భారతదేశంలో వలస యుగం (The Colonial Era in India) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for భారతదేశంలో వలస యుగం (The Colonial Era in India) (8వ తరగతి సోషల్ – చరిత్ర (Class 8 Social – History)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
అసెర్షన్ (A): బ్రిటిష్ పాలనలో భారతదేశ రైల్వే నెట్‌వర్క్ "వలస వరం"గా చెప్పడం పూర్తిగా సరికాదని పాఠం సూచిస్తుంది.
రీజన్ (R): రైల్వే మార్గాలు ముడి సరుకులను ఎగుమతి పోర్టులకు చేర్చడానికి, బ్రిటిష్ వస్తువులను పంపిణీ చేయడానికి రూపొందాయి మరియు ఖర్చు భారతీయులే భరించారు.
A. A, R రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ
B. A, R రెండూ సరైనవి, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
C. A సరైనది, R తప్పు
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: A — A, R రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ
రైల్వేలు ప్రజలను దగ్గర చేసినా, వాటి రూపకల్పన బ్రిటిష్ వాణిజ్య, సైనిక ప్రయోజనాల కోసమే, ఖర్చు భారతీయ పన్నులదే అని పాఠం చెబుతుంది. అదే కారణంగా అవి "వరం" కావు, అంటే R అనేది A ని వివరిస్తుంది.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. పాఠంలోని కార్టూన్ 1892లో లండన్ పంచ్ పత్రికలో ప్రచురితమైంది.
2. 1909 పటంలో రైలు మార్గాలను పసుపు గీతలతో చూపారు.
సరైనది ఏది?
A. 1 మాత్రమే
B. 2 మాత్రమే
C. 1, 2 రెండూ
D. ఏదీ కాదు
Answer & explanation
Correct: A — 1 మాత్రమే
ఎడ్వర్డ్ లింలీ సాంబోర్న్ గీసిన కార్టూన్ 1892లో లండన్ పంచ్ పత్రికలో వచ్చింది, కాబట్టి 1 సరైనది. పటంలో రైలు మార్గాలు నల్ల గీతలు; పసుపు రంగు సంస్థానాలను సూచిస్తుంది, అందుకే 2 తప్పు.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. నీలిమందు తిరుగుబాటుకు బెంగాలీ విద్యావంతులు, పత్రికలు మద్దతిచ్చాయి.
2. సన్యాసి-ఫకీర్ తిరుగుబాటు 1857 తర్వాత మొదలైంది.
సరైనది ఏది?
A. 1 మాత్రమే
B. 2 మాత్రమే
C. 1, 2 రెండూ
D. ఏదీ కాదు
Answer & explanation
Correct: A — 1 మాత్రమే
నీలిమందు రైతుల పక్షాన విద్యావంతులైన బెంగాలీలు, బెంగాలీ పత్రికలు నిలిచాయి, కాబట్టి 1 సరైనది. సన్యాసి-ఫకీర్ తిరుగుబాటు 1770 కరువు తర్వాత, అంటే 1857కు చాలా ముందే మొదలైంది; కాబట్టి 2 తప్పు.
జతపరచండి.
A. కోల్ తిరుగుబాటు B. సంతాల్ తిరుగుబాటు C. నీలిమందు తిరుగుబాటు D. సన్యాసి-ఫకీర్ తిరుగుబాటు
1. 1859–62 2. 1831–32 3. 1855–56 4. 1770 కరువు తర్వాత
A. A-2, B-3, C-1, D-4
B. A-3, B-2, C-1, D-4
C. A-2, B-1, C-3, D-4
D. A-4, B-3, C-1, D-2
Answer & explanation
Correct: A — A-2, B-3, C-1, D-4
కోల్ 1831–32 (A-2), సంతాల్ 1855–56 (B-3), నీలిమందు 1859–62 (C-1), సన్యాసి-ఫకీర్ 1770 కరువు తర్వాత (D-4). ఇతర ఎంపికలు కోల్-సంతాల్ తేదీలు తారుమారు చేశాయి లేదా సన్యాసి-ఫకీర్‌ను ఆలస్యం చేశాయి.
కింది సంఘటనలను కాలక్రమంలో అమర్చండి.
A. మీరట్ తిరుగుబాటు B. ఢిల్లీని బ్రిటిష్ తిరిగి పట్టుకోవడం C. విక్టోరియా రాణి ప్రకటన D. లక్ష్మీబాయి మరణం
A. A, B, D, C
B. A, D, B, C
C. B, A, C, D
D. A, B, C, D
Answer & explanation
Correct: A — A, B, D, C
మీరట్ తిరుగుబాటు 1857 మే; ఢిల్లీని బ్రిటిష్ 1857 సెప్టెంబర్‌లో తిరిగి పట్టుకుంది; లక్ష్మీబాయి 1858 జూన్ 18న మరణించింది; విక్టోరియా రాణి ప్రకటన 1858 నవంబర్. కాబట్టి A, B, D, C.
B. అవధ్ నాయకురాలు; లక్నో రక్షణకు నాయకత్వం వహించి చివరికి నేపాల్‌లో ఆశ్రయం పొందింది
C. ఢిల్లీలో సిపాయిలు ప్రకటించిన నాయకురాలు
D. కాన్పూర్‌లో నానా సాహెబ్ సహాయకురాలు
Answer & explanation
Correct: B — అవధ్ నాయకురాలు; లక్నో రక్షణకు నాయకత్వం వహించి చివరికి నేపాల్‌లో ఆశ్రయం పొందింది
హజరత్ మహల్ అవధ్ (ఉత్తర-మధ్య ఉత్తరప్రదేశ్) పాలనలో ఉండి, రాజ్యం విలీనం తర్వాత లక్నో రక్షణకు నాయకత్వం వహించి, లొంగుబాటు ఆఫర్లను తిరస్కరించి నేపాల్‌కు వెళ్ళింది. గ్వాలియర్ కోటను పట్టుకున్నది లక్ష్మీబాయి; ఢిల్లీ నాయకుడు బహదూర్ షా.
అసెర్షన్ (A): 1857 తిరుగుబాటు విఫలమైనప్పటికీ ఒక మలుపుగా భావిస్తారు.
రీజన్ (R): అది విదేశీ పాలన అంగీకారయోగ్యం కాదనే భావానికి బీజం వేసింది.
A. A, R రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ
B. A, R రెండూ సరైనవి, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
C. A సరైనది, R తప్పు
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: A — A, R రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ
పాఠం ప్రకారం తిరుగుబాటు విఫలమైనా విదేశీ పాలనను అంగీకరించకూడదనే ఆలోచనకు బీజం వేసి, 20వ శతాబ్దంలో స్వాతంత్ర్య పోరాటంగా ఎదిగింది; అందుకే అది మలుపు. R అనేది A కి కారణం.
కింది వాటిలో 1857 తర్వాత జరిగిన మార్పుగా పాఠం చెప్పనిది ఏది?
A. 1858లో బ్రిటిష్ కిరీటం పాలనను నేరుగా చేపట్టడం
B. బ్రిటిష్ విధానం విస్తరణ నుంచి నియంత్రణ బలోపేతానికి మారడం
C. ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి మరిన్ని అధికారాలు ఇవ్వడం
D. భారత సైన్యాన్ని ఏకీకృత ప్రతిఘటన నివారణకు పునర్వ్యవస్థీకరించడం
Answer & explanation
Correct: C — ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి మరిన్ని అధికారాలు ఇవ్వడం
1858లో కంపెనీ పాలన ముగిసి బ్రిటిష్ కిరీటం నేరుగా పాలన చేపట్టింది, కాబట్టి కంపెనీకి మరిన్ని అధికారాలు ఇవ్వడం అనేది పాఠంలో లేని మార్పు; ఉన్నది అధికారాలు పూర్తిగా తొలగడం. కిరీటం పాలన, విస్తరణ నుంచి నియంత్రణకు విధాన మార్పు, సైన్య పునర్వ్యవస్థీకరణ పాఠం చెప్పినవి.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. బ్రిటిష్ జాతి సమూహాల జాబితాలు శాస్త్రీయ "జాతి" భావనల వల్ల లోపభూయిష్ఠం.
2. భారత కళాఖండాల దొంగతనం వల్ల యూరప్‌లో భారత కళపై ఆదరణ పూర్తిగా తగ్గింది.
సరైనది ఏది?
A. 1 మాత్రమే
B. 2 మాత్రమే
C. 1, 2 రెండూ
D. ఏదీ కాదు
Answer & explanation
Correct: A — 1 మాత్రమే
శాస్త్రీయం కాని "జాతి" భావనల వల్ల ఆ జాబితాలు లోపభూయిష్ఠం; జన్యుశాస్త్రం ప్రకారం జాతులు లేవు (1 సరైనది). కళాఖండాల తరలింపు భారత నష్టమే అయినా, యూరప్ ప్రజల్లో భారత కళ పట్ల ఆదరణను పెంచింది; తగ్గించలేదు (2 తప్పు).
పాఠం ప్రకారం, యూరప్‌కు సంస్కృత గ్రంథాల అనువాదాల వ్యాప్తిని జార్జ్ హెగెల్ ఎలా వర్ణించాడు?
A. "కొత్త మతాన్ని కనుగొనడం" వంటిది
B. "కొత్త సముద్రమార్గం కనుగొనడం" వంటిది
C. "పురాతన గ్రంథాల పునరుద్ధరణ" వంటిది
D. "కొత్త ఖండాన్ని కనుగొనడం" వంటిది
Answer & explanation
Correct: D — "కొత్త ఖండాన్ని కనుగొనడం" వంటిది
జర్మన్ తత్వవేత్త హెగెల్ సంస్కృత గ్రంథాల అధ్యయన వ్యాప్తిని "కొత్త ఖండాన్ని కనుగొనడం"తో పోల్చాడు; భారతీయ గ్రంథాలు యూరోపియన్ తత్వవేత్తలు, కవులు, కళాకారులపై గణనీయ ప్రభావం చూపాయి. మిగిలిన వర్ణనలు పాఠంలో లేవు.
అసెర్షన్ (A): బ్రిటిష్ పాలనలో భారతదేశ రైల్వే నెట్‌వర్క్ "వలస వరం"గా చెప్పడం పూర్తిగా సరికాదని పాఠం సూచిస్తుంది.
రీజన్ (R): రైల్వే మార్గాలు ముడి సరుకులను ఎగుమతి పోర్టులకు చేర్చడానికి, బ్రిటిష్ వస్తువులను పంపిణీ చేయడానికి రూపొందాయి మరియు ఖర్చు భారతీయులే భరించారు.