సార్వజనీన వయోజన ఓటు హక్కు – అర్థం, లక్షణాలు (Universal Adult Franchise)
Free practice MCQs with answers and explanations for సార్వజనీన వయోజన ఓటు హక్కు – అర్థం, లక్షణాలు (Universal Adult Franchise) in సార్వత్రిక ఓటు హక్కు & భారత ఎన్నికల వ్యవస్థ (Universal Franchise and India's Electoral System). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భారతదేశంలో ఓటు వేయడానికి కనీస వయస్సు ఎంత?
A. 18 ఏళ్లు
B. 21 ఏళ్లు
C. 25 ఏళ్లు
D. 16 ఏళ్లు
Answer & explanation
Correct: A — 18 ఏళ్లు
భారత పౌరులకు 18 ఏళ్లు నిండితే కులం, మతం, లింగం, చదువు, ఆదాయంతో సంబంధం లేకుండా ఓటు హక్కు ఉంటుంది. 21 ఏళ్లు అనేది 1988కి ముందు ఉన్న వయోపరిమితి; 25 ఏళ్లు కొన్ని పదవులకు పోటీ చేసే వయస్సుకు సంబంధించినది. 16 ఏళ్లకు ఓటు హక్కు లేదు.
"ప్రతి వయోజనునికి ఒక ఓటు, అన్ని ఓట్లకు సమాన విలువ" అనే సూత్రాన్ని ఏమంటారు?
A. పరిమిత ఓటు హక్కు
B. సార్వజనీన వయోజన ఓటు హక్కు (Universal Adult Franchise)
C. ఆస్తి ఆధారిత ఓటు హక్కు
D. విద్యార్హత ఆధారిత ఓటు హక్కు
Answer & explanation
Correct: B — సార్వజనీన వయోజన ఓటు హక్కు (Universal Adult Franchise)
సార్వజనీన వయోజన ఓటు హక్కులో ప్రతి వయోజన పౌరునికి ఒక ఓటు ఉంటుంది, అన్ని ఓట్లకూ సమాన విలువ ఉంటుంది. ఆస్తి, చదువు లేదా ఇతర షరతుల ఆధారంగా పరిమితం చేసే విధానాలు సార్వజనీనం కావు; స్వాతంత్ర్యానికి ముందు ఓటు హక్కు ఇలా పరిమితంగా ఉండేది.
ఫ్రాంచైజ్ అంటే రాజ్యాంగం లేదా ప్రభుత్వం ఇచ్చిన హక్కు (ఇక్కడ ఓటు హక్కు); దానికి మరో పదం సఫ్రేజ్. కాన్స్టిట్యుయెన్సీ అంటే నియోజకవర్గం, డిజాల్యూషన్ అంటే సభ రద్దు, బ్యాలెట్ అంటే ఓటు పత్రం – ఇవి వేర్వేరు అర్థాలు.
లోక్‌సభ, శాసనసభ, స్థానిక ఎన్నికలు సార్వజనీన ఓటు హక్కు ఆధారంగా జరుగుతాయని చెప్పే రాజ్యాంగ ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 14
B. ఆర్టికల్ 21
C. ఆర్టికల్ 370
D. ఆర్టికల్ 326
Answer & explanation
Correct: D — ఆర్టికల్ 326
లోక్‌సభ, రాష్ట్ర శాసనసభ, స్థానిక ఎన్నికలు సార్వజనీన వయోజన ఓటు హక్కు ఆధారంగా జరుగుతాయని ఆర్టికల్ 326 చెబుతుంది. ఆర్టికల్ 14 సమానత్వం, ఆర్టికల్ 21 జీవించే హక్కు, ఆర్టికల్ 370 జమ్మూ-కాశ్మీర్ ప్రత్యేక హోదాకు సంబంధించినవి.
కనీస ఓటు వయస్సును 21 నుంచి 18కి ఏ సంవత్సరంలో తగ్గించారు?
A. 1988
B. 1950
C. 1971
D. 2004
Answer & explanation
Correct: A — 1988
పాఠం ప్రకారం కనీస ఓటు వయస్సును 1988లో 21 నుంచి 18 ఏళ్లకు తగ్గించారు (61వ రాజ్యాంగ సవరణ). 1950 రాజ్యాంగం అమలులోకి వచ్చిన, ఎన్నికల సంఘం ఏర్పడిన సంవత్సరం; 1971లో స్విట్జర్లాండ్ మహిళలకు ఓటు ఇచ్చింది.
స్విట్జర్లాండ్‌లో మహిళలకు ఓటు హక్కు ఏ సంవత్సరంలో లభించింది?
A. 1913
B. 1971
C. 1947
D. 1988
Answer & explanation
Correct: B — 1971
పాఠం ప్రకారం స్విట్జర్లాండ్‌లో మహిళలకు ఓటు హక్కు 1971లో మాత్రమే వచ్చింది, భారతదేశం మొదటి నుంచే ఇచ్చింది. 1913 అమెరికాలో మహిళల సఫ్రేజ్ ప్రదర్శన జరిగిన సంవత్సరం; 1947 భారత స్వాతంత్ర్యం; 1988 భారత ఓటు వయో మార్పు.
1947లో భారతదేశంలో మొత్తం అక్షరాస్యత దాదాపు ఎంత శాతం?
A. 40 శాతం
B. 60 శాతం
C. 14 శాతం
D. 8 శాతం
Answer & explanation
Correct: C — 14 శాతం
1947లో మొత్తం అక్షరాస్యత సుమారు 14 శాతం; మహిళల్లో సుమారు 8 శాతం. అయినా చదువుకున్నవారికే ఓటు అనే వాదనను తోసిపుచ్చి అందరికీ ఓటు హక్కు ఇచ్చారు. 8 శాతం మహిళల అక్షరాస్యత మాత్రమే; 40, 60 శాతాలు తప్పు.
ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. సార్వజనీన వయోజన ఓటు హక్కులో విద్యార్హత ఆధారంగా ఓటు హక్కు పరిమితం చేస్తారు.
2. కొన్ని తీవ్ర నేరాల్లో దోషిగా తేలినవారికి ఓటు హక్కు ఉండదు.
ఏవి సరైనవి?
A. 2 మాత్రమే
B. 1 మాత్రమే
C. 1, 2 రెండూ
D. 1, 2 రెండూ కాదు
Answer & explanation
Correct: A — 2 మాత్రమే
సార్వజనీన వయోజన ఓటు హక్కులో చదువు, ఆదాయం, కులం, లింగం వంటి భేదాలు ఉండవు, కాబట్టి విద్యార్హతతో ఓటు హక్కును పరిమితం చేస్తారనే ప్రకటన తప్పు. కొన్ని తీవ్ర నేరాల్లో దోషిగా తేలినవారికి ఓటు వేయడంపై నిషేధం ఉంటుందనే ప్రకటన సరైనది.
ఈ క్రింది జతల్లో సరైనవి ఏవి?
1. కనీస ఓటు వయస్సు 18 – 1988
2. స్విట్జర్లాండ్‌లో మహిళల ఓటు – 1971
3. స్వాతంత్ర్యానికి ముందు ఓటు హక్కు గలవారు – 13%
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 1, 2, 3 అన్నీ సరైనవి
C. 2, 3 మాత్రమే
D. 1, 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2, 3 అన్నీ సరైనవి
పాఠం ప్రకారం ఓటు వయస్సు 1988లో 21 నుంచి 18కి తగ్గింది, స్విట్జర్లాండ్ మహిళలకు 1971లో ఓటు ఇచ్చింది, స్వాతంత్ర్యానికి ముందు 13% మందికి మాత్రమే ఓటు హక్కు ఉండేది. జాబితాలోని మూడు జతల సంవత్సరాలు, శాతాలు సరిపోతున్నాయి కాబట్టి అన్నీ సరైనవి.