ఆదర్శ ప్రవర్తనా నియమావళి, టి.ఎన్. శేషన్ (Model Code of Conduct and T.N. Seshan)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఆదర్శ ప్రవర్తనా నియమావళి, టి.ఎన్. శేషన్ (Model Code of Conduct and T.N. Seshan) in సార్వత్రిక ఓటు హక్కు & భారత ఎన్నికల వ్యవస్థ (Universal Franchise and India's Electoral System). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఎన్నికల సమయంలో పార్టీలు, అభ్యర్థులు పాటించాల్సిన నియమావళిని ఏమంటారు?
A. ఎన్నికల చట్టం 1950
B. పంచశీల సూత్రాలు
C. ప్రాథమిక విధులు
D. ఆదర్శ ప్రవర్తనా నియమావళి (Model Code of Conduct)
Answer & explanation
Correct: D — ఆదర్శ ప్రవర్తనా నియమావళి (Model Code of Conduct)
ఎన్నికలు స్వేచ్ఛగా, న్యాయంగా జరగడానికి నాయకులు, పార్టీలు, అభ్యర్థులు పాటించాల్సిన చేయవలసినవి-చేయకూడనివి జాబితానే ఆదర్శ ప్రవర్తనా నియమావళి (MCC). పంచశీల అంతర్జాతీయ సంబంధాల సూత్రాలు; ప్రాథమిక విధులు పౌరుల కర్తవ్యాలు.
1990లో ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ (CEC) అయి ఎన్నికల సంస్కరణలు తెచ్చినవారు ఎవరు?
A. టి.ఎన్. శేషన్
B. అల్లాడి కృష్ణస్వామి అయ్యర్
C. శ్యామ్ శరణ్ నేగి
D. సుకుమార్ సేన్
Answer & explanation
Correct: A — టి.ఎన్. శేషన్
టి.ఎన్. శేషన్ 1990లో CEC అయ్యారు; ప్రచారానికి ఖచ్చితమైన నియమాలు, ఓటరు గుర్తింపు కార్డులు, అభ్యర్థుల ఖర్చుపై కఠిన నిఘా వంటి సంస్కరణలు తెచ్చారు. సుకుమార్ సేన్ తొలి CEC (1950లో నియమితులయ్యారు); అయ్యర్ రాజ్యాంగ సభ సభ్యుడు; నేగి మొదటి ఓటరు.
ఆదర్శ ప్రవర్తనా నియమావళి (MCC)ని తొలుత ఏ రాష్ట్రంలో ఆమోదించారు?
A. కేరళ (1960)
B. తమిళనాడు (1947)
C. పంజాబ్ (1971)
D. ఆంధ్రప్రదేశ్ (1956)
Answer & explanation
Correct: A — కేరళ (1960)
MCCని 1960లో కేరళలో ప్రధాన రాజకీయ పార్టీల ప్రతినిధులు స్వచ్ఛందంగా ఆమోదించారు; 1962 సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో ECI పంపిణీ చేసింది, 1991 నుంచి చురుగ్గా అమలు చేస్తోంది. మిగతా రాష్ట్రాలు, సంవత్సరాలు పాఠంలో లేవు.
ఎన్నికల సమయంలో పాలక ప్రభుత్వం MCC ప్రకారం చేయకూడని పని ఏది?
A. సాధారణ శాంతి భద్రతల నిర్వహణ
B. ఓటర్లను ప్రభావితం చేసే కొత్త పథకాలు, ప్రాజెక్టులు ప్రకటించడం
C. ఎన్నికల సంఘం ఆదేశాలు పాటించడం
D. పోలింగ్కు భద్రత కల్పించడం
Answer & explanation
Correct: B — ఓటర్లను ప్రభావితం చేసే కొత్త పథకాలు, ప్రాజెక్టులు ప్రకటించడం
MCC ప్రకారం ప్రభుత్వ వనరులు ఎన్నికల కోసం వాడకూడదు; అందువల్ల ఓటర్లను ప్రభావితం చేసే కొత్త పథకాలు, ప్రాజెక్టులు ప్రకటించడం నిషిద్ధం. శాంతి భద్రతల నిర్వహణ, ECI ఆదేశాల పాటింపు, భద్రత కల్పించడం సాధారణ బాధ్యతలు.
ఈ క్రింది సంఘటనలను కాలక్రమంలో అమర్చండి.
1. ECI చురుగ్గా MCC పర్యవేక్షణ ప్రారంభం
2. కేరళలో MCC ఆమోదం
3. టి.ఎన్. శేషన్ CEC కావడం
4. 1962 సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో MCC పంపిణీ
A. 2, 3, 4, 1
B. 4, 2, 3, 1
C. 2, 4, 3, 1
D. 2, 4, 1, 3
Answer & explanation
Correct: C — 2, 4, 3, 1
కేరళలో 1960లో MCC ఆమోదం, 1962 ఎన్నికల్లో ECI పంపిణీ, 1990లో శేషన్ CEC కావడం, 1991 నుంచి ECI చురుగ్గా పర్యవేక్షణ – ఇదే క్రమం. కాబట్టి 2, 4, 3, 1. ఈ కాలక్రమంలో 1960, 1962 సంవత్సరాలు శేషన్ కాలం (1990) కంటే ముందు; 1991 తర్వాతే ECI నియమావళిని చురుగ్గా అమలు చేయడం మొదలుపెట్టింది.
ఈ క్రింది వాటిలో టి.ఎన్. శేషన్ తెచ్చిన సంస్కరణ కానిది ఏది?
A. ప్రచారానికి ఖచ్చితమైన నియమాలు
B. దొంగ ఓట్ల నివారణకు ఓటరు గుర్తింపు కార్డులు
C. అభ్యర్థుల ఖర్చుపై కఠిన నిఘా
D. ఓటు వేయడానికి కనీస వయస్సు తగ్గింపు
Answer & explanation
Correct: D — ఓటు వేయడానికి కనీస వయస్సు తగ్గింపు
కనీస ఓటు వయస్సు తగ్గింపు 1988లో జరిగింది, అది శేషన్ సంస్కరణ కాదు (ఆయన 1990లో CEC అయ్యారు). ప్రచార నియమాలు, ఓటరు గుర్తింపు కార్డులు, ఖర్చుపై నిఘా ఆయన సంస్కరణలు.
ఈ క్రింది వాటిలో MCC ఉల్లంఘనగా పాఠం ప్రస్తావించనిది ఏది?
A. ఎన్నికల సంఘం పోలింగ్ కేంద్రాల వివరాలు ప్రకటించడం
B. ఓటర్లకు చీరలు, గృహోపకరణాలు పంచడం
C. ప్రత్యర్థి అభ్యర్థిపై దూషణలు
D. ప్రభుత్వ అధికారులు పాలక పార్టీ కోసం ప్రచారం చేయడం
Answer & explanation
Correct: A — ఎన్నికల సంఘం పోలింగ్ కేంద్రాల వివరాలు ప్రకటించడం
పోలింగ్ కేంద్రాల వివరాలు ప్రకటించడం ఎన్నికల సంఘం సాధారణ నిర్వహణ పని, MCC ఉల్లంఘన కాదు. ఓటర్లకు బహుమతులు, దూషణలు, ప్రభుత్వ అధికారుల ప్రచారం పాఠంలో చెప్పిన ఉల్లంఘనలు.