కేంద్ర కార్యనిర్వాహక వర్గం – రాష్ట్రపతి, ప్రధానమంత్రి, మంత్రిమండలి (Union Executive)
Free practice MCQs with answers and explanations for కేంద్ర కార్యనిర్వాహక వర్గం – రాష్ట్రపతి, ప్రధానమంత్రి, మంత్రిమండలి (Union Executive) in పార్లమెంటరీ వ్యవస్థ – శాసనసభ & కార్యనిర్వాహక వర్గం (The Parliamentary System). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
కేంద్ర కార్యనిర్వాహక వర్గానికి నామమాత్రపు అధిపతి ఎవరు?
A. ప్రధానమంత్రి
B. లోక్‌సభ స్పీకర్
C. ఉపరాష్ట్రపతి
D. రాష్ట్రపతి
Answer & explanation
Correct: D — రాష్ట్రపతి
రాష్ట్రపతి దేశాధినేత, కార్యనిర్వాహక వర్గానికి నామమాత్రపు అధిపతి. వాస్తవంగా ప్రభుత్వాన్ని నడిపేది ప్రధానమంత్రి, మంత్రిమండలి. స్పీకర్ శాసన వ్యవస్థకు సంబంధించిన అధికారి.
C. పార్లమెంట్ రెండు సభల సభ్యుల్లో నుంచి ఎంపికై, లోక్‌సభకు సమష్టిగా బాధ్యత వహిస్తుంది
D. రాష్ట్రపతికి మాత్రమే బాధ్యత వహిస్తుంది
Answer & explanation
Correct: C — పార్లమెంట్ రెండు సభల సభ్యుల్లో నుంచి ఎంపికై, లోక్‌సభకు సమష్టిగా బాధ్యత వహిస్తుంది
మంత్రిమండలి సభ్యులను పార్లమెంట్ రెండు సభల సభ్యుల్లో నుంచే ఎంపిక చేస్తారు, వారు లోక్‌సభకు సమష్టిగా బాధ్యులు. ప్రజలు నేరుగా ఎన్నుకునేది లోక్‌సభ సభ్యులను మాత్రమే.
లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో ఏ పార్టీకీ స్పష్టమైన మెజారిటీ రానప్పుడు రాష్ట్రపతి ఏ అధికారాన్ని ఉపయోగించగలరు?
A. వీటో అధికారం
B. ఆర్థిక అత్యవసర అధికారం
C. న్యాయ సమీక్ష అధికారం
D. విచక్షణాధికారం (Discretionary power)
Answer & explanation
Correct: D — విచక్షణాధికారం (Discretionary power)
రాజకీయ సంక్షోభ సమయాల్లో – ఉదాహరణకు స్పష్టమైన మెజారిటీ లేనప్పుడు – రాష్ట్రపతి విచక్షణాధికారం వాడగలరు. న్యాయ సమీక్ష న్యాయవ్యవస్థ అధికారం, రాష్ట్రపతిది కాదు.
ప్రధానమంత్రి విధులకు సంబంధించి కింది వాటిలో పాఠంలో లేనిది ఏది?
A. సుప్రీంకోర్టు తీర్పులను సమీక్షించడం
B. మంత్రిమండలికి నాయకత్వం వహించడం
C. వివిధ శాఖల పనిని సమన్వయం చేయడం
D. జాతీయ విధానాలను రూపొందించడం
Answer & explanation
Correct: A — సుప్రీంకోర్టు తీర్పులను సమీక్షించడం
ప్రధాని విధులు: మంత్రిమండలికి నాయకత్వం, రాష్ట్రపతికి సలహా, శాఖల సమన్వయం, జాతీయ విధానాల రూపకల్పన. తీర్పుల సమీక్ష న్యాయవ్యవస్థ పరిధిలోనిది, అది ప్రధాని విధి కాదు.
అసెర్షన్ (A): ప్రధానమంత్రిని వాస్తవ కార్యనిర్వాహక అధికారిగా పిలుస్తారు.
రీజన్ (R): రాష్ట్రపతి లోక్‌సభలో మెజారిటీ మద్దతు ఉన్న నాయకుడిని ప్రధానిగా నియమిస్తారు, ఆయన ప్రభుత్వాన్ని నడుపుతారు.
సరైనది ఏది?
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R, Aకి వివరణ కాదు
B. A, R రెండూ సరైనవి; R, Aకి సరైన వివరణ
C. A సరైనది, R తప్పు
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: B — A, R రెండూ సరైనవి; R, Aకి సరైన వివరణ
ప్రధాని లోక్‌సభ మెజారిటీ మద్దతుతో పదవిలో ఉండి, మంత్రిమండలికి నాయకత్వం వహించి నిర్ణయాలు తీసుకుంటారు, అందుకే వాస్తవ కార్యనిర్వాహకుడు. కాబట్టి A, R రెండూ సరైనవి, R వివరణ.
కింది వాటిలో కేంద్ర కార్యనిర్వాహక వర్గంలో భాగం కానిది ఏది?
A. రాష్ట్రపతి
B. ఉపరాష్ట్రపతి
C. లోక్‌సభ స్పీకర్
D. మంత్రిమండలి
Answer & explanation
Correct: C — లోక్‌సభ స్పీకర్
కేంద్ర కార్యనిర్వాహక వర్గంలో రాష్ట్రపతి, ఉపరాష్ట్రపతి, ప్రధాని నేతృత్వంలోని మంత్రిమండలి ఉంటాయి. స్పీకర్ లోక్‌సభ అధ్యక్షుడు, అంటే శాసన వ్యవస్థకు చెందినవాడు.
కేంద్ర కార్యనిర్వాహక వర్గ చిత్రం ఆధారంగా జతపరచండి: (a) రాష్ట్రపతి (b) ప్రధానమంత్రి (c) సివిల్ సర్వెంట్లు – (1) నామమాత్రపు అధిపతి (2) వాస్తవ కార్యనిర్వాహకుడు (3) మంత్రుల ఆదేశాల మేరకు చట్టాల అమలుకు సహాయం చేసే శాశ్వత అధికారులు
A. a–1, b–2, c–3
B. a–2, b–1, c–3
C. a–1, b–3, c–2
D. a–3, b–2, c–1
Answer & explanation
Correct: A — a–1, b–2, c–3
రాష్ట్రపతి దేశాధినేత, నామమాత్రపు అధిపతి; ప్రధానమంత్రి మంత్రిమండలికి నాయకత్వం వహించే వాస్తవ కార్యనిర్వాహకుడు; సివిల్ సర్వెంట్లు మంత్రుల ఆదేశాల మేరకు చట్టాల అమలుకు సహాయం చేసే శాశ్వత అధికారులు. కాబట్టి a–1, b–2, c–3.