పార్లమెంట్ నాలుగు విధులు – రాజ్యాంగ, శాసన, కార్యనిర్వాహక-ఆర్థిక జవాబుదారీతనం (Functions of Parliament)
Free practice MCQs with answers and explanations for పార్లమెంట్ నాలుగు విధులు – రాజ్యాంగ, శాసన, కార్యనిర్వాహక-ఆర్థిక జవాబుదారీతనం (Functions of Parliament) in పార్లమెంటరీ వ్యవస్థ – శాసనసభ & కార్యనిర్వాహక వర్గం (The Parliamentary System). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
పార్లమెంట్ నెరవేర్చాల్సిన ముఖ్య విధులను పాఠం ఎన్ని శీర్షికల కింద వర్గీకరించింది?
A. రెండు
B. నాలుగు
C. మూడు
D. ఆరు
Answer & explanation
Correct: B — నాలుగు
పాఠం పార్లమెంట్ విధులను రాజ్యాంగ విధులు, శాసనం చేయడం, కార్యనిర్వాహక జవాబుదారీతనం, ఆర్థిక జవాబుదారీతనం అనే నాలుగు శీర్షికల కింద వర్గీకరిస్తుంది. రాష్ట్రపతి ఎన్నిక, బిల్లుల రూపకల్పన, ప్రశ్నోత్తరాల సమయం, బడ్జెట్ ఆమోదం ఒక్కో శీర్షిక కిందికి వస్తాయి; అందుకే సంఖ్య నాలుగు.
ప్రభుత్వ విధానాలపై ఎంపీలు మంత్రులను ప్రశ్నించే సమయాన్ని ఏమంటారు?
A. జీరో అవర్
B. బడ్జెట్ సెషన్
C. ప్రశ్నోత్తరాల సమయం (Question Hour)
D. సిట్టింగ్
Answer & explanation
Correct: C — ప్రశ్నోత్తరాల సమయం (Question Hour)
సమావేశంలో సాధారణంగా మొదటి గంటను ప్రశ్నోత్తరాల సమయం అంటారు; ఇందులో మంత్రులు తమ చర్యలను సమర్థించుకోవాలి. జీరో అవర్ పాఠంలో ప్రస్తావించలేదు; బడ్జెట్ సెషన్ ఒక సమావేశం పేరు మాత్రమే.
కింది వాటిలో పార్లమెంట్ రాజ్యాంగ విధుల్లో భాగం కానిది ఏది?
A. రాజ్యాంగ సవరణలు చేయడం
B. రోజువారీ పాలన నిర్ణయాలు తీసుకోవడం
C. రాష్ట్రపతి, ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నిక
D. అధికారాల విభజనను కొనసాగించడం
Answer & explanation
Correct: B — రోజువారీ పాలన నిర్ణయాలు తీసుకోవడం
రాజ్యాంగ సవరణలు, రాష్ట్రపతి/ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నిక, అధికారాల విభజన పాటింపు పార్లమెంట్ రాజ్యాంగ విధులు. రోజువారీ పాలన నిర్ణయాలు కార్యనిర్వాహక వర్గం (ప్రధాని, మంత్రిమండలి) పని.
స్టాండింగ్ కమిటీ (Standing Committee) లక్షణంగా సరైనది ఏది?
A. ఒక బిల్లు కోసం మాత్రమే ఏర్పడి రద్దవుతుంది
B. రాష్ట్రపతి సభ్యులను శాశ్వతంగా నియమిస్తారు
C. సభ్యులు మారినా కమిటీ నిర్మాణం శాశ్వతంగా ఉంటుంది
D. న్యాయమూర్తులు మాత్రమే సభ్యులుగా ఉంటారు
Answer & explanation
Correct: C — సభ్యులు మారినా కమిటీ నిర్మాణం శాశ్వతంగా ఉంటుంది
స్టాండింగ్ కమిటీ ఎంపీలతో కూడిన శాశ్వత కమిటీ; సభ్యులు మారవచ్చు కానీ కమిటీ నిర్మాణం కొనసాగుతుంది. ప్రభుత్వ కార్యకలాపాలను పరిశీలించి సిఫార్సులు చేస్తుంది. తాత్కాలిక కమిటీ లక్షణాన్ని దీనితో కలపకూడదు.
ఆయుష్ శాఖపై ఆరోగ్య స్టాండింగ్ కమిటీ సిఫార్సుకు ప్రభుత్వం ఇచ్చిన ప్రధాన సమాధానం ఏమిటి?
A. ఆయుష్ శాఖను రద్దు చేస్తామని చెప్పింది
B. ప్రజారోగ్యం కేంద్ర జాబితా అంశమని చెప్పింది
C. ఈ అంశం న్యాయవ్యవస్థ పరిధిలోనిదని చెప్పింది
D. ప్రజారోగ్యం రాష్ట్ర జాబితా అంశం కాబట్టి ప్రత్యేక శాఖ ఏర్పాటు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల పరిధిలో ఉంది
Answer & explanation
Correct: D — ప్రజారోగ్యం రాష్ట్ర జాబితా అంశం కాబట్టి ప్రత్యేక శాఖ ఏర్పాటు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల పరిధిలో ఉంది
ప్రభుత్వ సమాధానంలో ప్రజారోగ్యం రాష్ట్ర జాబితా అంశమని, అందుకే రాష్ట్రాల్లో ప్రత్యేక ఆయుష్ శాఖ సృష్టి ఆయా రాష్ట్ర/UT ప్రభుత్వాల పరిధిలో ఉందని పేర్కొంది. కేంద్ర ఆయుష్ శాఖ రాష్ట్రాలను ప్రత్యేక డైరెక్టరేట్లు ఏర్పాటు చేయమని కోరింది.
ఆయుష్ శాఖపై ఆరోగ్య స్టాండింగ్ కమిటీ నివేదికకు ఇచ్చిన సమాధానం ప్రకారం, ప్రత్యేక ఆయుష్ డైరెక్టరేట్ ఉన్న రాష్ట్రాలు/UTల సంఖ్య ఎంత?
A. 24
B. 18
C. 28
D. 12
Answer & explanation
Correct: A — 24
ప్రభుత్వ సమాధానంలో 24 రాష్ట్రాలు/UTలలో ప్రత్యేక ఆయుష్ డైరెక్టరేట్ ఉందని పేర్కొన్నారు. ప్రజారోగ్యం రాష్ట్ర జాబితా అంశం కాబట్టి కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖ డైరెక్టరేట్లు, SPMU/DPMU సిబ్బంది ఏర్పాటు చేయమని రాష్ట్రాలను కోరగలిగింది.
కింది జతలను సరిపోల్చండి: (a) రాష్ట్రపతి ఎన్నిక (b) ప్రశ్నోత్తరాల సమయం (c) వార్షిక బడ్జెట్ ఆమోదం – (1) కార్యనిర్వాహక జవాబుదారీతనం (2) ఆర్థిక జవాబుదారీతనం (3) రాజ్యాంగ విధి
A. a–1, b–3, c–2
B. a–3, b–2, c–1
C. a–2, b–1, c–3
D. a–3, b–1, c–2
Answer & explanation
Correct: D — a–3, b–1, c–2
రాష్ట్రపతి ఎన్నిక రాజ్యాంగ విధి, ప్రశ్నోత్తరాల సమయం కార్యనిర్వాహక వర్గాన్ని జవాబుదారీ చేస్తుంది, బడ్జెట్ ఆమోదం ఆర్థిక జవాబుదారీతనం. కాబట్టి సరైన జత a–3, b–1, c–2.
పార్లమెంట్ ఆర్థిక జవాబుదారీతనానికి సంబంధించి కింది వాటిలో సరైనది ఏది?
A. వార్షిక బడ్జెట్ ద్వారా ప్రభుత్వ వ్యయాన్ని ఆమోదించి, వివిధ శాఖలకు నిధుల పంపిణీని పరిశీలిస్తుంది
B. కేంద్ర ప్రభుత్వ ఖర్చులపై పార్లమెంట్కు ఎలాంటి పాత్ర లేదు
C. ఖర్చులను న్యాయస్థానాలే నేరుగా ఆమోదిస్తాయి
D. పార్లమెంట్ బడ్జెట్ను తయారుచేసి అమలు చేస్తుంది
Answer & explanation
Correct: A — వార్షిక బడ్జెట్ ద్వారా ప్రభుత్వ వ్యయాన్ని ఆమోదించి, వివిధ శాఖలకు నిధుల పంపిణీని పరిశీలిస్తుంది
పార్లమెంట్ బడ్జెట్ను ఆమోదించి వ్యయాన్ని పర్యవేక్షిస్తుంది; ప్రభుత్వం ఖర్చు చేసేది ప్రజల డబ్బు కాబట్టి ఇది అవసరం. బడ్జెట్ను తయారుచేసి అమలు చేసేది కార్యనిర్వాహక వర్గం, పార్లమెంట్ కాదు.
2025–26 కేంద్ర బడ్జెట్ ప్రసంగంలో (2025 ఫిబ్రవరి 1) నిర్మలా సీతారామన్ ఉదహరించిన పద్యం ఏ గ్రంథానికి చెందినది?
A. అర్థశాస్త్రం
B. తిరుక్కురళ్
C. మను స్మృతి
D. రామాయణం
Answer & explanation
Correct: B — తిరుక్కురళ్
ఆమె తమిళంలోని ప్రాచీన నైతిక గ్రంథం తిరుక్కురళ్ నుంచి పద్యం చదివారు; ప్రజలు మంచి పాలన కోసం రాజు వైపు చూస్తారని దాని భావం. అర్థశాస్త్రం కౌటిల్యుని రచన, ఇది ఇక్కడ ప్రస్తావించిన గ్రంథం కాదు.