పార్లమెంటరీ వ్యవస్థ – శాసనసభ & కార్యనిర్వాహక వర్గం (The Parliamentary System) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for పార్లమెంటరీ వ్యవస్థ – శాసనసభ & కార్యనిర్వాహక వర్గం (The Parliamentary System) (8వ తరగతి సోషల్ – పాలన & ప్రజాస్వామ్యం (Class 8 Social – Governance & Democracy)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
మనీ బిల్లు (Money Bill)కి సంబంధించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
1. దీనిని లోక్‌సభలో మాత్రమే ప్రవేశపెట్టాలి.
2. ప్రవేశానికి రాష్ట్రపతి ముందస్తు సిఫార్సు అవసరం.
3. ఇది పన్నులు, ప్రభుత్వ రుణాల వంటి ఆర్థిక అంశాలకు సంబంధించింది.
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2, 3
మనీ బిల్లు ఆర్థిక అంశాలకు (పన్నులు, ప్రభుత్వ రుణాలు) సంబంధించినది; లోక్‌సభలో మాత్రమే ప్రవేశపెట్టాలి, రాష్ట్రపతి ముందస్తు సిఫార్సు కావాలి. కాబట్టి మూడు వాక్యాలూ సరైనవే.
కింది వాటిలో RTE చట్టం ప్రయాణంలో తప్పు వాక్యం ఏది?
A. 1990ల ప్రారంభంలోనే పార్లమెంట్ దీన్ని చట్టంగా ఆమోదించింది
B. విద్య జీవించే హక్కులో భాగమని కోర్టులో వాదన వచ్చింది
C. 2002లో ఆర్టికల్ 21A చేర్చారు
D. 2009 ఆగస్టులో రాష్ట్రపతి ఆమోదంతో చట్టమైంది
Answer & explanation
Correct: A — 1990ల ప్రారంభంలోనే పార్లమెంట్ దీన్ని చట్టంగా ఆమోదించింది
1990ల ప్రారంభంలో కోర్టులో వాదన మాత్రమే జరిగింది; పార్లమెంటరీ చర్య 2002 సవరణతో మొదలై, బిల్లు 2008లో రాజ్యసభకు వచ్చి 2009 ఆగస్టులో చట్టమైంది. అందువల్ల 1990ల్లోనే చట్టంగా ఆమోదించారనడం తప్పు.
శాసన వ్యవస్థ, కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ లక్షణాల జతల్లో సరైనది ఏది?
A. శాసన వ్యవస్థ – చట్టాల అమలు; కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ – చట్టాల రూపకల్పన
B. శాసన వ్యవస్థ – ప్రభుత్వ ఖర్చులకు ఆమోదం; కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ – ఆమోదిత బడ్జెట్ అమలు
C. శాసన వ్యవస్థ – బడ్జెట్ తయారీ; కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ – బడ్జెట్ ఆమోదం
D. శాసన వ్యవస్థ – రాజ్యాంగ సంరక్షణ; కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ – తీర్పులు ఇవ్వడం
Answer & explanation
Correct: B — శాసన వ్యవస్థ – ప్రభుత్వ ఖర్చులకు ఆమోదం; కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ – ఆమోదిత బడ్జెట్ అమలు
శాసన వ్యవస్థ ఖర్చులను ఆమోదిస్తుంది, కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ ఆమోదిత బడ్జెట్‌ను తయారుచేసి అమలు చేస్తుంది. మిగిలిన జతల్లో పాత్రలు తారుమారయ్యాయి; రాజ్యాంగ సంరక్షణ, తీర్పులు న్యాయవ్యవస్థ పని.
అసెర్షన్ (A): అధికారాల విభజన, నియంత్రణలు–సమతుల్యతల వల్ల ఏ ఒక్క విభాగమూ అతిశక్తివంతం కాదు.
రీజన్ (R): శాసన, కార్యనిర్వాహక, న్యాయ వ్యవస్థలు ఒకదానిపై ఒకటి నియంత్రణ కలిగి ఉంటాయి.
సరైనది ఏది?
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R, Aకి వివరణ కాదు
B. A సరైనది, R తప్పు
C. A తప్పు, R సరైనది
D. A, R రెండూ సరైనవి; R, Aకి సరైన వివరణ
Answer & explanation
Correct: D — A, R రెండూ సరైనవి; R, Aకి సరైన వివరణ
శాసన వ్యవస్థ ప్రశ్నల ద్వారా కార్యనిర్వాహక వర్గాన్ని, న్యాయవ్యవస్థ రాజ్యాంగ ఉల్లంఘనలను పరిశీలించి ఇతర రెండు విభాగాలను నియంత్రిస్తాయి. ఈ పరస్పర నియంత్రణే ఏ శాఖా అతిశక్తివంతం కాకుండా కాపాడుతుంది, కాబట్టి R వివరణ.
కేంద్ర, రాష్ట్ర స్థాయిల పోలికలో తప్పుగా ఉన్నది ఏది?
A. రాష్ట్రంలో మనీ బిల్లు విధాన్ పరిషత్‌లో పుడుతుంది
B. రాష్ట్రపతి/గవర్నర్ ఇద్దరి పదవీకాలం 5 ఏళ్లు
C. గవర్నర్‌ను రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు
D. దిగువ సభ అధ్యక్షుడిని రెండు స్థాయిల్లోనూ స్పీకర్ అంటారు
Answer & explanation
Correct: A — రాష్ట్రంలో మనీ బిల్లు విధాన్ పరిషత్‌లో పుడుతుంది
పాఠం ప్రకారం రాష్ట్రంలో కూడా మనీ బిల్లు విధాన్ సభలోనే (దిగువ సభ) పుడుతుంది, విధాన్ పరిషత్‌లో కాదు. అందుకే అది తప్పు వాక్యం; మిగిలిన వాక్యాలు పాఠానికి అనుగుణంగా సరైనవి.
ఉమ్మడి జాబితాకు సంబంధించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
1. ఈ జాబితాలోని అంశంపై కేంద్రం చట్టం చేస్తే రాష్ట్రం దానిని పాటించాలి.
2. విద్య ఈ జాబితాలో ఉండటం వల్ల RTE దేశమంతటా వర్తిస్తుంది.
3. ప్రజారోగ్యం ఈ జాబితాలోని అంశం.
సరైనవి ఏవి?
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 2 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మాత్రమే
1, 2 పాఠంలో ఉన్నవి. 3 తప్పు: ఆయుష్ నివేదిక ప్రకారం ప్రజారోగ్యం రాష్ట్ర జాబితా అంశం (ప్రభుత్వ సమాధానంలో ఉంది), ఉమ్మడి జాబితా అంశం కాదు. ఉమ్మడి జాబితాలో కేంద్రం చేసిన చట్టాన్ని రాష్ట్రాలు పాటించాలనే నియమం RTE విషయంలో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
పార్లమెంట్ సిట్టింగ్‌ల సంఖ్యలో కాలక్రమ మార్పుపై పాఠం పట్టిక ఏమి సూచిస్తుంది?
A. సిట్టింగ్‌లు ప్రతి లోక్‌సభలోనూ పెరిగాయి
B. సెషన్లు ఎప్పుడూ 20 కంటే ఎక్కువే
C. 1వ లోక్‌సభ (677)తో పోలిస్తే తర్వాతి లోక్‌సభల్లో (567, 423, 356) సిట్టింగ్‌లు తగ్గాయి
D. 13వ లోక్‌సభలో అత్యధిక సిట్టింగ్‌లు జరిగాయి
Answer & explanation
Correct: C — 1వ లోక్‌సభ (677)తో పోలిస్తే తర్వాతి లోక్‌సభల్లో (567, 423, 356) సిట్టింగ్‌లు తగ్గాయి
పట్టికలో 1వ లోక్‌సభలో 677, 2వ లోక్‌సభలో 567, 10వ లోక్‌సభలో 423, 13వ లోక్‌సభలో 356 సిట్టింగ్‌లు ఉన్నాయి – అంటే క్రమంగా తగ్గాయి. అత్యధికం 1వ లోక్‌సభలోనే, సెషన్లు 14–16 మధ్య ఉన్నాయి.
అధ్యాయ సారాంశం (Before we move on) గురించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
1. న్యాయవ్యవస్థ చట్టాలు రాజ్యాంగానికి లోబడి ఉన్నాయో చూస్తుంది.
2. పార్లమెంట్ కేవలం కార్యనిర్వాహక విధులు మాత్రమే నిర్వహిస్తుంది.
3. నియంత్రణలు–సమతుల్యతలు పౌరుల హక్కులను కాపాడతాయి.
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 3 మాత్రమే
B. 1, 2 మాత్రమే
C. 2, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: A — 1, 3 మాత్రమే
1, 3 సరైనవి: న్యాయవ్యవస్థ రాజ్యాంగ సంరక్షకుడు; నియంత్రణలు–సమతుల్యతలు హక్కులను కాపాడతాయి. 2 తప్పు: పార్లమెంట్ శాసన, కార్యనిర్వాహక రెండు రకాల విధులనూ (చట్టాలు చేయడం, కార్యనిర్వాహక వర్గాన్ని జవాబుదారీ చేయడం) నిర్వహిస్తుంది, కేవలం కార్యనిర్వాహక విధులు కాదు.
C. ప్రశ్నోత్తరాల సమయం మంత్రులను జవాబుదారీ చేస్తుంది
D. మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లు 2023 ఆమోదానికి ముందు 25 ఏళ్లకు పైగా చర్చ జరిగింది
Answer & explanation
Correct: A — లోక్‌సభ సభ్యులను రాష్ట్ర శాసనసభలు ఎన్నుకుంటాయి
లోక్‌సభ సభ్యులను ప్రజలు నేరుగా ఎన్నుకుంటారు; రాష్ట్ర శాసనసభల ద్వారా ఎన్నిక రాజ్యసభకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది. కాబట్టి లోక్‌సభ సభ్యులను శాసనసభలు ఎన్నుకుంటాయనే వాక్యం తప్పు; మిగిలినవి పాఠానికి అనుగుణమైనవి.
కేంద్ర కార్యనిర్వాహక వర్గ చిత్రం ఆధారంగా జతపరచండి: (a) రాష్ట్రపతి (b) ప్రధానమంత్రి (c) సివిల్ సర్వెంట్లు – (1) నామమాత్రపు అధిపతి (2) వాస్తవ కార్యనిర్వాహకుడు (3) మంత్రుల ఆదేశాల మేరకు చట్టాల అమలుకు సహాయం చేసే శాశ్వత అధికారులు
A. a–1, b–2, c–3
B. a–2, b–1, c–3
C. a–1, b–3, c–2
D. a–3, b–2, c–1
Answer & explanation
Correct: A — a–1, b–2, c–3
రాష్ట్రపతి దేశాధినేత, నామమాత్రపు అధిపతి; ప్రధానమంత్రి మంత్రిమండలికి నాయకత్వం వహించే వాస్తవ కార్యనిర్వాహకుడు; సివిల్ సర్వెంట్లు మంత్రుల ఆదేశాల మేరకు చట్టాల అమలుకు సహాయం చేసే శాశ్వత అధికారులు. కాబట్టి a–1, b–2, c–3.
మనీ బిల్లు (Money Bill)కి సంబంధించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
1. దీనిని లోక్‌సభలో మాత్రమే ప్రవేశపెట్టాలి.
2. ప్రవేశానికి రాష్ట్రపతి ముందస్తు సిఫార్సు అవసరం.
3. ఇది పన్నులు, ప్రభుత్వ రుణాల వంటి ఆర్థిక అంశాలకు సంబంధించింది.
సరైనవి ఏవి?