బిల్లు చట్టంగా మారే ప్రక్రియ – RTE చట్టం ఉదాహరణ (Bill to Act)
Free practice MCQs with answers and explanations for బిల్లు చట్టంగా మారే ప్రక్రియ – RTE చట్టం ఉదాహరణ (Bill to Act) in పార్లమెంటరీ వ్యవస్థ – శాసనసభ & కార్యనిర్వాహక వర్గం (The Parliamentary System). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
RTE చట్టం ఏ వయసు పిల్లలకు వర్తిస్తుంది?
A. 14 నుంచి 18 ఏళ్ల వారికి
B. 3 నుంచి 10 ఏళ్ల వారికి
C. 6 నుంచి 18 ఏళ్ల వారికి
D. 6 నుంచి 14 ఏళ్ల వారికి
Answer & explanation
Correct: D — 6 నుంచి 14 ఏళ్ల వారికి
RTE చట్టంలోని క్లాజు 6–14 ఏళ్ల వయోపరిమితిని నిర్వచిస్తుంది. ఇది ఆర్టికల్ 21A ప్రకారం ఉచిత, నిర్బంధ విద్యకు అర్హమైన వయసు. క్లాజు అంటే బిల్లులోని వివరాల భాగం మాత్రమే, ముసాయిదా మొత్తం కాదని గుర్తుంచుకోండి.
పాఠం ప్రకారం RTE బిల్లును మొదట రాజ్యసభలో ప్రవేశపెట్టారు; కమిటీ అధ్యయనం చేసి సవరణలు సూచించింది. 2009 ఆగస్టులో లోక్‌సభ ఆమోదం, రాష్ట్రపతి ఆమోదం తర్వాత చట్టమైంది. మనీ బిల్లు మాత్రమే లోక్‌సభలో ప్రవేశపెట్టాలి.
RTE సాధించే క్రమంలో 86వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం (2002) ఏమి చేసింది?
A. విద్యను కేంద్ర జాబితా నుంచి తొలగించింది
B. ఆర్టికల్ 21A ద్వారా 6–14 ఏళ్ల పిల్లలకు ఉచిత, నిర్బంధ విద్యను రాష్ట్ర బాధ్యతగా చేసింది
C. అవశిష్ట అధికారాలను రాష్ట్రాలకు ఇచ్చింది
D. రాజ్యసభ సభ్యుల సంఖ్యను పెంచింది
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 21A ద్వారా 6–14 ఏళ్ల పిల్లలకు ఉచిత, నిర్బంధ విద్యను రాష్ట్ర బాధ్యతగా చేసింది
86వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం (2002) ఆర్టికల్ 21Aను చేర్చింది; దీని ప్రకారం 6–14 ఏళ్ల పిల్లలందరికీ ఉచిత, నిర్బంధ విద్య అందించడం రాష్ట్ర బాధ్యత. ఈ రాజ్యాంగ పునాదిపైనే 2009లో RTE చట్టం వచ్చింది; విద్యను కేంద్ర జాబితా నుంచి తొలగించడం లేదా రాజ్యసభ సీట్లను పెంచడం వంటివి పాఠంలో చెప్పలేదు.
A. పఠనం → రాష్ట్రపతి ఆమోదం → ఓటింగ్ → గెజిట్ నోటిఫికేషన్
B. గెజిట్ నోటిఫికేషన్ → సభలో ప్రవేశం → ఓటింగ్ → రాష్ట్రపతి ఆమోదం
C. సభలో ప్రవేశం → పఠనం → క్లాజుల వారీ చర్చ → ఓటింగ్ → రెండో సభలో ప్రక్రియ → రాష్ట్రపతి ఆమోదం → గెజిట్ నోటిఫికేషన్
D. సభలో ప్రవేశం → రాష్ట్రపతి ఆమోదం → పఠనం → రెండో సభలో ప్రక్రియ
Answer & explanation
Correct: C — సభలో ప్రవేశం → పఠనం → క్లాజుల వారీ చర్చ → ఓటింగ్ → రెండో సభలో ప్రక్రియ → రాష్ట్రపతి ఆమోదం → గెజిట్ నోటిఫికేషన్
బిల్లు ముందు ఒక సభలో ప్రవేశిస్తుంది, తర్వాత పఠనం, క్లాజుల వారీ చర్చ, ఓటింగ్ జరుగుతాయి; అనంతరం రెండో సభలో అదే ప్రక్రియ. రెండు సభల ఆమోదం తర్వాతే రాష్ట్రపతి ఆమోదం, చివరగా గెజిట్ నోటిఫికేషన్ వస్తాయి. ఆమోదం లేదా గెజిట్‌ను ముందు పెట్టిన వరుసలు తప్పు.
మనీ బిల్లు (Money Bill)కి సంబంధించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
1. దీనిని లోక్‌సభలో మాత్రమే ప్రవేశపెట్టాలి.
2. ప్రవేశానికి రాష్ట్రపతి ముందస్తు సిఫార్సు అవసరం.
3. ఇది పన్నులు, ప్రభుత్వ రుణాల వంటి ఆర్థిక అంశాలకు సంబంధించింది.
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2, 3
మనీ బిల్లు ఆర్థిక అంశాలకు (పన్నులు, ప్రభుత్వ రుణాలు) సంబంధించినది; లోక్‌సభలో మాత్రమే ప్రవేశపెట్టాలి, రాష్ట్రపతి ముందస్తు సిఫార్సు కావాలి. కాబట్టి మూడు వాక్యాలూ సరైనవే.
కింది వాటిలో RTE చట్టం ప్రయాణంలో తప్పు వాక్యం ఏది?
A. 1990ల ప్రారంభంలోనే పార్లమెంట్ దీన్ని చట్టంగా ఆమోదించింది
B. విద్య జీవించే హక్కులో భాగమని కోర్టులో వాదన వచ్చింది
C. 2002లో ఆర్టికల్ 21A చేర్చారు
D. 2009 ఆగస్టులో రాష్ట్రపతి ఆమోదంతో చట్టమైంది
Answer & explanation
Correct: A — 1990ల ప్రారంభంలోనే పార్లమెంట్ దీన్ని చట్టంగా ఆమోదించింది
1990ల ప్రారంభంలో కోర్టులో వాదన మాత్రమే జరిగింది; పార్లమెంటరీ చర్య 2002 సవరణతో మొదలై, బిల్లు 2008లో రాజ్యసభకు వచ్చి 2009 ఆగస్టులో చట్టమైంది. అందువల్ల 1990ల్లోనే చట్టంగా ఆమోదించారనడం తప్పు.