జనన రేటు, మరణ రేటు, వలస, సహజ వృద్ధి రేటు (Birth Rate, Death Rate, Natural Growth)
Free practice MCQs with answers and explanations for జనన రేటు, మరణ రేటు, వలస, సహజ వృద్ధి రేటు (Birth Rate, Death Rate, Natural Growth) in మానవ వనరులు (Human Resources). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
జనన రేటు అంటే ఏమిటి?
A. ప్రతి 100 మందికి మరణాల సంఖ్య
B. ప్రతి 1,000 మందికి వలస వెళ్లేవారు
C. మొత్తం జనాభా పెరుగుదల శాతం
D. ప్రతి 1,000 మందికి సజీవ జననాల సంఖ్య
Answer & explanation
Correct: D — ప్రతి 1,000 మందికి సజీవ జననాల సంఖ్య
జనన రేటును ప్రతి 1,000 మంది జనాభాకు సజీవ జననాలుగా కొలుస్తారు. మరణ రేటు 1,000 మందికి మరణాలు; వలసలు మూడో కారకం; ఈ నిర్వచనాల్లో 100 అనే గుర్తింపు తప్పు. కాబట్టి ఇతర సంఖ్యలు ఈ ప్రశ్నకు సరిపోవు.
జనన రేటు నుంచి మరణ రేటును తీసివేస్తే వచ్చేది సహజ వృద్ధి రేటు. సాంద్రత ప్రజల సంఖ్య ÷ విస్తీర్ణం; పంపిణీ ప్రజల విస్తరణ తీరు; వలస రేటు ప్రజల కదలిక. ఇదే సహజ వృద్ధిని నిర్ణయించే కొలత.
జననాలు మరణాలను మించినప్పుడు సహజ వృద్ధి రేటు సానుకూలమై జనాభా పెరుగుతుంది. మరణ రేటు ఎక్కువైతే తగ్గుతుంది; రెండూ సమానమైతే స్థిరం. వలసలు వేరే కారకం. అక్కడ ప్రధాన ఉద్దేశం ఉపాధికి అవసరమైన నైపుణ్యాలు పెంచడం.
ప్రకటన (A): జనన, మరణ రేట్లు సమానంగా ఉన్న దేశంలో జనాభా స్థిరంగా ఉంటుంది. కారణం (R): అక్కడ సహజ వృద్ధి రేటు సున్నా. సరైనది ఏది?
A. A సరైనది, R తప్పు
B. A, R రెండూ సరైనవి; R, Aను సరిగా వివరిస్తుంది
C. A తప్పు, R సరైనది
D. A, R రెండూ తప్పు
Answer & explanation
Correct: B — A, R రెండూ సరైనవి; R, Aను సరిగా వివరిస్తుంది
సహజ వృద్ధి రేటు = జనన రేటు – మరణ రేటు. రెండూ సమానమైతే తేడా సున్నా; అందువల్ల జనాభా పెరగదు, తగ్గదు (వలసలను విస్మరిస్తే). కాబట్టి R, Aకు సరైన వివరణ. అంటే పిరమిడ్ ఒకేసారి పురుష, స్త్రీ సంఖ్యలను చూపుతుంది.
1) జననాలు, మరణాలు సహజ కారణాలు. 2) వలస సహజ కారణం. ఏది సరైనది?
A. 2 మాత్రమే సరైనది
B. రెండూ సరైనవి
C. 1 మాత్రమే సరైనది
D. రెండూ తప్పు
Answer & explanation
Correct: C — 1 మాత్రమే సరైనది
పుస్తకం జననాలు, మరణాలను జనాభా మార్పునకు సహజ కారణాలుగా పేర్కొంటుంది; వలస ప్రజల కదలిక కాబట్టి అది ప్రత్యేక కారకం, సహజ కారణం కాదు. అందువల్ల 1 మాత్రమే సరైనది.