అట్టడుగుతనాన్ని ఎదుర్కోవడం (Confronting Marginalisation) · Practice MCQs

Correct: A — 1993 చట్టం → 2003 PIL → 2005 సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాలు → 2013 చట్టం అమలు

మొదట 1993లో నిషేధ చట్టం వచ్చింది; అది అమలు కాకపోవడంతో 2003లో PIL వేశారు; దానిపై 2005లో సుప్రీంకోర్టు ఆరు నెలల ధ్రువీకరణ, పునరావాస ఆదేశాలు ఇచ్చింది; చివరగా 2013 డిసెంబర్ 6న ఉపాధి నిషేధ, పునరావాస చట్టం అమల్లోకి వచ్చింది. PIL కంటే ముందు కోర్టు ఆదేశాలు వచ్చే క్రమం సాధ్యం కాదు.

Correct: B — 1 మాత్రమే

సుప్రీంకోర్టు 1993 చట్టం తర్వాత దేశంలో మాన్యువల్ స్కావెంజర్ల సంఖ్య పెరిగిందని గమనించింది కాబట్టి మొదటి వాక్యం సరైనది. ఉపాధి నిషేధ, పునరావాస చట్టం 2013 డిసెంబర్ 6న అమల్లోకి వచ్చింది; 1993లో వచ్చింది మరో చట్టం కాబట్టి రెండవ వాక్యం తప్పు.

Correct: C — మహార్లు

పుస్తకం మాన్యువల్ స్కావెంజర్లుగా భంగీలు, పాకీలు, సిక్కలియార్లను పేర్కొంటుంది. మహార్ అనేది పద్నాలుగో శతాబ్దంలో అంటరానిదిగా పరిగణించిన కులంగా, సోయరాబాయి–చోఖామేళా సందర్భంలో మాత్రమే వస్తుంది; అందువల్ల అది ఈ జాబితాలో చేరదు.

Correct: D — A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ

పుస్తకం ప్రకారం రాజ్యాంగం అంటరానితనాన్ని రద్దు చేసినా స్కావెంజర్లు అంటరానివారిగా పరిగణించబడుతున్నారు (A సరైనది). వారు శివార్లలో వేరుగా నివసించడం, ఆలయ, నీటి సౌకర్యాల నిరాకరణ అనేవి ఆ అంటరానితనం ఆచరణలో ఎలా కొనసాగుతోందో చూపే ఆధారాలు, కాబట్టి R, A ను వివరిస్తుంది.

Correct: A — 1 మాత్రమే

ఉటంకించిన (iv) నిబంధన SC/ST భూమిని అక్రమంగా ఆక్రమించడం, సాగు చేయడం లేదా కేటాయింపును తనకు బదిలీ చేయించుకోవడాన్ని శిక్షిస్తుంది. రెండవ వాక్యం తప్పు, పుస్తకం ప్రకారం ఇలాంటి చట్టాలు శిక్షించడంతో పాటు మన ఆలోచనను, ప్రవర్తనను ప్రభావితం చేయాలనీ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంటాయి.

Correct: B — (a), (b), (c) అన్నీ సరైనవి

చట్టంలోని (i) తినకూడనివి తినిపించడం అవమాన విధానాల్లో వస్తుంది; (iv) భూమి ఆక్రమణ వనరుల అపహరణ స్థాయిలో వస్తుంది; (xi) గౌరవభంగ ఉద్దేశంతో SC/ST మహిళపై దాడి మహిళలపై నేరాల స్థాయిలో వస్తుంది. మూడు జతలూ సరైనవి కాబట్టి రెండింటికే పరిమితం చేసిన ఎంపికలు అసంపూర్ణం.

Correct: C — A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ

ఆ కాలంలో వివక్ష హింసాత్మక రూపం దాల్చింది: దళిత సమూహాలు కుల ధర్మాలను నిరాకరించి సమానత్వం కోరినప్పుడు శక్తిమంతమైన కులాలు హింసకు దిగాయి. ఆ హింసను జాబితా చేసి శిక్షించే చట్టం కావాలని డిమాండ్ వచ్చింది; అందుకే R అనేది A కు కారణంగా సరిపోతుంది.

Correct: D — చట్టాన్ని ఆశ్రయించి విజయం సాధించినా సామాజిక బహిష్కరణ ఒత్తిడి కొనసాగవచ్చు

ఫిర్యాదు, మీడియా దృష్టి వల్ల ఆచారం రద్దైంది; అయినా శక్తిమంతమైన కులాలు బహిష్కరణ కొనసాగించడంతో కుటుంబం గ్రామం వీడాల్సి వచ్చింది. అంటే చట్టపరమైన విజయం ఉన్నా సామాజిక ఒత్తిడి కొనసాగవచ్చని ఇది చూపిస్తుంది; ఆచారం కొనసాగిందనడం లేదా క్షమాపణ చెప్పారనడం వాస్తవం కాదు.

Correct: A — 1 మాత్రమే

రిజర్వేషన్ల ప్రాతిపదిక శతాబ్దాల పాటు నేర్చుకునే, పనిచేసే అవకాశాలు నిరాకరించిన వర్గాలకు ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వం సహాయపడటం కాబట్టి మొదటి వాక్యం సరైనది. కటాఫ్ మార్కులు దాటినవారికే అర్హత ఉంటుంది కాబట్టి అభ్యర్థులందరికీ ప్రవేశం లభిస్తుందన్న రెండవ వాక్యం తప్పు.

Correct: B — ఆదాయ పన్ను రసీదు సమర్పణ

ప్రభుత్వ జాబితా, ధ్రువపత్రాలు, వృత్తివిద్యా ప్రవేశాలకు కటాఫ్ మార్కులు – ఇవి పుస్తకం వివరించిన రిజర్వేషన్ల అమలు అంశాలు. ఆదాయ పన్ను రసీదు సమర్పణను పుస్తకం ఎక్కడా నిబంధనగా చెప్పలేదు.