ఉత్ప్లావక బలం – తేలడం, మునగడం (Buoyant Force and Archimedes' Principle)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఉత్ప్లావక బలం – తేలడం, మునగడం (Buoyant Force and Archimedes' Principle) in బలాల రకాలు (Types of Forces). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ద్రవం, అందులో ఉన్న వస్తువుపై పైవైపు ప్రయోగించే బలాన్ని ఏమంటారు?
A. ఘర్షణ బలం
B. గురుత్వాకర్షణ బలం
C. ఉత్ప్లావక బలం (Upthrust/Buoyant force)
D. కండర బలం
Answer & explanation
Correct: C — ఉత్ప్లావక బలం (Upthrust/Buoyant force)
ద్రవాలు తమలో ఉంచిన వస్తువులపై పైవైపు బలాన్ని ప్రయోగిస్తాయి; దాన్ని ఉత్ప్లావక బలం లేదా అప్‌థ్రస్ట్ అంటారు. గురుత్వాకర్షణ బలం వస్తువును కిందికి లాగుతుంది; ఘర్షణ ఉపరితలాల మధ్య పనిచేస్తుంది.
ద్రవంలో వస్తువుపై గురుత్వ బలం, ఉత్ప్లావక బలం సమానంగా ఉంటే ఏమవుతుంది?
A. వస్తువు మునుగుతుంది
B. వస్తువు అడుగుకు చేరి పగిలిపోతుంది
C. వస్తువు తేలుతుంది
D. వస్తువు వేగంగా పైకి ఎగురుతుంది
Answer & explanation
Correct: C — వస్తువు తేలుతుంది
గురుత్వ బలం ఉత్ప్లావక బలం కంటే ఎక్కువైతే వస్తువు మునుగుతుంది; రెండూ సమానమైతే తేలుతుంది. సమానంగా ఉన్నప్పుడు కిందికి, పైకి బలాలు సమతుల్యం అవుతాయి కాబట్టి వస్తువు మునగదు.
ప్యూమిస్ (Pumice) రాయి నీటిపై తేలడానికి కారణం ఏది?
A. అది నీటికంటే ఎక్కువ సాంద్రత కలిగి ఉండటం
B. దానిపై గురుత్వ బలం పనిచేయకపోవడం
C. అది అయస్కాంత పదార్థం కావడం
D. దానిలో గాలి గదులు ఉండి నీటికంటే తక్కువ సాంద్రత ఉండటం
Answer & explanation
Correct: D — దానిలో గాలి గదులు ఉండి నీటికంటే తక్కువ సాంద్రత ఉండటం
ప్యూమిస్ అగ్నిపర్వత లావా వేగంగా చల్లారినప్పుడు ఏర్పడే రాయి; దానిలో చిక్కుకున్న గాలి బుడగల వల్ల అది తేలికగా ఉండి నీటికంటే తక్కువ సాంద్రతతో తేలుతుంది. గురుత్వ బలం దానిపై కూడా ఉంటుంది.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
(1) గురుత్వ బలం ఉత్ప్లావక బలం కంటే ఎక్కువైతే వస్తువు మునుగుతుంది.
(2) వస్తువు తొలగించే ద్రవం బరువు వస్తువు బరువు కంటే తక్కువైతే వస్తువు మునుగుతుంది.
(3) ఉత్ప్లావక బలం ద్రవం సాంద్రతపై ఏమాత్రం ఆధారపడదు.
సరైనవి ఏవి?
A. (2), (3) మాత్రమే
B. (1), (3) మాత్రమే
C. (1), (2) మాత్రమే
D. (1), (2), (3) అన్నీ
Answer & explanation
Correct: C — (1), (2) మాత్రమే
గురుత్వ బలం ఎక్కువైతే వస్తువు మునుగుతుంది (1); ఆర్కిమెడిస్ సూత్రం ప్రకారం తొలగించిన ద్రవం బరువు వస్తువు బరువు కంటే తక్కువైతే మునుగుతుంది (2). ఉత్ప్లావక బలం ఆధారపడే అంశాల్లో ద్రవం సాంద్రత ఒకటి, కాబట్టి (3) తప్పు.
ప్రవచనం (A): నీటి బకెట్ నుండి మగ్గును తీసేటప్పుడు, అది నీటిలో ఉన్నంతసేపు తేలికగా అనిపిస్తుంది.
కారణం (R): నీరు మగ్గుపై పైవైపు ఉత్ప్లావక బలాన్ని ప్రయోగిస్తుంది.
కిందివాటిలో సరైనది ఏది?
A. A, R రెండూ నిజం; కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
B. A నిజం; R అబద్ధం
C. A అబద్ధం; R నిజం
D. A, R రెండూ నిజం; R అనేది A కి సరైన వివరణ
Answer & explanation
Correct: D — A, R రెండూ నిజం; R అనేది A కి సరైన వివరణ
నీటిలో ఉన్న మగ్గుపై నీరు పైకి ఉత్ప్లావక బలం చూపడం వల్ల అది తేలికగా అనిపిస్తుంది. కాబట్టి A, R రెండూ నిజం, R అనేది A కి సరైన వివరణ. మగ్గు బరువే మారిందని కాదు; కిందికి లాగే గురుత్వ బలాన్ని పైకి బలం కొంత సమతుల్యం చేస్తుంది.