Free practice MCQs with answers and explanations for బలాల రకాలు (Types of Forces) (8వ తరగతి సైన్స్ – భౌతికశాస్త్రం (Class 8 Physical Science – Semester 1)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
విజ్ఞాన శాస్త్రంలో 'బలం' (Force) అంటే ఏమిటి?
A. వస్తువుపై ప్రయోగించే తోపు లేదా లాగు
B. వస్తువులోని పదార్థ పరిమాణం
C. వస్తువు కదిలే వేగం
D. వస్తువు పరిమాణం (ఆకారం)
Answer & explanation
Correct: A — వస్తువుపై ప్రయోగించే తోపు లేదా లాగు
ఒక వస్తువు మరో వస్తువుతో జరిపే అన్యోన్య చర్య వల్ల దానిపై కలిగే తోపు లేదా లాగును బలం అంటారు. వస్తువులోని పదార్థ పరిమాణం ద్రవ్యరాశి; వేగం అనేది కదలిక కొలత; పరిమాణం ఆకారానికి సంబంధించినది. ఇవి బలం నిర్వచనం కావు.
బలం SI ప్రమాణం న్యూటన్; దాని సంకేతం N. కిలోగ్రాము, గ్రాము ద్రవ్యరాశి ప్రమాణాలు, మీటరు పొడవు ప్రమాణం. బరువు కూడా బలమే కాబట్టి దాన్ని కూడా న్యూటన్లలోనే కొలుస్తారు.
బలం వస్తువును కదిలించగలదు, వేగాన్ని, దిశను, ఆకారాన్ని మార్చగలదు. కానీ బలం ప్రయోగించడం వల్ల వస్తువులోని పదార్థ పరిమాణం (ద్రవ్యరాశి) పెరగదు. కాబట్టి ద్రవ్యరాశి పెరగడం బలం ప్రభావం కాదు.
గాలి నింపిన బెలూన్ను చేతితో నొక్కినప్పుడు బలం కలిగించే ప్రభావం ఏది?
A. బెలూన్ దిశ మారడం
B. బెలూన్ నిశ్చలం నుండి కదలడం
C. బెలూన్ వేగం పెరగడం
D. బెలూన్ ఆకారం మారడం
Answer & explanation
Correct: D — బెలూన్ ఆకారం మారడం
బెలూన్ను నొక్కితే (తోపు) దాని ఆకారం మారుతుంది; ఇది పాఠంలోని పట్టికలో ఇచ్చిన ఉదాహరణ. బెలూన్ కదలకుండా నొక్కినప్పుడు దిశ, వేగం మారడం ప్రధాన ప్రభావాలు కావు, ఆకారంలో మార్పే కనిపిస్తుంది.
కండర బలం, ఘర్షణ బలం స్పర్శా బలాలు; వస్తువులను తాకినప్పుడే ఇవి పనిచేస్తాయి. అయస్కాంత, గురుత్వాకర్షణ, స్థిర విద్యుత్ బలాలు తాకకుండానే దూరం నుండి పనిచేస్తాయి కాబట్టి అవి అస్పర్శా బలాలు.
నడవడం, పరుగెత్తడం, ఎత్తడం, దూకడం వంటి పనులన్నీ కండరాల చర్యతో జరుగుతాయి; ఈ బలాన్ని కండర బలం అంటారు. ఘర్షణ ఉపరితలాల మధ్య, ఉత్ప్లావక బలం ద్రవం నుండి, గురుత్వం భూమి నుండి కలుగుతాయి.
కదులుతున్న వస్తువుపై ఘర్షణ బలం ఏ దిశలో పనిచేస్తుంది?
A. వస్తువు కదిలే దిశలోనే
B. ఎల్లప్పుడూ కిందివైపు
C. వస్తువు కదిలే దిశకు వ్యతిరేక దిశలో
D. ఎల్లప్పుడూ పైవైపు
Answer & explanation
Correct: C — వస్తువు కదిలే దిశకు వ్యతిరేక దిశలో
ఘర్షణ ఎప్పుడూ వస్తువు కదిలే లేదా కదలడానికి ప్రయత్నించే దిశకు వ్యతిరేకంగా పనిచేసి కదలికను అడ్డుకుంటుంది. అందుకే నేలపై దొర్లే బంతి, సైకిల్ క్రమంగా నెమ్మదించి ఆగుతాయి. కదిలే దిశలో పనిచేస్తే అవి వేగం పెంచుకునేవి.
రెండు ఉపరితలాలు తాకుతున్నప్పుడే ఘర్షణ ఏర్పడుతుంది కాబట్టి ఇది స్పర్శా బలం. తాకకుండా దూరం నుండి పనిచేసే గురుత్వ, అయస్కాంత బలాలు అస్పర్శా బలాలు; వాటితో ఘర్షణను కలపకూడదు.
రెండు అయస్కాంతాల సజాతి ధ్రువాలను దగ్గరికి తెస్తే ఏమవుతుంది?
A. ఒకదాన్నొకటి వికర్షిస్తాయి
B. ఒకదాన్నొకటి ఆకర్షిస్తాయి
C. ఏ బలమూ పనిచేయదు
D. రెండూ కలిసి ఒకే అయస్కాంతంగా మారతాయి
Answer & explanation
Correct: A — ఒకదాన్నొకటి వికర్షిస్తాయి
ఉత్తరం–ఉత్తరం లేదా దక్షిణం–దక్షిణం వంటి సజాతి ధ్రువాలు వికర్షించుకుంటాయి; ఉత్తరం–దక్షిణం వంటి విజాతి ధ్రువాలు ఆకర్షించుకుంటాయి. బలం లేదనడం తప్పు, ఎందుకంటే వికర్షణ కూడా ఒక బలమే.
అయస్కాంతం తాకకుండా దూరం నుండే మరో అయస్కాంతంపై లేదా అయస్కాంత పదార్థంపై బలాన్ని ప్రయోగిస్తుంది కాబట్టి అయస్కాంత బలం అస్పర్శా బలం. కండర, ఘర్షణ బలాలకు స్పర్శ అవసరం.