ధ్వని (Sound) · Practice MCQs

Correct: A — చాలా సందర్భాల్లో కంపనాల ఆయామం చాలా చిన్నది

పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం కొన్నిసార్లు కంపనాలు కనిపిస్తాయి, కానీ ఎక్కువ సందర్భాల్లో ఆయామం చాలా తక్కువగా ఉండటం వల్ల కనిపించవు, అయినా తాకి తెలుసుకోవచ్చు. కంపనం లేకపోతే ధ్వనే ఉండదు, కాబట్టి "కంపనాలు జరగవు" తప్పు.

Correct: B — కంపనం ఆగితే ధ్వని ఆగుతుంది

పళ్లాన్ని పట్టుకోవడంతో దాని కంపనాలు ఆగాయి, అప్పుడే ధ్వనీ ఆగింది. అంటే ధ్వని మూలం కంపనమే. మిగతా ఎంపికలు ప్రయోగ ఫలితంతో సరిపడవు. పళ్లెం ఉష్ణోగ్రతకు లేదా శూన్యానికి ఇక్కడ మార్పు లేదు; కేవలం కంపనం ఆపడం వల్లనే ధ్వని ఆగింది, అందుకే నిర్ధారణ కంపనానికి సంబంధించినది.

Correct: C — మొత్తం వాయిద్యం కంపిస్తుంది, ఆ కంపనం వల్లనే వినిపించే ధ్వని వస్తుంది

సితార్ తీగ మీటినప్పుడు వినిపించే ధ్వని తీగదే కాదు; మొత్తం వాయిద్యం కంపిస్తుంది. అందువల్ల "కేవలం తీగ" లేదా "వాయిద్యం కంపించదు" అనేవి తప్పు. వాయిద్యం మొత్తం కంపించడం వల్లనే సితార్ ధ్వని మనకు వినబడుతుంది; మృదంగం పొరను కొట్టినప్పుడు కూడా ఇదే సూత్రం వర్తిస్తుంది.

Correct: D — 1, 2 రెండూ సరైనవి

వీణలో సాగదీసిన తీగ, తబలాలో సాగదీసిన పొర కంపించి ధ్వని ఇస్తాయని పాఠ్య పట్టిక చెబుతుంది. కాబట్టి రెండు జతలూ సరైనవే. తీగ వాయిద్యాల్లో తీగ, పొర వాయిద్యాల్లో పొర కంపిస్తాయి; ఈ రెండు జతలూ పాఠ్య పట్టికలోనే ముద్రితమై ఉన్నాయి కాబట్టి ఏదీ తప్పు కాదు.

Correct: A — వీణ

పాఠ్యపుస్తకం మంజీర, ఘటం, నూట్ (మట్టి కుండలు), కర్తాల్ వంటి వాటిని కొట్టి వాయించే వాయిద్యాలుగా పేర్కొంది. వీణలో తీగను మీటుతారు, అది కొట్టి వాయించేది కాదు. మంజీర (సింబల్స్), ఘటం (మట్టి కుండ), కర్తాల్ వాయిద్యాలను చేతులతో లేదా కర్రలతో తట్టడం ద్వారానే ధ్వని వస్తుంది.

Correct: B — వాటికి అనుబంధంగా ఉన్న కండరాలు

స్వర తంత్రులకు జతగా ఉన్న కండరాలు వాటిని బిగుతుగా లేదా వదులుగా చేయగలవు; దాని వల్ల స్వరం రకం మారుతుంది. ఊపిరితిత్తులు గాలిని నెడతాయి కానీ తంత్రుల బిగువును నిర్ణయించవు.

Correct: C — స్వర తంత్రుల పొడవులో తేడా

పురుషుల స్వర తంత్రులు సుమారు 20 mm, స్త్రీలవి సుమారు 15 mm, పిల్లలవి చాలా చిన్నవి; ఈ పొడవు తేడా వల్ల స్వరాలు వేరుగా ఉంటాయి. కర్ణభేరి వినడానికి సంబంధించినది, ధ్వని పుట్టించడానికి కాదు.

Correct: D — ధ్వని వినబడటానికి యానకంగా గాలి అవసరం

గాలి తగ్గే కొద్దీ ధ్వని మందగిస్తుంది, గాలి మళ్లీ వస్తే గట్టిగా వినిపిస్తుంది. అంటే ధ్వని ప్రసరణకు యానకం (గాలి) అవసరం; పూర్తిగా తీస్తే శూన్యంలో వినబడదు.

Correct: A — ధ్వని ప్రయాణించడానికి యానకం లేని శూన్యం ఉండటం

అంతరిక్షంలో గాలి లేదు కాబట్టి ధ్వనికి యానకం ఉండదు; శూన్యంలో ధ్వని ప్రయాణించదు. చలి, కాంతి ధ్వని ప్రయాణాన్ని ఆపవు. అంతరిక్షంలో గాలి అణువులు దాదాపు ఉండవు కాబట్టి కంపనాలను ఒకదాని నుంచి మరొకదానికి అందించే కణాలే లేవు; టంబ్లర్ ప్రయోగంలో గాలిని తీసేసినప్పుడు లాగే ధ్వని వినబడదు.

Correct: B — ధ్వని ద్రవాల గుండా ప్రయాణిస్తుంది

బకెట్ నీటిలో గంటను కదిలించి నీటి ఉపరితలంపై చెవి ఉంచితే శబ్దం వినబడుతుంది; అంటే ద్రవం కూడా ధ్వని యానకమే. ఇది శూన్యం లేదా ఘనం గురించి ఏమీ చెప్పదు; ఇది ద్రవ యానకం గురించే. తిమింగలాలు, డాల్ఫిన్లు నీటి లోపల సంభాషించుకోవడం కూడా ఇలాగే సాధ్యమని పాఠ్యపుస్తకం సూచిస్తుంది.