సంగీత వాయిద్యాలు – ధ్వని పుట్టించే కంపించే భాగాలు (Musical Instruments and Vibrating Parts)
Free practice MCQs with answers and explanations for సంగీత వాయిద్యాలు – ధ్వని పుట్టించే కంపించే భాగాలు (Musical Instruments and Vibrating Parts) in ధ్వని (Sound). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
వీణలో ధ్వనిని ఉత్పత్తి చేసే కంపించే భాగం ఏది?
A. సాగదీసిన పొర
B. గాలి స్తంభం
C. కొట్టే చెక్క దిమ్మె
D. సాగదీసిన తీగ
Answer & explanation
Correct: D — సాగదీసిన తీగ
పాఠ్యపుస్తక పట్టికలో వీణకు కంపించే భాగంగా సాగదీసిన తీగ (Stretched string) ఇచ్చారు. సాగదీసిన పొర తబలాలో ఉంటుంది; గాలి స్తంభం వేణువులో కంపిస్తుంది. తీగను మీటినప్పుడు అది అటూ ఇటూ కంపించడమే ధ్వనికి మూలం, కాబట్టి తీగ వాయిద్యమైన వీణకు తీగే సరైన భాగం.
తబలాలో సాగదీసిన పొర (Stretched membrane) కంపించి ధ్వని ఇస్తుంది అని పట్టిక ఇచ్చింది. తీగలు వీణ, సితార్ వంటి వాటిలో కంపిస్తాయి; గాలి స్తంభం వేణువు కంపిస్తుంది.
సితార్ తీగను మీటినప్పుడు మనకు వినిపించే ధ్వని గురించి సరైన వాక్యం ఏది?
A. కేవలం తీగ ఒక్కటే కంపిస్తుంది
B. వాయిద్యం కంపించదు
C. మొత్తం వాయిద్యం కంపిస్తుంది, ఆ కంపనం వల్లనే వినిపించే ధ్వని వస్తుంది
D. తీగలో గాలి మాత్రమే కంపిస్తుంది
Answer & explanation
Correct: C — మొత్తం వాయిద్యం కంపిస్తుంది, ఆ కంపనం వల్లనే వినిపించే ధ్వని వస్తుంది
సితార్ తీగ మీటినప్పుడు వినిపించే ధ్వని తీగదే కాదు; మొత్తం వాయిద్యం కంపిస్తుంది. అందువల్ల "కేవలం తీగ" లేదా "వాయిద్యం కంపించదు" అనేవి తప్పు. వాయిద్యం మొత్తం కంపించడం వల్లనే సితార్ ధ్వని మనకు వినబడుతుంది; మృదంగం పొరను కొట్టినప్పుడు కూడా ఇదే సూత్రం వర్తిస్తుంది.
వీణలో సాగదీసిన తీగ, తబలాలో సాగదీసిన పొర కంపించి ధ్వని ఇస్తాయని పాఠ్య పట్టిక చెబుతుంది. కాబట్టి రెండు జతలూ సరైనవే. తీగ వాయిద్యాల్లో తీగ, పొర వాయిద్యాల్లో పొర కంపిస్తాయి; ఈ రెండు జతలూ పాఠ్య పట్టికలోనే ముద్రితమై ఉన్నాయి కాబట్టి ఏదీ తప్పు కాదు.
కొట్టడం లేదా తాకించడం ద్వారా ధ్వని పుట్టించే వాయిద్యాల జాబితాలో లేనిది ఏది?
A. వీణ
B. మంజీర
C. ఘటం
D. కర్తాల్
Answer & explanation
Correct: A — వీణ
పాఠ్యపుస్తకం మంజీర, ఘటం, నూట్ (మట్టి కుండలు), కర్తాల్ వంటి వాటిని కొట్టి వాయించే వాయిద్యాలుగా పేర్కొంది. వీణలో తీగను మీటుతారు, అది కొట్టి వాయించేది కాదు. మంజీర (సింబల్స్), ఘటం (మట్టి కుండ), కర్తాల్ వాయిద్యాలను చేతులతో లేదా కర్రలతో తట్టడం ద్వారానే ధ్వని వస్తుంది.
తబలాలో సాగదీసిన పొర కంపిస్తుంది, గాలి స్తంభం కాదు. వీణ, సితార్లలో తీగలు కంపిస్తాయి; వేణువులో లోపలి గాలి స్తంభం కంపిస్తుంది (ఇది పాఠ్యపుస్తకంలో లేని సాధారణ వాస్తవం).
జలతరంగ్లో గిన్నెలను నీటి మట్టం క్రమంగా పెంచుతూ పోసి పెన్సిల్తో కొడతారు. సరైన వివరణ ఏది?
A. అన్ని గిన్నెలూ ఒకే స్వరం ఇస్తాయి
B. నీటి మట్టాలు వేర్వేరు కాబట్టి గిన్నెలు వేర్వేరు పౌనఃపున్యాలతో కంపించి వేర్వేరు స్వరాలు ఇస్తాయి
C. నీరు ధ్వనిని పూర్తిగా ఆపేస్తుంది
D. పెన్సిల్ మాత్రమే కంపిస్తుంది
Answer & explanation
Correct: B — నీటి మట్టాలు వేర్వేరు కాబట్టి గిన్నెలు వేర్వేరు పౌనఃపున్యాలతో కంపించి వేర్వేరు స్వరాలు ఇస్తాయి
వేర్వేరు నీటి మట్టాలతో ఉన్న గిన్నెలను కొడితే వేర్వేరు స్వరాలు వస్తాయి (పాఠ్యపుస్తకం: వినసొంపైన ధ్వనులు). నీరు ఎక్కువైతే పౌనఃపున్యం తగ్గుతుంది (అదనపు సమాచారం). ఒకే స్వరం ఇస్తాయి అనేది జలతరంగ్ ఉద్దేశానికి విరుద్ధం.