ధ్వని (Sound) · Practice MCQs

Correct: A — ధ్వని (Sound)

ఈ అధ్యాయం ధ్వని ఎలా పుడుతుంది, ఎలా ప్రయాణిస్తుంది, మనం ఎలా వింటాం, కొన్ని ధ్వనులు ఎందుకు గట్టిగా ఉంటాయి అనే ప్రశ్నలను చర్చిస్తుంది. దహనం–జ్వాల, కాంతి అధ్యాయాలు ఇతర విషయాలను (మంట, ప్రతిబింబం) గురించి; ద్రావణాలు అనేది వేరే అంశం.

Correct: B — కంపిస్తూ ఉంటుంది

ఏ వస్తువు అటూ ఇటూ కదులుతుంటే (కంపిస్తుంటే) అప్పుడే ధ్వని వస్తుంది; కంపనం ఆగిపోతే ధ్వనీ ఆగుతుంది. వస్తువు వేడిగా ఉన్నా చల్లగా ఉన్నా ధ్వనికి సంబంధం లేదు, స్థిరంగా ఉన్న వస్తువు ధ్వనిని పుట్టించదు.

Correct: C — ధ్వని కంపనం వల్ల పుడుతుంది

బ్యాండ్ మీటినప్పుడు కంపించి శబ్దం ఇస్తుంది; కంపనం ఆగగానే ధ్వని ఉండదు. ఇది ధ్వనికి కారణం కంపనమేనని చూపుతుంది. ఈ ప్రయోగం శూన్యం, వేగం లేదా శాశ్వతత్వం గురించి ఏమీ చెప్పదు.

Correct: D — సాగదీసిన తీగ

పాఠ్యపుస్తక పట్టికలో వీణకు కంపించే భాగంగా సాగదీసిన తీగ (Stretched string) ఇచ్చారు. సాగదీసిన పొర తబలాలో ఉంటుంది; గాలి స్తంభం వేణువులో కంపిస్తుంది. తీగను మీటినప్పుడు అది అటూ ఇటూ కంపించడమే ధ్వనికి మూలం, కాబట్టి తీగ వాయిద్యమైన వీణకు తీగే సరైన భాగం.

Correct: A — సాగదీసిన పొర

తబలాలో సాగదీసిన పొర (Stretched membrane) కంపించి ధ్వని ఇస్తుంది అని పట్టిక ఇచ్చింది. తీగలు వీణ, సితార్ వంటి వాటిలో కంపిస్తాయి; గాలి స్తంభం వేణువు కంపిస్తుంది.

Correct: B — స్వరపేటిక (Larynx)

ధ్వనిని పుట్టించేది గొంతులోని స్వరపేటిక; అందులో స్వర తంత్రులు కంపిస్తాయి. ఊపిరితిత్తులు కేవలం గాలిని పంపిస్తాయి, కర్ణభేరి వినడానికి ఉపయోగపడుతుంది, నాలుక మాటలను రూపొందించడంలో సహాయపడుతుంది కానీ ధ్వని మూలం కాదు.

Correct: C — శ్వాసనాళం (Windpipe)

స్వరపేటిక శ్వాసనాళం పై చివర ఉంటుంది; ఇందులో రెండు స్వర తంత్రులు అడ్డంగా సాగి ఉంటాయి. అన్నవాహిక ఆహారాన్ని తీసుకెళ్తుంది, మిగతా రెండు ధ్వని ఉత్పత్తికి సంబంధం లేనివి.

Correct: D — శూన్యం (Vacuum)

ధ్వని ప్రసరణకు యానకం కావాలి; గాలి పూర్తిగా లేని శూన్యంలో ధ్వని ప్రయాణించదు. గాలి (వాయువు), నీరు (ద్రవం), చెక్క (ఘనం) అన్నీ యానకాలే, వాటిలో ధ్వని ప్రయాణిస్తుంది.

Correct: A — ఘన, ద్రవ, వాయువులు

ప్రయోగాల్లో గాలి, నీరు (గంట శబ్దం), మీటరు స్కేలు/బల్ల (ఘనం) గుండా ధ్వని ప్రయాణించిందని తేలింది. కాబట్టి ఒకే రకం యానకానికే పరిమితం అనే ఎంపికలన్నీ తప్పు.

Correct: B — కర్ణభేరి (Eardrum)

చెవి నాళం చివర ఉండే పొర కర్ణభేరి; ఇది ధ్వనికి కంపించి లోపలి చెవికి కంపనాలు పంపుతుంది. స్వర తంత్రులు గొంతులో ఉంటాయి, శ్వాసనాళం ఊపిరి మార్గం, గరాటు ఆకారం బయటి చెవిది.