పునర్వ్యవస్థీకరణ యుగం (The Age of Reorganisation) · Practice MCQs

Correct: C — అతను శుంగ వంశపు చివరి రాజు

ఖారవేలుడు మౌర్యుల పతనం తర్వాత కళింగలో ప్రముఖ శక్తిగా ఎదిగిన చేది వంశ పాలకుడు – శుంగ వంశానికి చెందినవాడు కాదు; కాబట్టి ఆ ప్రకటన సరికానిది. హాథీగుంఫా శాసనంలో సన్యాసులు, ఋషుల మండలి ఏర్పాటు గురించి చెప్పుకున్నాడు; పాండ్య రాజ్యం నుండి వందలాది ముత్యాలు తెప్పించుకుంటానని కూడా పేర్కొన్నాడు.

Correct: B — శకులు

పాఠంలోని చిత్రం 6.3 ప్రకారం శుంగులు, చేదిలు, శాతవాహనులు, చోళులు, చేరులు, పాండ్యులు ఉపఖండంలోనే ఆవిర్భవించిన వంశాలు; ఇండో-గ్రీకులు, శకులు, కుషాణులు ఉపఖండం అవతలి నుండి వచ్చినవారు. కాబట్టి స్వదేశీ వంశాల జాబితాలో శకులు భిన్నమైనవారు.

Correct: A — 1, 3 మాత్రమే

కొత్త రాజ్యాల్లో చాలావరకు ఇంతకుముందు మౌర్య ఆధిపత్యాన్ని అంగీకరించిన సామంత రాజ్యాలే (1 సరైనది). సంస్కృతులు పరస్పరం ప్రభావితమై కొత్త శైలులు సృష్టించినా చివరికి భారతీయ ఇతివృత్తాలు, సంస్కృత సాహిత్యం ఆధిపత్యం చెలాయించాయి (3 సరైనది). ఈ కాలంలో అంతర్గత, బాహ్య వాణిజ్యం గణనీయంగా అభివృద్ధి చెందింది – కాబట్టి 2 తప్పు.

Correct: D — 2, 3 మాత్రమే

పుష్యమిత్రుని సామ్రాజ్యం మౌర్య సామ్రాజ్యం కంటే చిన్నది (1 తప్పు) – అయినా ఆక్రమణదారుల నుండి కాపాడుకున్నాడు. ప్రారంభ సైనిక దండయాత్రల తర్వాత గ్రీకులతో స్నేహ సంబంధాలు కొనసాగించాడు (2 సరైనది). అతని తర్వాత సామ్రాజ్యం ఎక్కువ కాలం నిలవక ఒక శతాబ్దం తర్వాత అంతరించింది (3 సరైనది).

Correct: D — నంది వాహనంపై శివుడు

భార్హుత్ స్తూప చిత్రాల్లో పిట్టగోడలు, పిట్టగోడపై లక్ష్మీదేవి, గాయకులు-నర్తకుల సమూహం, ధర్మచక్రాన్ని మోస్తున్న ఏనుగులు ఉన్నాయి. నంది వాహనంపై శివుడు కుషాణ రాజు కనిష్కుని నాణెంపై కనిపిస్తాడు – భార్హుత్ శిల్పాల్లో కాదు.

Correct: C — 1, 2 మాత్రమే

శాతవాహన సామ్రాజ్యంలో ప్రస్తుత ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, మహారాష్ట్రలు ఎక్కువ భాగం (1 సరైనది); కృష్ణా–గోదావరి వ్యవసాయం ఆర్థిక స్థిరత్వం ఇచ్చింది (2 సరైనది). శాతవాహనులు 2వ శతాబ్దం BCE నుండి పాలించి 3వ శతాబ్దం CE లో చిన్న రాజ్యాలుగా విడిపోయారు – 3వ శతాబ్దం BCE అనేది BCE/CE తికమక (3 తప్పు).

Correct: B — A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కు సరైన వివరణ

పాఠం ప్రకారం 3వ శతాబ్దం CE లో శాతవాహన సామ్రాజ్యం చిన్న స్వతంత్ర రాజ్యాలుగా విడిపోయింది; అనేక అంశాల్లో ముఖ్యమైనవి బలహీన కేంద్ర నియంత్రణ, క్రమంగా ఆర్థిక క్షీణత. ఇది ప్రాంతీయ శక్తులు కొత్త రాజ్యాలు స్థాపించడానికి దారితీసింది. కాబట్టి A, R రెండూ సరైనవి, R అనేది A కు సరైన వివరణ.

Correct: A — A-2, B-4, C-1, D-3

గౌతమీ బాలశ్రీ నాసిక్‌లో శాసనం చెక్కించింది (A-2); వితంతు రాణి అశ్వమేధం గురించిన శాసనాలు పూణే దగ్గరి నానేఘాట్ గుహల్లో (B-4); స్వర్ణకారుడు కన్హదాసుడు చేసిన యక్ష శిల్పం పితల్‌ఖోరా గుహల నుండి (C-1); స్తూప ప్రతిరూపమున్న బౌద్ధ గుహ లోనావాలా దగ్గరి కార్లా (D-3).

Correct: A — ఒక స్వర్ణకారుడు రాతి శిల్పం కూడా చేయగలిగాడు – వృత్తుల మధ్య నైపుణ్యాల సౌలభ్యం ఉంది

యక్ష శిల్పం చేతిపై కన్హదాసేన హిరామకరేణ కట అనే శాసనం ఉంది – అర్థం కన్హదాసుడు అనే స్వర్ణకారుడు చేసినది. బంగారు పని చేసే వ్యక్తి రాతి శిల్పం కూడా చేయగలగడం ఆ కాలంలో వృత్తుల మధ్య నైపుణ్యాల సౌలభ్యాన్ని సూచిస్తుందని పాఠం ఆలోచింపజేస్తుంది. రాజులు, విదేశీయులు, నిషేధం గురించి శాసనం ఏమీ చెప్పదు.

Correct: D — A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కు సరైన వివరణ

ఖారవేలుడు జైన బోధనలను అంకితభావంతో అనుసరించి భిక్షురాజు అనిపించుకున్నా అన్ని తాత్విక చింతనలను గౌరవించాడు. హాథీగుంఫా శాసనంలో ప్రతి సంప్రదాయాన్ని గౌరవించేవాడని, ప్రతి ఆలయాన్ని మరమ్మతు చేశానని చెప్పుకోవడమే దీనికి ఆధారం – కాబట్టి R అనేది A కు సరైన వివరణ. ఇదే భారతీయ సంస్కృతిలోని మౌలిక భావన అని పాఠం చెబుతుంది.