పునర్వ్యవస్థీకరణ యుగం (The Age of Reorganisation) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for పునర్వ్యవస్థీకరణ యుగం (The Age of Reorganisation) (7వ తరగతి సోషల్ – చరిత్ర (Class 7 Social – History)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
మౌర్యుల తర్వాతి కాలాన్ని కొందరు పండితులు 'పునర్వ్యవస్థీకరణ యుగం' అని ఎందుకు పిలుస్తారు?
A. ఈ కాలంలో ఒకే సామ్రాజ్యం ఉపఖండమంతా పాలించింది
B. అప్పటికే ఉన్న ప్రాంతాలు శక్తివంతం కావడానికి పోటీపడుతూ కొత్త రాజ్యాలుగా పునర్వ్యవస్థీకృతమయ్యాయి
C. ప్రజలు నగరాలు విడిచి పూర్తిగా గ్రామాలకు వెళ్లారు
D. విదేశీ వాణిజ్యం పూర్తిగా ఆగిపోయింది
Answer & explanation
Correct: B — అప్పటికే ఉన్న ప్రాంతాలు శక్తివంతం కావడానికి పోటీపడుతూ కొత్త రాజ్యాలుగా పునర్వ్యవస్థీకృతమయ్యాయి
మౌర్య సామ్రాజ్యం ముక్కలయ్యాక అప్పటికే ఉన్న ప్రాంతాలు – చాలావరకు పూర్వపు సామంత రాజ్యాలు – శక్తివంతం కావడానికి నిరంతరం పోటీపడుతూ కొత్త రాజ్యాలుగా పునర్వ్యవస్థీకృతమయ్యాయి; భారత పటం, ప్రజల జీవితాలు గణనీయంగా మారాయి. ఈ కాలంలో అనేక రాజ్యాలు ఉన్నాయి, వాణిజ్యం పెరిగింది కాబట్టి మిగిలినవి తప్పు.
మౌర్యుల పతనం తర్వాత వాయువ్య ప్రాంతం గురించి పాఠం చెప్పిన విషయం ఏది?
A. అది బలహీనపడి ఉపఖండం వెలుపలి నుండి దండయాత్రలకు అవకాశం ఇచ్చింది
B. అది శాతవాహనుల ఆధీనంలోకి వెళ్లింది
C. అది మౌర్యుల తర్వాత పూర్తిగా నిర్జనమైంది
D. అది చోళుల ప్రధాన కేంద్రమైంది
Answer & explanation
Correct: A — అది బలహీనపడి ఉపఖండం వెలుపలి నుండి దండయాత్రలకు అవకాశం ఇచ్చింది
కొత్త రాజ్యాలు చాలావరకు పూర్వపు మౌర్య సామంతులు; వాయువ్య ప్రాంతం బలహీనపడటంతో ఉపఖండం వెలుపలి నుండి దండయాత్రలకు అవకాశం ఏర్పడింది – ఇండో-గ్రీకులు, శకులు, కుషాణులు ఈ మార్గంలోనే వచ్చారు. శాతవాహనులు దక్కన్లో, చోళులు దక్షిణాన ఉన్నారు.
D. సైనికులతో కూడిన గుర్రం సవాలు లేకుండా దాటిన భూభాగం రాజు సామ్రాజ్యంలో భాగమవుతుంది; ఆపితే యుద్ధం
Answer & explanation
Correct: D — సైనికులతో కూడిన గుర్రం సవాలు లేకుండా దాటిన భూభాగం రాజు సామ్రాజ్యంలో భాగమవుతుంది; ఆపితే యుద్ధం
అశ్వమేధం అనేక మంది పాలకులు తమ సామర్థ్యం ప్రకటించుకోవడానికి చేసిన వైదిక క్రతువు; సైనికులతో కూడిన గుర్రాన్ని స్వేచ్ఛగా తిరగనిస్తారు, సవాలు లేకుండా అది దాటిన భూభాగం రాజు సామ్రాజ్యంలో భాగమవుతుంది, ఎవరైనా ఆపితే ఆధిపత్య యుద్ధం జరుగుతుంది. పుష్యమిత్రుడు, ఒక శాతవాహన రాణి దీనిని నిర్వహించారు.
C. అందమైన పిట్టగోడలు (Railings), బుద్ధుని జీవిత గాథల శిల్పాలు
D. ఎర్ర ఇసుకరాయి కుబేర విగ్రహం
Answer & explanation
Correct: C — అందమైన పిట్టగోడలు (Railings), బుద్ధుని జీవిత గాథల శిల్పాలు
భార్హుత్ స్తూపం బహుశా అశోకుని కాలంలో నిర్మించినా, శుంగులు అందమైన పిట్టగోడలు, బుద్ధుని జీవిత గాథలను వివరించే శిల్పాలు జోడించారు; వీటిని బౌద్ధ కళకు చెందిన తొలి ఉదాహరణల్లో కొన్నిగా పరిగణిస్తారు. హాథీగుంఫా ఖారవేలుని శాసనం; కుబేర విగ్రహం మధుర శైలి; బంగారు గోపురం పాఠంలో లేదు.
C. సముద్ర వాణిజ్యం వారి ఆర్థిక జీవితంలో ముఖ్య భాగం; అభివృద్ధి చెందిన నౌకానిర్మాణ సాంకేతికత
D. వారు ఇండో-గ్రీకుల నుండి నాణేలు అరువు తీసుకున్నారు
Answer & explanation
Correct: C — సముద్ర వాణిజ్యం వారి ఆర్థిక జీవితంలో ముఖ్య భాగం; అభివృద్ధి చెందిన నౌకానిర్మాణ సాంకేతికత
గుజరాత్ నుండి ఆంధ్రప్రదేశ్ వరకు పశ్చిమ, తూర్పు తీరాల్లో దొరికిన అనేక శాతవాహన నాణేలపై ఓడల చిత్రాలు ఉన్నాయి – సముద్ర వాణిజ్యం వారి ఆర్థిక జీవితంలో ముఖ్య భాగమని ఇవి సూచిస్తాయి; రెండు తెరచాప స్తంభాల ఓడ అభివృద్ధి చెందిన నౌకానిర్మాణ, నావిగేషన్ సాంకేతికతకు గుర్తు. మిగిలిన వివరణలకు ఆధారం లేదు.
పూణే సమీపంలోని నానేఘాట్ గుహలను దేనికి ఉపయోగించారు?
A. రాజుల సమాధులుగా
B. వాణిజ్య మార్గంలో టోల్లు, పన్నుల వసూలు, వ్యాపారుల విశ్రాంతి స్థలాలుగా
C. ఆయుధాగారాలుగా మాత్రమే
D. జైన సన్యాసుల నివాసాలుగా మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — వాణిజ్య మార్గంలో టోల్లు, పన్నుల వసూలు, వ్యాపారుల విశ్రాంతి స్థలాలుగా
నానేఘాట్ గుహలు ప్రధాన వాణిజ్య మార్గానికి దగ్గరగా ఉండి టోల్లు, పన్నుల వసూలుకు, వ్యాపారుల విశ్రాంతి స్థలాలుగా ఉపయోగపడ్డాయి; వాణిజ్యంపై సుంకాలు శాతవాహన రాజ్యానికి అదనపు ఆదాయం. ఇక్కడి శాసనాలు ఒక శాతవాహన రాణి వైదిక క్రతువుల గురించి కూడా చెబుతాయి. జైన సన్యాసుల గుహలు ఉదయగిరి–ఖండగిరి.
A. ఎగుమతి – గంధపు చెక్క, దంతాలు; దిగుమతి – గాజు, అత్తరులు
B. ఎగుమతి – గాజు; దిగుమతి – సుగంధ ద్రవ్యాలు
C. ఎగుమతి – గుర్రాలు; దిగుమతి – బియ్యం
D. ఎగుమతి – బంగారు నాణేలు; దిగుమతి – ఇనుము
Answer & explanation
Correct: A — ఎగుమతి – గంధపు చెక్క, దంతాలు; దిగుమతి – గాజు, అత్తరులు
శాతవాహనుల వాణిజ్య నెట్వర్క్ రోమన్ సామ్రాజ్యం వరకు విస్తరించింది; ఎగుమతుల్లో సుగంధ ద్రవ్యాలు, వస్త్రాలు, గంధపు చెక్క, బంగారు పూత పూసిన ముత్యాలు, దంతాలు; దిగుమతుల్లో గాజు, అత్తరులు / పరిమళ లేపనాలు. గాజును ఎగుమతిగా, సుగంధ ద్రవ్యాలను దిగుమతిగా చెప్పడం తారుమారు.
నానేఘాట్ శాసనాలు ఒక శాతవాహన వితంతు రాణి గురించి చెప్పే విషయం ఏది?
A. ఆమె రోమ్కు రాయబారిగా వెళ్లింది
B. ఆమె కార్లా గుహలను స్వయంగా చెక్కింది
C. ఆమె జైన మతాన్ని రాజ్య మతంగా ప్రకటించింది
D. ఆమె అశ్వమేధంతో సహా అనేక వైదిక క్రతువులు చేసి, భూమి, ఆవులు, ఏనుగులు, వెండి నాణేలు దానం చేసింది
Answer & explanation
Correct: D — ఆమె అశ్వమేధంతో సహా అనేక వైదిక క్రతువులు చేసి, భూమి, ఆవులు, ఏనుగులు, వెండి నాణేలు దానం చేసింది
నానేఘాట్ శాసనాల ప్రకారం శాతవాహన వితంతు రాణి అశ్వమేధ యజ్ఞంతో సహా అనేక వైదిక క్రతువులు నిర్వహించింది; ఇంద్రుడు, చంద్రుడు, సూర్యుడు వంటి దేవతల ప్రస్తావన ఉంది; పురోహితులు, అతిథులు, కార్మికులు, పండితులు, సన్యాసులకు భూమి, ఆవులు, గుర్రాలు, ఏనుగులు, వెండి నాణేలు దానం చేసింది. మిగిలినవి పాఠంలో లేవు.
నానేఘాట్ శాసనాలు ఆధునిక సంఖ్యల చరిత్రకు ఎందుకు ముఖ్యం?
A. అవి రోమన్ అంకెల్లో ఉన్నాయి
B. అవి సున్నాను కనుగొన్న వ్యక్తి పేరు చెబుతాయి
C. అవి గ్రీకు లిపిలో గణిత సూత్రాలు
D. బ్రాహ్మీ లిపిలోని వాటి అంకెలు కొన్ని నేటి ఆకారాలను పోలి ఉండి, ఆధునిక సంఖ్యలు భారత్లో ఉద్భవించాయని చూపుతాయి
Answer & explanation
Correct: D — బ్రాహ్మీ లిపిలోని వాటి అంకెలు కొన్ని నేటి ఆకారాలను పోలి ఉండి, ఆధునిక సంఖ్యలు భారత్లో ఉద్భవించాయని చూపుతాయి
నానేఘాట్ శాసనాలు బ్రాహ్మీ లిపిలో ఉండి కొన్ని అంకెలు (సంఖ్యల చిహ్నాలు) కలిగి ఉన్నాయి; వాటిలో కొన్ని నేటి ఆకారాలను పోలి ఉంటాయి – ఆధునిక సంఖ్యలు చివరికి భారత్లో ఉద్భవించాయని చూపే అనేక ఆధారాల్లో ఇది ఒకటి. రోమన్ అంకెలు, సున్నా కర్త, గ్రీకు సూత్రాలు పాఠంలో లేవు.
C. వాసుదేవ (కృష్ణ) భక్తులైనా వేద పండితులకు, జైన, బౌద్ధ సన్యాసులకు పన్ను లేని భూమి దానం చేశారు
D. గ్రీకు దేవతలను మాత్రమే పూజించారు
Answer & explanation
Correct: C — వాసుదేవ (కృష్ణ) భక్తులైనా వేద పండితులకు, జైన, బౌద్ధ సన్యాసులకు పన్ను లేని భూమి దానం చేశారు
శాతవాహనులు వాసుదేవుని (కృష్ణుడికి మరో పేరు) భక్తులు; అయినా ఇతర తాత్విక చింతనలను పోషించారు – వేద పండితులకు, జైన, బౌద్ధ సన్యాసులకు వారి అధ్యయనం, సాధనల కోసం పన్ను లేని వ్యవసాయ భూమిని దానం చేశారు. గౌతమీ బాలశ్రీ బౌద్ధులకు, మరో రాణి వైదిక క్రతువులకు దానాలు చేయడం దీనికి ఉదాహరణ.