థార్ ఎడారి – భారతదేశ గొప్ప ఎడారి (The Thar Desert)
Free practice MCQs with answers and explanations for థార్ ఎడారి – భారతదేశ గొప్ప ఎడారి (The Thar Desert) in భారతదేశ భౌగోళిక వైవిధ్యం (Geographical Diversity of India). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
జైసల్మేర్ నగరాన్ని ఏ పేరుతో పిలుస్తారు?
A. గులాబీ నగరం (Pink City)
B. సరస్సుల నగరం
C. నీలి నగరం
D. స్వర్ణ నగరం (Golden City)
Answer & explanation
Correct: D — స్వర్ణ నగరం (Golden City)
థార్ ఎడారి మధ్యలో ఉన్న జైసల్మేర్‌ను స్వర్ణ నగరం (Golden City) అంటారు; అక్కడి జైసల్మేర్ కోట యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశం. గులాబీ నగరం జైపూర్, సరస్సుల నగరం ఉదయపూర్, నీలి నగరం జోధ్‌పూర్ – ఇవి వేరే రాజస్థాన్ నగరాల పేర్లు.
రాజస్థాన్‌లో వర్షపు నీటిని నిల్వ చేసే సాంప్రదాయ నిర్మాణాలను ఏమంటారు?
A. కత్-కుని
B. ఎరీలు
C. కుహ్ల్‌లు
D. టాంకా / కుండ్‌లు
Answer & explanation
Correct: D — టాంకా / కుండ్‌లు
రాజస్థాన్ నీటి సంరక్షణ పద్ధతులకు ప్రసిద్ధి; టాంకా లేదా కుండ్‌లు వర్షపు నీటిని సేకరించి నిల్వచేసే ప్రత్యేక నిర్మాణాలు, ఆ నీటిని ఎక్కువగా తాగునీటికి వాడతారు. కత్-కుని హిమాలయ ఇళ్ల నిర్మాణ పద్ధతి; ఎరీలు తమిళనాడు చెరువులు, కుహ్ల్‌లు హిమాచల్ కాలువలు – ఇవి థార్‌వి కావు.
పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం థార్ ఎడారి అధిక భాగం భారత్‌లో ఉంది; రాజస్థాన్, గుజరాత్, పంజాబ్, హర్యానా రాష్ట్రాల్లో విస్తరించి ఉంది. గుజరాత్-మహారాష్ట్ర-గోవా-కర్ణాటక పశ్చిమ తీర రాష్ట్రాలు; యూపీ, బిహార్ గంగా మైదానాలు; హిమాచల్, లడఖ్ హిమాలయ ప్రాంతాలు.
థార్ ఎడారిలో ఇసుక దిబ్బలు ఏర్పడటానికి ప్రధాన కారణం ఏది?
A. గాలి ఇసుకను కదిలించి పోగుచేయడం
B. నదులు ఇసుకను తెచ్చి నిక్షేపించడం
C. భూకంపాల వల్ల భూమి పైకి లేవడం
D. హిమానీనదాలు కరగడం
Answer & explanation
Correct: A — గాలి ఇసుకను కదిలించి పోగుచేయడం
ఎడారిలో గాలి ఇసుకను కదిలిస్తూ కొండల వంటి ఆకారాల్లో పోగుచేస్తుంది – అవే ఇసుక దిబ్బలు; కొన్ని 150 మీటర్ల ఎత్తు వరకు ఉంటాయి. నదుల నిక్షేపం డెల్టాలను, భూ ఫలకాల ఢీ పర్వతాలను ఏర్పరుస్తాయి; థార్‌లో హిమానీనదాలు లేవు.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:
1. థార్ ఎడారిలో పగలు అధిక ఉష్ణోగ్రత, రాత్రులు చల్లగా ఉంటాయి.
2. జైసల్మేర్ కోట యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశం.
3. ఇసుక దిబ్బలు 1,500 మీటర్ల ఎత్తు వరకు ఉంటాయి.
సరైనవి ఏవి?
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మాత్రమే
థార్‌లో పగటి అధిక ఉష్ణోగ్రతలు, చల్లని రాత్రులు, నీటి కొరత సహజ అవరోధంగా పనిచేస్తాయి – వాక్యం 1 సరైనది. జైసల్మేర్ (స్వర్ణ నగరం) కోట యునెస్కో వారసత్వ ప్రదేశం – వాక్యం 2 సరైనది. ఇసుక దిబ్బలు కొన్నిసార్లు 150 మీటర్ల ఎత్తు వరకు ఉంటాయి, 1,500 మీ. కాదు – వాక్యం 3 తప్పు.
థార్ ప్రజల సాంప్రదాయ నీటి పొదుపు అలవాట్లలో పాఠ్యపుస్తకం పేర్కొనని అంశం ఏది?
A. పాత్రలను ఇసుకతో తోమి శుభ్రం చేయడం
B. భూగర్భ జలాన్ని మోటార్లతో విస్తృతంగా తోడటం
C. కడిగిన కొద్ది నీటిని మొక్కలకు పోయడం
D. టాంకా / కుండ్‌లలో వర్షపు నీటిని నిల్వ చేయడం
Answer & explanation
Correct: B — భూగర్భ జలాన్ని మోటార్లతో విస్తృతంగా తోడటం
ఎడారిలో నీటి కొరత వల్ల పాత్రలను ఇసుకతో తోముతారు, కొద్ది నీటితో మాత్రమే కడుగుతారు, ఆ నీటిని మొక్కలకు తిరిగి వాడతారు; టాంకా/కుండ్‌లలో వర్షపు నీటిని నిల్వ చేసి తాగునీటికి వాడతారు. మోటార్లతో భూగర్భ జలం తోడటం సాంప్రదాయ పొదుపు అలవాటు కాదు, పాఠ్యపుస్తకం చెప్పలేదు.