భారతదేశ భౌగోళిక వైవిధ్యం (Geographical Diversity of India) · Practice MCQs

Correct: B — పెద్దది 2.5–4.5 మీ. పొడవు; అంతరించే దశలో ఉంది; వేటాడటం నిషేధం

ఘరియల్ భారతీయ మంచినీటి మొసలి; పెద్దది 2.5 నుండి 4.5 మీటర్ల పొడవు ఉంటుంది. ఇది అంతరించిపోయే దశలో ఉంది కాబట్టి దానికి హాని చేయడం, వేటాడటం చట్టప్రకారం నిషేధం. ఇది ఉప్పునీటి జాతి కాదు, వేట అనుమతి లేదు, లడఖ్ సరస్సులతో సంబంధం లేదు.

Correct: A — రాజస్థాన్, గుజరాత్, పంజాబ్, హర్యానా

పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం థార్ ఎడారి అధిక భాగం భారత్‌లో ఉంది; రాజస్థాన్, గుజరాత్, పంజాబ్, హర్యానా రాష్ట్రాల్లో విస్తరించి ఉంది. గుజరాత్-మహారాష్ట్ర-గోవా-కర్ణాటక పశ్చిమ తీర రాష్ట్రాలు; యూపీ, బిహార్ గంగా మైదానాలు; హిమాచల్, లడఖ్ హిమాలయ ప్రాంతాలు.

Correct: A — గాలి ఇసుకను కదిలించి పోగుచేయడం

ఎడారిలో గాలి ఇసుకను కదిలిస్తూ కొండల వంటి ఆకారాల్లో పోగుచేస్తుంది – అవే ఇసుక దిబ్బలు; కొన్ని 150 మీటర్ల ఎత్తు వరకు ఉంటాయి. నదుల నిక్షేపం డెల్టాలను, భూ ఫలకాల ఢీ పర్వతాలను ఏర్పరుస్తాయి; థార్‌లో హిమానీనదాలు లేవు.

Correct: D — థార్ ఎడారి తూర్పు వైపుకు విస్తరించకుండా అడ్డుకోవడం

వాయువ్య భారత భౌగోళిక స్వరూపం, వాతావరణాన్ని తీర్చిదిద్దడంలో ఆరావళిది కీలక పాత్ర; ముఖ్యంగా థార్ ఎడారి తూర్పు వైపుకు మరింత విస్తరించకుండా సహజ అడ్డుగోడగా నిలుస్తుంది. గంగకు నీరు హిమాలయాల నుండి వస్తుంది; దక్కన్ సరిహద్దులు పశ్చిమ, తూర్పు కనుమలు.

Correct: C — జింక్ వెలికితీతలో భారతీయులు ప్రపంచంలో మొదట ప్రావీణ్యం సాధించారు

ఆరావళిలోని జావర్‌లో లభించిన పురాతన గనుల ఆధారాల ప్రకారం ఎనిమిది శతాబ్దాలకు పైగా క్రితమే జింక్‌ను వెలికితీసే సున్నితమైన ప్రక్రియలో ప్రపంచంలోనే మొదట ప్రావీణ్యం సాధించినవారు భారతీయులే. బొగ్గు, బంగారం, తాజ్‌మహల్ పాలరాయి గురించి పాఠ్యపుస్తకం జావర్‌కు సంబంధించి చెప్పలేదు.

Correct: B — తూర్పుకు – అందుకే చాలా నదులు బంగాళాఖాతంలో కలుస్తాయి

ద్వీపకల్ప పీఠభూమి తూర్పు వైపు కొద్దిగా వాలి ఉంటుంది; అందుకే గోదావరి, కృష్ణా, మహానది, కావేరి వంటి చాలా నదులు పశ్చిమం నుండి తూర్పుకు ప్రవహించి బంగాళాఖాతంలో కలుస్తాయి. నర్మద, తపతి మాత్రమే పశ్చిమానికి ప్రవహించే మినహాయింపులు, కాబట్టి పశ్చిమ వాలు సరికాదు.

Correct: B — నర్మద, తపతి

ద్వీపకల్ప పీఠభూమిలో నర్మద, తపతి పశ్చిమానికి ప్రవహించి అరేబియా సముద్రంలో కలుస్తాయి; పశ్చిమ తీరంలో వీటి నదీ ముఖద్వారాలు అతి పెద్దవి. గోదావరి, కృష్ణా, మహానది, కావేరి తూర్పుకు ప్రవహించి బంగాళాఖాతంలో డెల్టాలు ఏర్పరుస్తాయి; గంగా-బ్రహ్మపుత్ర హిమాలయ నదులు.

Correct: A — అరేబియా సముద్రంలో, పగడాలతో ఏర్పడిన 36 దీవుల సమూహం

లక్షదీవులు అరేబియా సముద్రంలో కేరళ మలబార్ తీరానికి దగ్గరగా ఉన్న, పగడపు దిబ్బలతో ఏర్పడిన 36 దీవుల సమూహం (Archipelago); అన్ని దీవుల్లో జనాభా లేదు. బంగాళాఖాతంలోని 500కు పైగా అగ్నిపర్వత దీవులు అండమాన్ నికోబార్; ఏకైక క్రియాశీల అగ్నిపర్వతం బారెన్ ద్వీపం అక్కడే ఉంది.

Correct: D — లాగూన్లు (Lagoons)

తూర్పు తీరంలో ఉన్న చిలికా, పులికాట్ సరస్సులు లాగూన్లు – సహజ అడ్డుగోడతో పెద్ద నీటిభాగం (సముద్రం) నుండి వేరుపడిన నీటి భాగాలు. హిమానీనద సరస్సులు పర్వతాల్లో, బిలం సరస్సులు అగ్నిపర్వతాల్లో ఉంటాయి; ఎడారి ఉప్పు సరస్సులు తీరప్రాంత లాగూన్లు కావు.

Correct: C — గంగా–బ్రహ్మపుత్ర డెల్టాలో ఉన్నాయి; సగం భారత్‌లో, మిగతా బంగ్లాదేశ్‌లో

సుందరవనాలు గంగా, బ్రహ్మపుత్ర, వాటి ఉపనదుల డెల్టాలో ఉన్నాయి; నది-సముద్రం-భూమి కలయిక, మడ అడవులు దీని ప్రత్యేకత. ఈ డెల్టాలో సుమారు సగం భారత్ (పశ్చిమ బెంగాల్)లో, మిగతాది బంగ్లాదేశ్‌లో ఉంది; ఇది యునెస్కో వారసత్వ ప్రదేశం. గోదావరి, కృష్ణా, మహానది డెల్టాలు వేరు.