భారతదేశ శీతోష్ణస్థితి (Climates of India) · Practice MCQs

Correct: A — మూడు దశాబ్దాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ

శీతోష్ణస్థితిని వివరించడంలో మూడు దశాబ్దాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలం ఒక ప్రాంతంలోని ఉష్ణోగ్రత, అవపాతం (వర్షం, హిమపాతం, మంచు, పొగమంచు), పవన పరిస్థితుల నమూనాలను వివరిస్తారు. వారం, సంవత్సరం, రుతువు స్వల్పకాలాలు – అవి వాతావరణం లేదా రుతువుల అధ్యయనానికి సంబంధించినవి.

Correct: D — అరబిక్ పదం "మౌసమ్"

మాన్సూన్ అనే పదం అరబిక్ పదం మౌసమ్ (Mausam) నుండి వచ్చింది; దాని అర్థం "రుతువు". కచ్చితమైన అర్థంలో ఇది హిందూ మహాసముద్రం, చుట్టుపక్కల ప్రాంతాలపై వీచే కాలానుగుణ పవనాలను సూచిస్తుంది. వర్ష అనేది సాంప్రదాయ రుతువు పేరు, పదం మూలం కాదు; మిగిలినవి తప్పు మూలాలు.

Correct: D — మేఘాలయ

మేఘాలయలోని మాసిన్రామ్ ప్రపంచంలోనే అత్యధిక సగటు వార్షిక వర్షపాతం పొందుతుంది – సుమారు 11,000 మి.మీ. అంటే 11 మీటర్లు. మేఘాలయ పీఠభూమి అధిక వర్షపాతానికి ప్రసిద్ధి. అస్సాం, కేరళ, సిక్కిం కూడా ఎక్కువ వర్షం పొందినా మాసిన్రామ్ వాటిలో లేదు.

Correct: C — రుతుపవనాల వైఫల్యం (Monsoon failure)

రుతుపవన కాలంలో తక్కువ వర్షపాతం ఉంటే దానిని రుతుపవనాల వైఫల్యం అంటారు; దీనివల్ల వ్యవసాయం దెబ్బతింటుంది, నీటి కొరత, కూలీల వలస, ఆహార ధరల పెరుగుదల కలుగుతాయి. హిమానీనద విస్ఫోటనం వరద రకం; పట్టణ వేడి దీవి సూక్ష్మ శీతోష్ణస్థితి; ఈశాన్య రుతుపవనం శీతాకాల గాలులు.

Correct: B — తుఫాను కేంద్రం / కన్ను (Eye of the cyclone)

గాలులు తేమను సేకరించి మేఘాలు ఏర్పరుస్తూ వాయుగుండం కేంద్రం వైపు సుడులు తిరుగుతాయి; ఆ మధ్యలో మేఘాలు లేని భాగాన్ని తుఫాను కేంద్రం లేదా తుఫాను కన్ను అంటారు. అంచు భాగంలో మేఘాలు, భారీ వర్షం ఉంటాయి; హిమానీనద సరస్సు, పవన సూచిక సంబంధం లేనివి.

Correct: A — 12

జాతీయ విపత్తు ప్రతిస్పందన దళం (NDRF) ప్రకృతి, మానవ నిర్మిత విపత్తులను ఎదుర్కోవడానికి ప్రత్యేక శిక్షణ పొందిన దళం; పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం దీని బెటాలియన్లు భారతదేశంలో 12 వేర్వేరు ప్రదేశాల్లో ఉన్నాయి. తుఫానులు, కొండచరియలు, వరదల్లో రక్షణ, తరలింపులో కీలక పాత్ర పోషించింది.

Correct: A — హిమానీనద విస్ఫోటనం (Glacial burst)

హిమాలయాల్లో హిమానీనద సరస్సులు రాళ్లు, మంచుతో అడ్డుగోడ ఏర్పరచి నీటిని నిలుపుతాయి; హిమానీనదాలు వేగంగా కరిగినా, అధిక వర్షం పడినా ఒత్తిడి పెరిగి నీరు అడ్డుగోడను చీల్చుకుని బయటకు వస్తుంది – దీనినే హిమానీనద విస్ఫోటనం అంటారు. కొండచరియలు రాళ్లు-మట్టి కూలడం; కార్చిచ్చు మంటలు.

Correct: D — ఉత్తరాఖండ్

2013లో చాలా రోజుల నిరంతర భారీ వర్షాల వల్ల ఉత్తరాఖండ్‌లో ఆకస్మిక హిమానీనద విస్ఫోటనం జరిగింది; అనేక కొండచరియలు విరిగిపడి కేదార్‌నాథ్ ఆలయం చుట్టూ ప్రాంతాలు పూర్తిగా ధ్వంసమయ్యాయి, సుమారు 6,000 మంది మరణించారు. హిమాచల్, సిక్కిం, జమ్మూ-కశ్మీర్‌లో ఈ సంఘటన జరగలేదు.

Correct: C — సౌర శక్తి

శిలాజ ఇంధనాలు లక్షల సంవత్సరాల క్రితం మరణించిన మొక్కలు, జంతువుల అవశేషాలు మట్టి, రాతి పొరల కింద వేడి-పీడనంతో మారి ఏర్పడినవి – బొగ్గు, పెట్రోలియం, సహజ వాయువు. సౌర శక్తి సూర్యుని నుండి నేరుగా వచ్చే పునరుత్పాదక శక్తి; దానిని పెంచడం శీతోష్ణస్థితి ఉపశమన చర్యల్లో భాగం.

Correct: B — ఉపశమనం (Mitigation)

భూతాపాన్ని నెమ్మదింపజేయడానికి, శీతోష్ణస్థితి మార్పు కారణాలను తగ్గించడానికి చర్యలు తీసుకోవడం ఉపశమనం (Mitigation). తట్టుకునే సామర్థ్యం అంటే ఇబ్బందులను తట్టుకుని త్వరగా కోలుకోవడం; సుస్థిరత అంటే దీర్ఘకాలం కొనసాగించగలగడం; అలవాటుపడటం శరీరం కొత్త పరిస్థితికి సర్దుకోవడం.