శీతోష్ణస్థితి కారకాలు – అక్షాంశం & ఎత్తు (Factors of Climate: Latitude and Altitude)
Free practice MCQs with answers and explanations for శీతోష్ణస్థితి కారకాలు – అక్షాంశం & ఎత్తు (Factors of Climate: Latitude and Altitude) in భారతదేశ శీతోష్ణస్థితి (Climates of India). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
దాదాపు ఒకే అక్షాంశంలో ఉన్నా ఊటీ కోయంబత్తూరు కంటే చల్లగా ఉండటానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?
A. ఎత్తు (Altitude)
B. అక్షాంశం
C. సముద్ర సామీప్యత
D. రేఖాంశం
Answer & explanation
Correct: A — ఎత్తు (Altitude)
ఉదగమండలం (ఊటీ), కోయంబత్తూరు దాదాపు ఒకే అక్షాంశంలో ఉన్నాయి కాబట్టి అక్షాంశం కారణం కాదు. ఊటీ చాలా ఎత్తులో ఉండటం వల్ల వేసవి ఉష్ణోగ్రత 10–25°C మాత్రమే, కోయంబత్తూరులో 25–38°C. ఎత్తు పెరిగితే ఉష్ణోగ్రత తగ్గుతుంది; రేఖాంశం శీతోష్ణస్థితి కారకంగా పాఠ్యపుస్తకంలో లేదు.
కింది వాటిలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఉన్న వేసవి విడిది (హిల్ స్టేషన్) ఏది?
A. మున్నార్
B. మహాబలేశ్వర్
C. తవాంగ్
D. లంబసింగి
Answer & explanation
Correct: D — లంబసింగి
పాఠ్యపుస్తకం పేర్కొన్న హిల్ స్టేషన్లలో లంబసింగి, హార్స్‌లీ హిల్స్ ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఉన్నాయి – ఎత్తు వల్ల చల్లగా ఉంటాయి. మున్నార్ కేరళలో, మహాబలేశ్వర్ మహారాష్ట్రలో, తవాంగ్ అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లో ఉన్నాయి.
ధ్రువ ప్రాంతాలు భూమధ్యరేఖ ప్రాంతం కంటే తక్కువ వేడి పొందడానికి కారణాల్లో సరైనది ఏది?
A. ధ్రువాల వద్ద సూర్యుడు అసలు కనిపించకపోవడం
B. ధ్రువాల వద్ద కిరణాలు లంబంగా పడటం
C. కిరణాలు ఏటవాలుగా పడి శక్తి విశాల ప్రాంతంపై విస్తరించడం, వాతావరణంలో ఎక్కువ దూరం ప్రయాణించడం
D. ధ్రువాలు సూర్యునికి దగ్గరగా ఉండటం
Answer & explanation
Correct: C — కిరణాలు ఏటవాలుగా పడి శక్తి విశాల ప్రాంతంపై విస్తరించడం, వాతావరణంలో ఎక్కువ దూరం ప్రయాణించడం
ధ్రువాల వద్ద సూర్యకిరణాలు ఏటవాలుగా పడతాయి కాబట్టి శక్తి విశాల ఉపరితలంపై విస్తరిస్తుంది; పైగా అవి వాతావరణంలో ఎక్కువ భాగం గుండా వెళ్లి శక్తి మరింత తగ్గుతుంది. లంబ కిరణాలు భూమధ్యరేఖ వద్ద పడతాయి; ధ్రువాలు సూర్యునికి దగ్గరగా లేవు; సూర్యుడు కనిపించకపోవడం కారణం కాదు.
ఎత్తు పెరిగే కొద్దీ ఉష్ణోగ్రత తగ్గడానికి పాఠ్యపుస్తకం చెప్పిన కారణం ఏది?
A. ఎత్తులో సూర్యుడికి దూరం పెరగడం
B. గాలి సాంద్రత, పీడనం తగ్గడం; భూ ఉపరితలం నుండి దూరం పెరగడం
C. ఎత్తులో ఆర్ద్రత 100% ఉండటం
D. ఎత్తులో గాలి సాంద్రత పెరగడం
Answer & explanation
Correct: B — గాలి సాంద్రత, పీడనం తగ్గడం; భూ ఉపరితలం నుండి దూరం పెరగడం
పాఠ్యపుస్తకం రెండు కారణాలు చెప్పింది: ఎత్తు పెరిగితే వాతావరణ పీడనం, గాలి సాంద్రత తగ్గుతాయి, సాంద్రత తగ్గిన గాలి చల్లబడుతుంది; సూర్యుడు భూ ఉపరితలాన్ని వేడెక్కిస్తాడు కాబట్టి ఉపరితలం నుండి దూరమైన కొద్దీ గాలి వేడి తగ్గుతుంది. కొండ ఎక్కితే సూర్యునికి దూరం గణనీయంగా మారదు; సాంద్రత పెరగదు, తగ్గుతుంది.
కన్యాకుమారి, నికోబార్ దీవులు ఏడాది పొడవునా వెచ్చగా ఉండటానికి ప్రధాన కారణం ఏ శీతోష్ణస్థితి కారకం?
A. అక్షాంశం (భూమధ్యరేఖకు దగ్గరగా ఉండటం)
B. ఎత్తు
C. స్థలాకృతి
D. పశ్చిమ గాలులు
Answer & explanation
Correct: A — అక్షాంశం (భూమధ్యరేఖకు దగ్గరగా ఉండటం)
కన్యాకుమారి, నికోబార్ దీవులు భూమధ్యరేఖకు దగ్గరగా (తక్కువ అక్షాంశం) ఉండటం వల్ల సూర్యకిరణాలు దాదాపు లంబంగా పడి ఏడాది పొడవునా వెచ్చగా లేదా వేడిగా ఉంటాయి; ఉత్తరాన ఉన్న శ్రీనగర్ చాలా చల్లగా ఉంటుంది. ఇక్కడ ఎత్తు, స్థలాకృతి, పశ్చిమ గాలులు ప్రధాన కారణాలు కావు.
అభ్యాస ప్రశ్న ఆధారంగా జతపరచండి (కారకం – ప్రభావం):
A. అక్షాంశం B. ఎత్తు C. సముద్ర సామీప్యత D. రుతుపవనాలు
1. ఎత్తైన ప్రదేశాలను చల్లగా ఉంచుతుంది 2. ఉత్తర, దక్షిణ ప్రాంతాల్లో వేర్వేరు శీతోష్ణస్థితులు 3. వేసవిలో తేమ గాలిని తెస్తాయి 4. ఉష్ణోగ్రతను సమతుల్యం చేస్తుంది
A. A-1, B-2, C-4, D-3
B. A-2, B-1, C-3, D-4
C. A-4, B-1, C-2, D-3
D. A-2, B-1, C-4, D-3
Answer & explanation
Correct: D — A-2, B-1, C-4, D-3
అక్షాంశం భూమధ్యరేఖ నుండి దూరంతో మారుతుంది కాబట్టి ఉత్తర, దక్షిణ ప్రాంతాల్లో వేర్వేరు శీతోష్ణస్థితులు (A-2); ఎత్తు ఎత్తైన ప్రదేశాలను చల్లగా ఉంచుతుంది (B-1); సముద్రం ఉష్ణోగ్రతను సమతుల్యం చేస్తుంది (C-4); రుతుపవనాలు వేసవిలో భారతదేశానికి తేమ గాలిని తెస్తాయి (D-3).
పాఠ్యపుస్తకం పేర్కొన్న హిల్ స్టేషన్లలో దిగువ వాటిలో ఏది ఆరావళి శ్రేణిలో ఉంది?
A. మడికేరి
B. షిల్లాంగ్
C. మౌంట్ అబు
D. హార్స్‌లీ హిల్స్
Answer & explanation
Correct: C — మౌంట్ అబు
పాఠ్యపుస్తకం పేర్కొన్న హిల్ స్టేషన్లలో మౌంట్ అబు ఆరావళి పర్వతాల ఎత్తైన శిఖరం (రాజస్థాన్); ఎత్తు వల్లే చల్లగా ఉంటుంది. మడికేరి కర్ణాటకలోని పశ్చిమ కనుమల్లో, షిల్లాంగ్ మేఘాలయ పీఠభూమిలో, హార్స్‌లీ హిల్స్ ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని తూర్పు కనుమల్లో ఉన్నాయి.