ద్రవ్యపు ప్రాథమిక విధులు (Basic Functions of Money)
Free practice MCQs with answers and explanations for ద్రవ్యపు ప్రాథమిక విధులు (Basic Functions of Money) in వస్తు మార్పిడి నుండి ద్రవ్యం వరకు (From Barter to Money). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
‘అవసరమే ఆవిష్కరణకు తల్లి’ – వస్తు మార్పిడి పరిమితుల నేపథ్యంలో కనుగొన్న సాధారణ వినిమయ మాధ్యమం ఏది?
A. ద్రవ్యం
B. పశువులు
C. ధాన్యం
D. వస్త్రం
Answer & explanation
Correct: A — ద్రవ్యం
మార్పిడి చేసే వస్తువుల రకాలు, సంఖ్య, దూరాలు పెరిగినప్పుడు అందరూ అంగీకరించే సాధారణ వినిమయ మాధ్యమంగా ద్రవ్యం ఉనికిలోకి వచ్చింది. పశువులు, ధాన్యం, వస్త్రం వస్తు మార్పిడిలో వాడిన సరుకులే – అవి మన్నిక, విభాజ్యత, తరలింపు సమస్యలు ఉన్నవి.
ఇప్పుడు ₹50 చెల్లించి మిగిలిన ₹50 తర్వాత ఇస్తానని ఒప్పుకోవడం ద్రవ్యం ఏ విధిని సూచిస్తుంది?
A. విలువ నిల్వ
B. వినిమయ మాధ్యమం మాత్రమే
C. ముద్రణ
D. వాయిదా చెల్లింపుల ప్రమాణం (Standard of Deferred Payment)
Answer & explanation
Correct: D — వాయిదా చెల్లింపుల ప్రమాణం (Standard of Deferred Payment)
తర్వాత చేసే (వాయిదా వేసిన) చెల్లింపులకు ద్రవ్యాన్ని అంగీకరించడం వల్ల అది వాయిదా చెల్లింపుల ప్రమాణం అవుతుంది – ₹100 పుస్తకం ఉదాహరణ దీనికే. విలువ నిల్వ అంటే డబ్బును దాచుకుని తర్వాత వాడటం; ముద్రణ నాణేల తయారీ, అది విధి కాదు.
రైతు గోధుమలకు బదులు డబ్బును వినిమయ మాధ్యమంగా వాడితే దాన్ని ఎక్కువ కాలం దాచుకుని తర్వాత వాడుకోగలడు. ఇది ద్రవ్యం ఏ విధి?
A. విలువ కొలమానం
B. వాయిదా చెల్లింపు ప్రమాణం
C. ద్వంద్వ యాదృచ్ఛిక కోరికలు
D. విలువ నిల్వ (Store of Value)
Answer & explanation
Correct: D — విలువ నిల్వ (Store of Value)
గోధుమలు మగ్గిపోతాయి, కానీ డబ్బును దాచుకుని భవిష్యత్తులో వాడుకోవచ్చు – అంటే ద్రవ్యం విలువను నిల్వ చేస్తుంది. విలువ కొలమానం ధరల పోలికకు, వాయిదా ప్రమాణం తర్వాత చెల్లింపుకు సంబంధించినవి. ద్వంద్వ యాదృచ్ఛిక కోరికలు వస్తు మార్పిడి సమస్య, ద్రవ్య విధి కాదు.
తల్లిదండ్రులు దుకాణదారుకు ఇచ్చిన డబ్బుతో దుకాణదారు కార్మికులకు జీతాలిస్తాడు, కార్మికులు అదే డబ్బుతో నిత్యావసరాలు కొంటారు. ఈ గొలుసు ప్రధానంగా ద్రవ్యం ఏ పాత్రను చూపుతుంది?
A. కేవలం విలువ నిల్వ
B. వస్తు మార్పిడి కొనసాగింపు
C. అందరూ అంగీకరించే సాధారణ వినిమయ మాధ్యమం/కొలమానం
D. డిజిటల్ ద్రవ్యం మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — అందరూ అంగీకరించే సాధారణ వినిమయ మాధ్యమం/కొలమానం
ఒకే ద్రవ్యాన్ని దుకాణదారు, కార్మికులు, కుటుంబాలు అందరూ అంగీకరించి వస్తు-సేవల విలువను లెక్కించడానికి, కొనడానికి వాడుతున్నారు – ఇది సాధారణ వినిమయ మాధ్యమం, సాధారణ కొలమాన పాత్ర. ఇక్కడ దాచుకోవడం (విలువ నిల్వ) ప్రధానం కాదు; వస్తు మార్పిడి కాదు, డిజిటల్ అని కూడా చెప్పలేదు.
ద్రవ్యం ఆవిర్భావానికి దారితీసిన పరిస్థితులపై సరైన వ్యాఖ్యలు: (1) మార్పిడి చేసే వస్తువుల రకాలు, సంఖ్య పెరగడం (2) వస్తు మార్పిడి జరిగే దూరాలు ఎక్కువవడం (3) ప్రభుత్వం వస్తు మార్పిడిని చట్టం ద్వారా నిషేధించడం
A. 1, 3 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మాత్రమే
మార్పిడి చేసే వస్తువుల రకాలు, సంఖ్య పెరిగి, వస్తు మార్పిడి దూరాలు ఎక్కువైనప్పుడు సాధారణ వినిమయ మాధ్యమం అవసరమై ద్రవ్యం వచ్చిందని పాఠ్యపుస్తకం చెబుతుంది (1, 2 సరైనవి). వస్తు మార్పిడిని చట్టంతో నిషేధించారనే ప్రస్తావన లేదు – జున్బీల్ మేళాలో నేటికీ కొనసాగుతోంది, కాబట్టి 3 తప్పు.
జతపరచండి: (P) వినిమయ మాధ్యమం (Q) విలువ నిల్వ (R) వాయిదా చెల్లింపుల ప్రమాణం. 1-₹100 పుస్తకానికి ఇప్పుడు ₹50, తర్వాత ₹50 2-ద్వంద్వ కోరికలు అవసరం లేకుండా కొనడం-అమ్మడం 3-పాడయ్యే గోధుమలకు బదులు డబ్బు దాచడం
A. P-1, Q-2, R-3
B. P-3, Q-1, R-2
C. P-2, Q-1, R-3
D. P-2, Q-3, R-1
Answer & explanation
Correct: D — P-2, Q-3, R-1
వినిమయ మాధ్యమంగా ద్రవ్యం ద్వంద్వ కోరికల అవసరం లేకుండా కొనుగోళ్లు, అమ్మకాలు సాధ్యం చేస్తుంది (P-2). మగ్గిపోయే గోధుమలకు బదులు డబ్బు దాచుకోవడం విలువ నిల్వ (Q-3). మిగిలిన మొత్తం తర్వాత చెల్లించడానికి డబ్బును అంగీకరించడం వాయిదా చెల్లింపుల ప్రమాణం (R-1).
వ్యాఖ్య (A): ద్రవ్యం వస్తు-సేవలను ధరల రూపంలో పోల్చడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. కారణం (R): ద్రవ్యం వస్తు-సేవల విలువను లెక్కించే సాధారణ కొలమానం (Common Denomination) గా పనిచేస్తుంది.
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ A కు R సరైన వివరణ కాదు
B. A సరైనది, R తప్పు
C. A, R రెండూ సరైనవి; A కు R సరైన వివరణ
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: C — A, R రెండూ సరైనవి; A కు R సరైన వివరణ
ద్రవ్యం అందరికీ ఒకే కొలమానం (సాధారణ కొలమానం) కావడం వల్లే ప్రతి వస్తువు, సేవ విలువను రూపాయల్లో చెప్పి ఒకదానితో ఒకటి పోల్చగలం. కాబట్టి A, R రెండూ సరైనవి, R నేరుగా A ను వివరిస్తుంది. వస్తు మార్పిడిలో ఈ కొలమానం లేకపోవడమే పెద్ద లోపం.