పవిత్ర భౌగోళికం – చార్ ధామ్, 12 జ్యోతిర్లింగాలు, 51 శక్తి పీఠాలు (Sacred Geography)
Free practice MCQs with answers and explanations for పవిత్ర భౌగోళికం – చార్ ధామ్, 12 జ్యోతిర్లింగాలు, 51 శక్తి పీఠాలు (Sacred Geography) in భూమి పవిత్రంగా ఎలా మారుతుంది? (How the Land Becomes Sacred). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
12 జ్యోతిర్లింగాలు ఏ దైవానికి అంకితమైన క్షేత్రాలు?
A. శివుడు
B. విష్ణువు
C. శక్తి (దేవి)
D. సూర్యుడు
Answer & explanation
Correct: A — శివుడు
12 జ్యోతిర్లింగాలు హిందూ మతంలో ప్రధాన దైవమైన శివునికి అంకితమైన పవిత్ర క్షేత్రాలు; ప్రతి దానికీ తనదైన స్థల పురాణం, పేరు ఉన్నాయి. దేవి (శక్తి) కి సంబంధించినవి 51 శక్తి పీఠాలు. విష్ణువు సతి శరీరాన్ని ఖండించిన కథలో వస్తాడు కానీ జ్యోతిర్లింగాలు ఆయనవి కావు.
పాఠం 51 శక్తి పీఠాలను పేర్కొంది; ఇవి భారతదేశం మొత్తం, ప్రస్తుత బంగ్లాదేశ్, పాకిస్తాన్లోని కొన్ని ప్రాంతాల వరకు విస్తరించాయి. 12 అనేది జ్యోతిర్లింగాల సంఖ్య, 4 అనేది చార్ ధామ్ లేదా కుంభమేళా ప్రదేశాల సంఖ్య. ఈ సంఖ్యలను కలగలపడం పరీక్షల్లో సాధారణ తప్పు.
శక్తి పీఠాల కథలో సతి శరీరాన్ని ఖండించింది ఎవరు, దేనితో?
A. విష్ణువు – సుదర్శన చక్రం
B. శివుడు – త్రిశూలం
C. ఇంద్రుడు – వజ్రాయుధం
D. బ్రహ్మ – కమండలం
Answer & explanation
Correct: A — విష్ణువు – సుదర్శన చక్రం
సతి ఆత్మత్యాగం తర్వాత కోపోద్రిక్తుడైన శివుడు ఆమె శరీరానికి దహన సంస్కారాలు నిరాకరించాడు; ఆ కోపం విశ్వానికి ప్రమాదం కావడంతో విష్ణువు సుదర్శన చక్రంతో శరీరాన్ని ఖండించాడు. శరీర భాగాలు పడిన చోట్లే శక్తి పీఠాలు. శివుడు శరీరాన్ని మోసినవాడు, ఖండించినవాడు కాదు.
చార్ ధామ్ క్షేత్రాల స్థానం గురించి పాఠం చెప్పిన ముఖ్య విశేషం ఏది?
A. నాలుగూ హిమాలయాల్లోనే ఉన్నాయి
B. దేశపు ఉత్తర, దక్షిణ, తూర్పు, పశ్చిమ మూలల్లో ఉద్దేశపూర్వకంగా ఉన్నట్లు కనిపిస్తాయి
C. నాలుగూ గంగ ఒడ్డున ఉన్నాయి
D. నాలుగూ దక్షిణ భారతంలో ఉన్నాయి
Answer & explanation
Correct: B — దేశపు ఉత్తర, దక్షిణ, తూర్పు, పశ్చిమ మూలల్లో ఉద్దేశపూర్వకంగా ఉన్నట్లు కనిపిస్తాయి
చార్ ధామ్ క్షేత్రాలు భారతదేశపు దక్షిణ, ఉత్తర, తూర్పు, పశ్చిమ మూలల్లో ఉద్దేశపూర్వకంగా ఉంచినట్లు కనిపిస్తాయని పాఠం చెబుతుంది. సాధారణంగా బదరీనాథ్ (ఉత్తరం), పూరీ (తూర్పు), ద్వారక (పశ్చిమం), రామేశ్వరం (దక్షిణం) ను చార్ ధామ్ అంటారు. కాబట్టి అవి ఒకే ప్రాంతంలో లేవు.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:
1. 51 శక్తి పీఠాలు ప్రస్తుత బంగ్లాదేశ్, పాకిస్తాన్లోని కొన్ని ప్రాంతాలకూ విస్తరించాయి.
2. శక్తి పీఠాల కథ వెనుక సంకేతం – భూమి మొత్తం దివ్య జనని శరీరమే.
3. 12 జ్యోతిర్లింగాలు దేవి (శక్తి) కి అంకితమైనవి.
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మాత్రమే
శక్తి పీఠాలు భారతదేశ పటం మొత్తం, ప్రస్తుత బంగ్లాదేశ్, పాకిస్తాన్లోని కొన్ని ప్రాంతాల వరకు విస్తరించాయి (1 సరైనది). సతి శరీర భాగాలు పడిన చోట్లే శక్తి పీఠాలు కాబట్టి భూమి మొత్తం దివ్య జనని శరీరమే అనేది సంకేతం (2 సరైనది). జ్యోతిర్లింగాలు శివునికి అంకితం, దేవికి కాదు – కాబట్టి 3 తప్పు.
చిత్రం 7.6 పటం శక్తి పీఠాలు, జ్యోతిర్లింగాలు, చార్ ధామ్, కుంభమేళా ప్రదేశాలు, సిక్కు ప్రదేశాలు, బౌద్ధ క్షేత్రాలు, జైన క్షేత్రాలను చూపుతుంది. ఆళ్వార్ల దివ్య దేశాలు ఒక ప్రాంతీయ వైష్ణవ వలయమైనా ఈ పటం సూచికలో లేవు. పాఠం ఇంకా అనేక ప్రాంతీయ వలయాలు ఉన్నాయని మాత్రమే సాధారణంగా చెప్పింది.