పాలకుల నుండి ప్రజల వరకు – ప్రభుత్వాల రకాలు (Types of Governments) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for పాలకుల నుండి ప్రజల వరకు – ప్రభుత్వాల రకాలు (Types of Governments) (7వ తరగతి సోషల్ – సంస్కృతి & పాలన (Class 7 Social – Culture & Governance)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
జతపరచండి (కౌటిల్యుని బాధ్యత – అర్థం):
a) రక్షణ b) పాలన c) యోగక్షేమం
1) రాజ్యంలో శాంతి-భద్రతలు 2) ప్రజల సంక్షేమం 3) బాహ్య శత్రు దాడుల నుండి దేశ రక్షణ
A. a-3, b-1, c-2
B. a-1, b-3, c-2
C. a-2, b-1, c-3
D. a-3, b-2, c-1
Answer & explanation
Correct: A — a-3, b-1, c-2
కౌటిల్యుని అర్థశాస్త్రం ప్రకారం రక్షణ = బాహ్య శత్రు దాడుల నుండి దేశాన్ని కాపాడటం, పాలన = రాజ్యంలో శాంతి-భద్రతలు కాపాడటం, యోగక్షేమం = ప్రజల సంక్షేమం. "పాలన" అనే పదం సాధారణ పరిపాలన అనిపించినా ఇక్కడ దాని ప్రత్యేక అర్థం శాంతి-భద్రతల నిర్వహణ అని గుర్తుంచుకోవాలి.
జతపరచండి (ప్రభుత్వ విధి – పని):
a) శాసన విధి b) కార్యనిర్వాహక విధి c) న్యాయ విధి
1) నియమాలను అందరూ పాటిస్తున్నారో చూడటం 2) నియమాలు రూపొందించడం 3) నియమాల అమలు, పరిపాలన
A. a-3, b-2, c-1
B. a-2, b-3, c-1
C. a-2, b-1, c-3
D. a-1, b-3, c-2
Answer & explanation
Correct: B — a-2, b-3, c-1
నియమాల రూపకల్పన శాసన విధి – ఇవి దేశాన్ని నడిపే చట్రం. ఆ నియమాలను అమలు చేసి దేశ పరిపాలన నడపడం కార్యనిర్వాహక విధి. నియమాలను అందరూ సరిగ్గా పాటిస్తున్నారో చూసే బాధ్యత న్యాయ విధి. విద్యార్థి కమిటీ కూడా ఈ మూడు పనులనే చేస్తుందని పాఠం పోల్చింది.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:
1. పాఠశాల తరగతి ప్రతినిధులు పార్లమెంటు సభ్యులు (MPs), శాసనసభ సభ్యుల (MLAs) తో పూర్తిగా సమానమని పాఠం చెబుతుంది.
2. 1896లో వెడ్డర్ వేసిన "ప్రభుత్వం" కుడ్యచిత్రం అమెరికాలోని లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్‌లో ఉంది.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మాత్రమే
B. 1, 2 రెండూ
C. 2 మాత్రమే
D. 1, 2 రెండూ కావు
Answer & explanation
Correct: C — 2 మాత్రమే
పాఠశాల ఉదాహరణ ప్రాతినిధ్య భావనను అర్థం చేసుకోవడానికి ఉపయోగపడినా, తరగతి ప్రతినిధులు MPs, MLAs నుండి చాలా భిన్నమని పాఠం స్పష్టంగా చెబుతుంది – వాక్యం 1 తప్పు. 1896లో వెడ్డర్ వేసిన "ప్రభుత్వం" కుడ్యచిత్రం లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్‌లో ఉంది – వాక్యం 2 సరైనది.
పాఠంలోని "ప్రభుత్వాల మధ్య నాలుగు ముఖ్య వ్యత్యాసాల్లో" లేనిది ఏది?
A. ఇదే ప్రభుత్వం అని నిర్ణయించేది ఎవరు
B. ప్రభుత్వం ఎలా ఏర్పడుతుంది
C. ప్రభుత్వం దేని కోసం పనిచేస్తుంది, ఏ లక్ష్యాలు
D. దేశ జనాభా పరిమాణం
Answer & explanation
Correct: D — దేశ జనాభా పరిమాణం
పాఠం చెప్పిన నాలుగు వ్యత్యాసాలు: (1) ఇదే ప్రభుత్వం అని నిర్ణయించేది ఎవరు – అధికార మూలం, (2) ప్రభుత్వం ఎలా ఏర్పడుతుంది, (3) ప్రభుత్వ భాగాలు, వాటి పనులు, (4) ప్రభుత్వ లక్ష్యాలు. దేశ జనాభా పరిమాణం ఈ జాబితాలో లేదు; అది ప్రత్యక్ష ప్రజాస్వామ్య పరిమితి సందర్భంలో మాత్రమే పరోక్షంగా వచ్చింది.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:
1. ప్రభుత్వ మూడు విధులను పూర్తిగా స్వతంత్ర సంస్థలు లేదా ఒకే సంస్థ నిర్వహించవచ్చు.
2. రాజరికాల్లో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక నియమాలను రాజు లేదా రాణి నిర్ణయిస్తారు.
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 రెండూ
B. 1 మాత్రమే
C. 2 మాత్రమే
D. 1, 2 రెండూ కావు
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 రెండూ
మూడో వ్యత్యాసం కింద – శాసన, కార్యనిర్వాహక, న్యాయ విధులను పూర్తిగా స్వతంత్ర సంస్థలు నిర్వహించవచ్చు లేదా ఒకే సంస్థ నిర్వహించవచ్చని పాఠం చెబుతుంది (1 సరైనది). చాలా ప్రజాస్వామ్యాల్లో రాజ్యాంగం నియమాలు చెబితే, రాజరికాల్లో రాజు/రాణి నిర్ణయిస్తారు (2 సరైనది).
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:
1. భారతదేశం 1950లో గణతంత్రం అయినప్పటి నుండే సార్వత్రిక వయోజన ఓటుహక్కు ఇచ్చింది.
2. యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో సమర్థ సార్వత్రిక వయోజన ఓటుహక్కు 1965లో వచ్చింది.
3. ప్రజాస్వామ్య సూత్రాలు ఆదర్శాలు; అన్ని ప్రజాస్వామ్యాలూ వాటిని పూర్తిగా ఆచరించలేకపోవచ్చు.
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 1, 3 మాత్రమే
C. 2, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: B — 1, 3 మాత్రమే
భారత్ 1950 నుండే సార్వత్రిక వయోజన ఓటుహక్కు ఇచ్చింది (1 సరైనది). UKలో సమర్థ సార్వత్రిక ఓటుహక్కు 1928లో వచ్చింది; 1965 అమెరికాకు సంబంధించిన సంవత్సరం – కాబట్టి 2 తప్పు. ప్రజాస్వామ్య సూత్రాలు ఆదర్శాలని, అన్ని దేశాలూ వాటిని పూర్తిగా అమలు చేయలేకపోవచ్చని పాఠం చెబుతుంది (3 సరైనది).
పాఠంలో ప్రాథమిక హక్కులకు (Fundamental rights) ఉదాహరణలుగా ఇచ్చిన వాటిలో లేనిది ఏది?
A. సమానత్వ హక్కు
B. వాక్ స్వాతంత్ర్యం, భావ వ్యక్తీకరణ హక్కు
C. ఆస్తి హక్కు
D. పీడనాన్ని నిరోధించే హక్కు
Answer & explanation
Correct: C — ఆస్తి హక్కు
పాఠం ప్రాథమిక హక్కులకు సమానత్వ హక్కు, వాక్ స్వాతంత్ర్యం-భావ వ్యక్తీకరణ హక్కు, పీడనాన్ని నిరోధించే హక్కు (Right against exploitation) ఉదాహరణలుగా ఇచ్చింది. ఆస్తి హక్కు ఈ జాబితాలో లేదు; భారత రాజ్యాంగంలో 44వ సవరణ (1978) తో దాన్ని ప్రాథమిక హక్కుల జాబితా నుండి తొలగించారు – ఇది సాధారణ పాలిటీ వాస్తవం.
కాలక్రమం (పాత నుండి కొత్త): ప్రజాస్వామ్యం ఏర్పడిన సంవత్సరాల ప్రకారం సరైన క్రమం ఏది?
A. భారతదేశం → స్విట్జర్లాండ్ → కెన్యా → జర్మనీ
B. జర్మనీ → స్విట్జర్లాండ్ → భారతదేశం → కెన్యా
C. స్విట్జర్లాండ్ → జర్మనీ → భారతదేశం → కెన్యా
D. స్విట్జర్లాండ్ → భారతదేశం → జర్మనీ → కెన్యా
Answer & explanation
Correct: D — స్విట్జర్లాండ్ → భారతదేశం → జర్మనీ → కెన్యా
పాఠంలోని పట్టిక ప్రకారం స్విట్జర్లాండ్ 1848, భారతదేశం 1947, జర్మనీ 1949, కెన్యా 1964. భారత్, జర్మనీ మధ్య కేవలం రెండేళ్ల తేడా ఉండటంతో ఈ రెండింటి క్రమం తారుమారు చేసే ఎంపిక తప్పు. అమెరికా (1787) అన్నింటికంటే పాతది, నేపాల్ (2008) అన్నింటికంటే కొత్తది.
నిశ్చితం (A): ప్రత్యక్ష ప్రజాస్వామ్యాన్ని పెద్ద దేశాల్లో ఆచరణలో పెట్టడం చాలా కష్టం.
కారణం (R): ప్రత్యక్ష ప్రజాస్వామ్యంలో పౌరులందరూ అన్ని నిర్ణయాల్లో నేరుగా పాల్గొనాలి.
A. A, R రెండూ సరైనవి; A కు R సరైన వివరణ
B. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ A కు R సరైన వివరణ కాదు
C. A సరైనది, R తప్పు
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: A — A, R రెండూ సరైనవి; A కు R సరైన వివరణ
ప్రత్యక్ష ప్రజాస్వామ్యంలో పౌరులందరూ అన్ని నియమాలు, విధులు, నిర్ణయాల్లో నేరుగా పాల్గొంటారు (R సరైనది). అందుకే పెద్ద దేశాల్లో దీన్ని అమలు చేయడం కష్టం – పాఠశాలలో అందరూ కమిటీలో ఉంటే నిర్ణయాలు కష్టమైనట్లే (A సరైనది). R నేరుగా A కు కారణం.
పట్టిక 8.1 ఆధారంగా కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:
1. అమెరికా, ఆస్ట్రేలియా రెండింటిలో ఎగువ, దిగువ సభలకు సమాన అధికారం ఉంది.
2. భారతదేశంలో రాజ్యసభ లోక్‌సభ కంటే శక్తివంతమైనది.
3. పట్టికలోని నాలుగు దేశాల్లోనూ న్యాయవ్యవస్థ స్వతంత్రం.
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 1, 3 మాత్రమే
C. 2, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: B — 1, 3 మాత్రమే
పట్టిక ప్రకారం అమెరికా (సెనేట్, ప్రతినిధుల సభ), ఆస్ట్రేలియా (సెనేట్, ప్రతినిధుల సభ) రెండింటిలో సమాన అధికారం (1 సరైనది). భారత్‌లో దిగువ సభ లోక్‌సభ ఎగువ సభ రాజ్యసభ కంటే శక్తివంతమైనది – కాబట్టి 2 తప్పు. నాలుగు దేశాల్లోనూ న్యాయవ్యవస్థ స్వతంత్రం, అధికార విభజన ఉంది (3 సరైనది).