ప్రజాస్వామ్య ప్రాథమిక సూత్రాలు (Fundamental Principles of Democracy)
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రజాస్వామ్య ప్రాథమిక సూత్రాలు (Fundamental Principles of Democracy) in పాలకుల నుండి ప్రజల వరకు – ప్రభుత్వాల రకాలు (Types of Governments). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఒక నిర్దిష్ట వయస్సు పైబడిన ప్రతి పౌరుడికీ ఓటు హక్కు ఇచ్చే ప్రజాస్వామ్య సూత్రం ఏది?
A. స్వతంత్ర న్యాయవ్యవస్థ
B. అధికార విభజన
C. రాజధర్మం
D. సార్వత్రిక వయోజన ఓటుహక్కు (Universal adult franchise)
Answer & explanation
Correct: D — సార్వత్రిక వయోజన ఓటుహక్కు (Universal adult franchise)
సార్వత్రిక వయోజన ఓటుహక్కు నిర్దిష్ట వయస్సు దాటిన ప్రతి పౌరుడికీ తన ప్రతినిధిని ఎన్నుకునే ఓటు హక్కు ఇస్తుంది. స్వతంత్ర న్యాయవ్యవస్థ హక్కులను రక్షిస్తుంది, అధికార విభజన మూడు అంగాల స్వతంత్రతను చెబుతుంది, రాజధర్మం రాజుల పాలనా ఆదర్శం.
స్విట్జర్లాండ్‌లో మహిళలకు ఓటు హక్కు ఏ సంవత్సరంలో వచ్చింది?
A. 1971
B. 1950
C. 1928
D. 1848
Answer & explanation
Correct: A — 1971
ప్రజాస్వామ్య సూత్రాలు కూడా కాలక్రమేణా పరిణామం చెందాయని చెప్పడానికి పాఠం ఈ ఉదాహరణ ఇచ్చింది: స్విట్జర్లాండ్ మహిళలకు ఓటు హక్కు 1971లో మాత్రమే వచ్చింది. 1950 భారత్ సార్వత్రిక ఓటుహక్కు, 1928 UK సమర్థ సార్వత్రిక ఓటుహక్కు, 1848 స్విట్జర్లాండ్ ప్రజాస్వామ్య స్థాపన సంవత్సరం.
పాఠం చివరి ప్రశ్నలోని త్రాసు, రెండు చేతుల చిహ్నం ఏ ప్రజాస్వామ్య సూత్రాన్ని సూచిస్తుంది?
A. వాక్ స్వాతంత్ర్యం
B. సార్వత్రిక వయోజన ఓటుహక్కు
C. చట్టం ముందు సమానత్వం
D. ప్రాతినిధ్య భాగస్వామ్యం
Answer & explanation
Correct: C — చట్టం ముందు సమానత్వం
త్రాసు సమతుల్యతకు, న్యాయానికి చిహ్నం; పాఠంలో సమానత్వం సూత్రం పక్కన ఇదే చిహ్నం ఉంది. సమానత్వం అంటే ప్రతి వ్యక్తికీ సమాన గౌరవం, సమాన సౌకర్యాలు, చట్టం ముందు అందరూ సమానం. విరిగిన సంకెళ్ల చిహ్నం స్వేచ్ఛను, బ్యాలెట్ చిహ్నం ఓటుహక్కును సూచిస్తాయి.
పాఠం ప్రకారం స్వతంత్ర న్యాయవ్యవస్థ (Independent judiciary) పాత్ర ఏది?
A. చట్టాలు రూపొందించడం
B. ఎన్నికల్లో అభ్యర్థులను నిలబెట్టడం
C. విదేశీ సంబంధాలు నిర్వహించడం
D. పౌరుల ప్రాథమిక హక్కుల రక్షణ, చట్టాలను పౌరులతో పాటు ప్రభుత్వ అన్ని విభాగాలూ పాటించేలా చూడటం
Answer & explanation
Correct: D — పౌరుల ప్రాథమిక హక్కుల రక్షణ, చట్టాలను పౌరులతో పాటు ప్రభుత్వ అన్ని విభాగాలూ పాటించేలా చూడటం
స్వతంత్ర న్యాయవ్యవస్థ ప్రతి పౌరుడి ప్రాథమిక హక్కులకు రక్షణ ఉండేలా, చట్టాలను పౌరులే కాకుండా ప్రభుత్వ అన్ని విభాగాలూ పాటించేలా చూస్తుంది. చట్టాలు చేయడం శాసనసభ పని; విదేశీ సంబంధాలు కార్యనిర్వాహక శాఖ బాధ్యత; అభ్యర్థులను నిలబెట్టడం న్యాయవ్యవస్థ పని కాదు.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:
1. భారతదేశం 1950లో గణతంత్రం అయినప్పటి నుండే సార్వత్రిక వయోజన ఓటుహక్కు ఇచ్చింది.
2. యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో సమర్థ సార్వత్రిక వయోజన ఓటుహక్కు 1965లో వచ్చింది.
3. ప్రజాస్వామ్య సూత్రాలు ఆదర్శాలు; అన్ని ప్రజాస్వామ్యాలూ వాటిని పూర్తిగా ఆచరించలేకపోవచ్చు.
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 1, 3 మాత్రమే
C. 2, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: B — 1, 3 మాత్రమే
భారత్ 1950 నుండే సార్వత్రిక వయోజన ఓటుహక్కు ఇచ్చింది (1 సరైనది). UKలో సమర్థ సార్వత్రిక ఓటుహక్కు 1928లో వచ్చింది; 1965 అమెరికాకు సంబంధించిన సంవత్సరం – కాబట్టి 2 తప్పు. ప్రజాస్వామ్య సూత్రాలు ఆదర్శాలని, అన్ని దేశాలూ వాటిని పూర్తిగా అమలు చేయలేకపోవచ్చని పాఠం చెబుతుంది (3 సరైనది).
పాఠంలో ప్రాథమిక హక్కులకు (Fundamental rights) ఉదాహరణలుగా ఇచ్చిన వాటిలో లేనిది ఏది?
A. సమానత్వ హక్కు
B. వాక్ స్వాతంత్ర్యం, భావ వ్యక్తీకరణ హక్కు
C. ఆస్తి హక్కు
D. పీడనాన్ని నిరోధించే హక్కు
Answer & explanation
Correct: C — ఆస్తి హక్కు
పాఠం ప్రాథమిక హక్కులకు సమానత్వ హక్కు, వాక్ స్వాతంత్ర్యం-భావ వ్యక్తీకరణ హక్కు, పీడనాన్ని నిరోధించే హక్కు (Right against exploitation) ఉదాహరణలుగా ఇచ్చింది. ఆస్తి హక్కు ఈ జాబితాలో లేదు; భారత రాజ్యాంగంలో 44వ సవరణ (1978) తో దాన్ని ప్రాథమిక హక్కుల జాబితా నుండి తొలగించారు – ఇది సాధారణ పాలిటీ వాస్తవం.