పాలకుల నుండి ప్రజల వరకు – ప్రభుత్వాల రకాలు (Types of Governments) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for పాలకుల నుండి ప్రజల వరకు – ప్రభుత్వాల రకాలు (Types of Governments) (7వ తరగతి సోషల్ – సంస్కృతి & పాలన (Class 7 Social – Culture & Governance)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
కౌటిల్యుని ప్రకారం "బాహ్య శత్రు దాడుల నుండి దేశాన్ని కాపాడటం" అనే పాలకుని బాధ్యతను ఏమంటారు?
A. రక్షణ (Raksha)
B. పాలన (Palana)
C. యోగక్షేమం (Yogakshema)
D. దండనీతి
Answer & explanation
Correct: A — రక్షణ (Raksha)
అర్థశాస్త్రంలో కౌటిల్యుడు పాలకుని అంతర్గత పరిపాలన బాధ్యతలను మూడుగా చెప్పాడు: రక్షణ – బాహ్య దాడుల నుండి దేశ రక్షణ, పాలన – రాజ్యంలో శాంతి-భద్రతలు, యోగక్షేమం – ప్రజల సంక్షేమం. దండనీతి ఈ త్రివిధ జాబితాలో పాఠం చెప్పిన పదం కాదు.
పాఠంలో ఉదహరించిన కౌటిల్యుని అర్థశాస్త్రం ఆంగ్ల అనువాదం ఎవరిది?
A. ధర్మపాల్
B. ఎల్.ఎన్. రంగరాజన్
C. కల్హణుడు
D. అబ్రహం లింకన్
Answer & explanation
Correct: B — ఎల్.ఎన్. రంగరాజన్
అధ్యాయం ప్రారంభంలోని కౌటిల్యుని వాక్యం ఎల్.ఎన్. రంగరాజన్ అనువాదం నుండి తీసుకున్నారు. కల్హణుడు రాజతరంగిణి రచయిత (12వ శతాబ్దం కాశ్మీరీ పండితుడు); అబ్రహం లింకన్ ప్రజాస్వామ్యాన్ని నిర్వచించిన అమెరికా అధ్యక్షుడు; ధర్మపాల్ వేరే అధ్యాయంలో వచ్చిన చరిత్రకారుడు.
"ప్రజాస్వామ్యం (Democracy)" కు పాఠం ఇచ్చిన సరళ అర్థం ఏది?
A. రాజు పాలన
B. మత నాయకుల పాలన
C. ప్రజల పాలన
D. కొద్ది మంది పాలన
Answer & explanation
Correct: C — ప్రజల పాలన
ప్రజాస్వామ్యం అంటే ప్రజల పాలన; అంటే అధికారానికి, శక్తికి మూలం ఆ దేశ ప్రజలే. రాజు పాలన రాజరికం, మత నాయకుల పాలన మత రాజ్యం, కొద్ది మంది పాలన అల్పజన పాలన (Oligarchy) – ఇవన్నీ పాఠంలో చెప్పిన ఇతర ప్రభుత్వ రూపాలు.
ప్రభుత్వం నియమాలను (చట్టాలను) రూపొందించే విధిని ఏమంటారు?
A. కార్యనిర్వాహక విధి (Executive function)
B. న్యాయ విధి (Judicial function)
C. పర్యవేక్షణ విధి
D. శాసన విధి (Legislative function)
Answer & explanation
Correct: D — శాసన విధి (Legislative function)
నియమాలు రూపొందించడం శాసన విధి; ఈ నియమాలు దేశాన్ని నడిపే చట్రంగా పనిచేస్తాయి. వాటిని అమలు చేసి పరిపాలన నడపడం కార్యనిర్వాహక విధి, నియమాలను అందరూ పాటిస్తున్నారో లేదో చూడటం న్యాయ విధి. ఈ మూడూ కలిపి ప్రభుత్వ విధులు.
"ప్రజల యొక్క, ప్రజల చేత, ప్రజల కొరకు ప్రభుత్వం" అని ప్రజాస్వామ్యాన్ని వర్ణించింది ఎవరు?
A. అబ్రహం లింకన్
B. జార్జ్ వాషింగ్టన్
C. కౌటిల్యుడు
D. జవహర్లాల్ నెహ్రూ
Answer & explanation
Correct: A — అబ్రహం లింకన్
అమెరికా అధ్యక్షుడు అబ్రహం లింకన్ ప్రజాస్వామ్యాన్ని "Government of the people, by the people, for the people" అని వర్ణించారు; ఈ పదబంధం నేటికీ విస్తృతంగా వాడుకలో ఉంది. కౌటిల్యుడు పాలకుని త్రివిధ బాధ్యతలు చెప్పాడు; వాషింగ్టన్, నెహ్రూకు ఈ వాక్యాన్ని పాఠం ఆపాదించలేదు.
మత రాజ్యంలో (Theocracy) ప్రభుత్వ అధికారానికి మూలం ఏది?
A. దేశ ప్రజలు
B. మత విశ్వాసాలు, మతసంస్థ అధిపతి
C. సైన్యం
D. సంపన్న వ్యాపారవేత్తలు
Answer & explanation
Correct: B — మత విశ్వాసాలు, మతసంస్థ అధిపతి
"ఇదే ప్రభుత్వం అని నిర్ణయించేది ఎవరు" అనే వ్యత్యాసం కింద – భారత్ వంటి ప్రజాస్వామ్యంలో అధికార మూలం ప్రజలు, మత రాజ్యంలో మత విశ్వాసాలు, మతసంస్థ అధిపతి అని పాఠం చెబుతుంది. సైన్యం, సంపన్నులు వరుసగా సైనిక నియంతృత్వం, అల్పజన పాలనలతో ముడిపడిన భావనలు.
ప్రభుత్వం ఎలా పనిచేయాలో నిర్ణయించే దేశ ప్రాథమిక నియమాల పుస్తకాన్ని ఏమంటారు?
A. అర్థశాస్త్రం
B. శాసనం (Inscription)
C. రాజ్యాంగం (Constitution)
D. మేనిఫెస్టో
Answer & explanation
Correct: C — రాజ్యాంగం (Constitution)
దేశ ప్రాథమిక నియమాలను రాసిన పుస్తకమే రాజ్యాంగం; చాలా ప్రజాస్వామ్యాల్లో ఇలాగే జరుగుతుంది. రాజరికాల్లో ఈ నియమాలను రాజు లేదా రాణి నిర్ణయిస్తారు. అర్థశాస్త్రం కౌటిల్యుని గ్రంథం, శాసనాలు రాతిపై చెక్కిన రికార్డులు, మేనిఫెస్టో పార్టీల ఎన్నికల ప్రణాళిక.
ఒక నిర్దిష్ట వయస్సు పైబడిన ప్రతి పౌరుడికీ ఓటు హక్కు ఇచ్చే ప్రజాస్వామ్య సూత్రం ఏది?
A. స్వతంత్ర న్యాయవ్యవస్థ
B. అధికార విభజన
C. రాజధర్మం
D. సార్వత్రిక వయోజన ఓటుహక్కు (Universal adult franchise)
Answer & explanation
Correct: D — సార్వత్రిక వయోజన ఓటుహక్కు (Universal adult franchise)
సార్వత్రిక వయోజన ఓటుహక్కు నిర్దిష్ట వయస్సు దాటిన ప్రతి పౌరుడికీ తన ప్రతినిధిని ఎన్నుకునే ఓటు హక్కు ఇస్తుంది. స్వతంత్ర న్యాయవ్యవస్థ హక్కులను రక్షిస్తుంది, అధికార విభజన మూడు అంగాల స్వతంత్రతను చెబుతుంది, రాజధర్మం రాజుల పాలనా ఆదర్శం.
స్విట్జర్లాండ్లో మహిళలకు ఓటు హక్కు ఏ సంవత్సరంలో వచ్చింది?
A. 1971
B. 1950
C. 1928
D. 1848
Answer & explanation
Correct: A — 1971
ప్రజాస్వామ్య సూత్రాలు కూడా కాలక్రమేణా పరిణామం చెందాయని చెప్పడానికి పాఠం ఈ ఉదాహరణ ఇచ్చింది: స్విట్జర్లాండ్ మహిళలకు ఓటు హక్కు 1971లో మాత్రమే వచ్చింది. 1950 భారత్ సార్వత్రిక ఓటుహక్కు, 1928 UK సమర్థ సార్వత్రిక ఓటుహక్కు, 1848 స్విట్జర్లాండ్ ప్రజాస్వామ్య స్థాపన సంవత్సరం.
ప్రత్యక్ష ప్రజాస్వామ్యం (Direct democracy) లోని కొన్ని రూపాలు నేడు అమలులో ఉన్న దేశంగా పాఠం పేర్కొన్నది ఏది?
A. భారతదేశం
B. స్విట్జర్లాండ్
C. సౌదీ అరేబియా
D. ఉత్తర కొరియా
Answer & explanation
Correct: B — స్విట్జర్లాండ్
ప్రత్యక్ష ప్రజాస్వామ్యంలో పౌరులందరూ అన్ని నిర్ణయాల్లో నేరుగా పాల్గొంటారు; ప్రస్తుతం స్విట్జర్లాండ్ వంటి కొన్ని దేశాల్లో దీని రూపాలు ఉన్నాయి. భారత్ ప్రాతినిధ్య (పార్లమెంటరీ) ప్రజాస్వామ్యం, సౌదీ అరేబియా సంపూర్ణ రాజరికం, ఉత్తర కొరియాను పాఠం కఠిన నియంత్రణకు ఉదాహరణగా చెప్పింది.