పాఠాల ప్రయాణం – జీవ ప్రక్రియలు, కాలం, కాంతి-నీడలు, గ్రహణాలు (Life, Time, Light and Earth)
Free practice MCQs with answers and explanations for పాఠాల ప్రయాణం – జీవ ప్రక్రియలు, కాలం, కాంతి-నీడలు, గ్రహణాలు (Life, Time, Light and Earth) in అద్భుతమైన శాస్త్ర ప్రపంచం (The Wonderful World of Science). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Q1Easy
విద్యుత్ గడియారాలు రాకముందు తొలి మానవులు సమయం ఎలా తెలుసుకునేవారు?
A. నక్షత్రాలను లెక్కించి
B. ఎండలో వస్తువుల నీడల స్థానాన్ని గమనించి
C. నీటి ఉష్ణోగ్రత కొలిచి
D. గాలి దిశను బట్టి
Answer & explanation
Correct: B — ఎండలో వస్తువుల నీడల స్థానాన్ని గమనించి
తొలి మానవులు ఎండలో వస్తువుల నీడలను గమనించి, నీడ స్థానం ఆధారంగా సమయం చెప్పేవారని పుస్తకం చెబుతుంది. సూర్యుడు ఆకాశంలో కదిలే కొద్దీ నీడ దిశ, పొడవు మారుతాయి. ఇదే సూత్రంతో తర్వాత సూర్య గడియారం (Sundial) పనిచేసింది. నీటి ఉష్ణోగ్రత, గాలి దిశ సమయం చెప్పవు.
పుస్తకం ప్రకారం గ్రహణాలు (Eclipses) ఏర్పడటానికి కారణం ఏమిటి?
A. సూర్యుడు ఆరిపోవడం
B. మేఘాలు సూర్యుడిని కప్పడం
C. భూమి, చంద్రుడు నీడలు వేయడం
D. భూమి అయస్కాంతత్వం
Answer & explanation
Correct: C — భూమి, చంద్రుడు నీడలు వేయడం
భూమి, చంద్రుడు కూడా నీడలు వేస్తాయని, దాని వల్లే గ్రహణాలు అనే అద్భుత దృగ్విషయాలు ఏర్పడతాయని పుస్తకం చెబుతుంది. చంద్రుడి నీడ భూమిపై పడితే సూర్యగ్రహణం, భూమి నీడ చంద్రుడిపై పడితే చంద్రగ్రహణం. మేఘాలు సూర్యుడిని కప్పడం గ్రహణం కాదు; సూర్యుడు ఆరిపోడు.
పగలు, రాత్రి భూమి సూర్యుడి నుండి కాంతిని పొందడంపై ఆధారపడతాయని పుస్తకం చెబుతుంది. భూమి తన అక్షంపై తిరగడం (భ్రమణం) వల్ల ఒక భాగం సూర్యుడి వైపు (పగలు), మరో భాగం దూరంగా (రాత్రి) ఉంటుంది. చంద్రుడికి సొంత కాంతి లేదు; అలలు, వర్షం పగలు-రాత్రిని నిర్ణయించవు.
అన్ని జంతువుల మనుగడకు అవసరమైన జీవ ప్రక్రియలుగా పుస్తకం పేర్కొన్న వాటిలో లేనిది ఏది?
A. ఆహారం తినడం
B. ప్రతిబింబం ఏర్పడటం
C. శ్వాసించడం
D. రక్తం ద్వారా పోషకాల ప్రసరణ
Answer & explanation
Correct: B — ప్రతిబింబం ఏర్పడటం
పెరగడానికి ఆహారం తినాలి, శ్వాసించాలి, ఆహారంలోని పోషకాలను రక్తం శరీరమంతా ప్రసరింపజేయాలి – ఇవి జీవ ప్రక్రియలని పుస్తకం చెబుతుంది. ప్రతిబింబం ఏర్పడటం కాంతికి సంబంధించిన భౌతిక దృగ్విషయం, జీవ ప్రక్రియ కాదు.
పుస్తకం ప్రకారం శరీరంలో మార్పులు ముఖ్యంగా ఏ వయస్సులో వేగంగా జరుగుతాయి?
A. పుట్టిన మొదటి నెలలో
B. వృద్ధాప్యంలో మాత్రమే
C. పాఠశాల పూర్తయ్యాక మాత్రమే
D. మాధ్యమిక పాఠశాల (Middle-school) వయస్సులో
Answer & explanation
Correct: D — మాధ్యమిక పాఠశాల (Middle-school) వయస్సులో
పెరిగే కొద్దీ శరీరాలు మారుతాయని, ముఖ్యంగా మాధ్యమిక పాఠశాల వయస్సులో ఈ మార్పులు వేగంగా జరుగుతాయని పుస్తకం చెబుతుంది. ఈ దశను కౌమారదశ (Adolescence) అంటారు – ఇది ఇదే సెమిస్టర్లోని ఒక ప్రత్యేక పాఠం. వృద్ధాప్యం, పుట్టిన నెల ఈ సందర్భానికి సంబంధించినవి కావు.
గ్రహణాలు, పగలు-రాత్రిని అర్థం చేసుకోవడానికి తెలుసుకోవాల్సిన కదలికలుగా పుస్తకం పేర్కొనని జత ఏది?
A. భూమి తన అక్షంపై తిరగడం
B. చంద్రుడు భూమి చుట్టూ తిరగడం
C. సూర్యుడు భూమి చుట్టూ తిరగడం
D. భూమి సూర్యుడి చుట్టూ తిరగడం
Answer & explanation
Correct: C — సూర్యుడు భూమి చుట్టూ తిరగడం
పుస్తకం మూడు కదలికలను పేర్కొంది – భూమి తన అక్షంపై తిరగడం, చంద్రుడు భూమి చుట్టూ తిరగడం, భూమి సూర్యుడి చుట్టూ తిరగడం. "సూర్యుడు భూమి చుట్టూ తిరుగుతాడు" అనేది పాత భూకేంద్ర భావన, శాస్త్రీయంగా తప్పు. సూర్యుడు ఉదయించి అస్తమించినట్లు కనిపించేది భూభ్రమణం వల్లే.
కాంతి స్వభావం గురించి ప్రశ్నలు అడగడం వల్ల కలిగిన ముఖ్య ప్రయోజనంగా పుస్తకం దేనిని చెప్పింది?
A. నీడ బొమ్మలు మాత్రమే
B. మనం జీవించే విశ్వం గురించి లోతైన అవగాహన
C. సమయం చెప్పడం మాత్రమే
D. వర్షం కురిపించడం
Answer & explanation
Correct: B — మనం జీవించే విశ్వం గురించి లోతైన అవగాహన
కాంతి, నీడలు నీడ బొమ్మలకు లేదా సమయం చెప్పడానికి మాత్రమే కాదని, కాంతి స్వభావంపై ప్రశ్నలు అడగడం మనం జీవించే విశ్వం (Universe) గురించి చాలా లోతైన అవగాహన ఇచ్చిందని పుస్తకం చెబుతుంది. నీడ బొమ్మలు, సమయం చెప్పడం చిన్న ఉపయోగాలు మాత్రమే; వర్షంతో కాంతికి సంబంధం లేదు.
మొక్కల గురించి పరిచయ పాఠం లేవనెత్తిన ప్రశ్నల్లో లేనిది ఏది?
A. మొక్కలు ఎలా నడుస్తాయి?
B. మొక్కలకూ పెరగడానికి ఆహారం కావాలా?
C. అవి ఆహారం ఎలా పొందుతాయి?
D. అవీ శ్వాసిస్తాయా?
Answer & explanation
Correct: A — మొక్కలు ఎలా నడుస్తాయి?
పుస్తకం "జంతువులకే ఎందుకు? మొక్కలకూ పెరగడానికి ఆహారం కావాలి కదా? అవి ఆహారం ఎలా పొందుతాయి? అవీ శ్వాసిస్తాయా? ఎలా?" అని ప్రశ్నిస్తుంది. మొక్కలు నడవడం గురించి ప్రశ్న లేదు – మొక్కలు సాధారణంగా ఒకే చోట స్థిరంగా ఉంటాయి.
పుస్తకం భూమి, చంద్రుడు నీడలు వేయడం వల్ల గ్రహణాలు ఏర్పడతాయని చెబుతుంది. చంద్రుడు సూర్యుడికి, భూమికి మధ్య వచ్చి దాని నీడ భూమిపై పడితే సూర్యగ్రహణం; భూమి నీడ చంద్రుడిపై పడితే చంద్రగ్రహణం. "భూగ్రహణం" అనే పదం లేదు. ప్రతి అమావాస్యకు గ్రహణం రాదు, కానీ సూర్యగ్రహణం అమావాస్య రోజునే వస్తుంది.
పరిచయ పాఠం ఆధారంగా కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: 1) జీవ ప్రక్రియలు జంతువులకు మాత్రమే అవసరం 2) తొలి మానవులు నీడల స్థానంతో సమయం చెప్పేవారు 3) భూమి, చంద్రుడు కూడా నీడలు వేస్తాయి. సరైనవి ఏవి?
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 2 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: A — 2, 3 మాత్రమే
పుస్తకం "జంతువులకే ఎందుకు? మొక్కలకూ ఆహారం కావాలి కదా, అవీ శ్వాసిస్తాయా?" అని ప్రశ్నించి జీవ ప్రక్రియలు మొక్కలకూ ఉంటాయని సూచిస్తుంది – కాబట్టి 1 తప్పు. తొలి మానవులు నీడలతో సమయం చెప్పడం, భూమి-చంద్రుడి నీడల వల్ల గ్రహణాలు – 2, 3 సరైనవి.