వెనక్కి మార్చగల, మార్చలేని మార్పులు – భౌతిక మార్పు లక్షణాలు (Reversible and Irreversible Changes)
Free practice MCQs with answers and explanations for వెనక్కి మార్చగల, మార్చలేని మార్పులు – భౌతిక మార్పు లక్షణాలు (Reversible and Irreversible Changes) in మన చుట్టూ మార్పులు (Changes Around Us). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
కిందివాటిలో వెనక్కి మార్చలేని (Irreversible) మార్పు ఏది?
A. మంచు కరగడం
B. రుమాలు మడతపెట్టడం
C. మొక్కజొన్న గింజల నుంచి పాప్‌కార్న్ చేయడం
D. చాప చుట్టడం
Answer & explanation
Correct: C — మొక్కజొన్న గింజల నుంచి పాప్‌కార్న్ చేయడం
పాప్‌కార్న్ చేశాక దాన్ని మళ్లీ మొక్కజొన్న గింజగా మార్చలేం – ఇది వెనక్కి మార్చలేని మార్పు. మంచు కరిగిన నీటిని మళ్లీ గడ్డకట్టించవచ్చు; రుమాలు మడత విప్పవచ్చు; చుట్టిన చాపను మళ్లీ పరచవచ్చు – ఇవన్నీ వెనక్కి మార్చగల మార్పులు.
నీటి ఆవిరిని సాంద్రీకరించి (Condense) నీరు సేకరించడం ఏ మార్పు?
A. వెనక్కి మార్చలేని రసాయన మార్పు
B. వెనక్కి మార్చగల భౌతిక మార్పు
C. దహనం
D. శైథిల్యం
Answer & explanation
Correct: B — వెనక్కి మార్చగల భౌతిక మార్పు
ఆవిరి, నీరు ఒకే పదార్థానికి చెందిన వేర్వేరు స్థితులు; సాంద్రీకరణంలో స్థితి మాత్రమే మారుతుంది, కొత్త పదార్థం రాదు. నీటిని మళ్లీ ఆవిరిగా మార్చవచ్చు కాబట్టి ఇది వెనక్కి మార్చగల భౌతిక మార్పు. కాబట్టి "ఆవిరిని సాంద్రీకరించి నీరు సేకరించడం రసాయన మార్పు" అనే ప్రవచనం తప్పు.
కింది ప్రవచనాల్లో భౌతిక మార్పు లక్షణాలు ఏవి?
(i) పదార్థపు స్థితి మారవచ్చు లేదా మారకపోవచ్చు
(ii) భిన్న ధర్మాలున్న కొత్త పదార్థం ఏర్పడుతుంది
(iii) కొత్త పదార్థం ఏర్పడదు
(iv) పదార్థం రసాయన చర్యకు లోనవుతుంది
A. (i), (ii)
B. (ii), (iii)
C. (i), (iii)
D. (iii), (iv)
Answer & explanation
Correct: C — (i), (iii)
భౌతిక మార్పులో స్థితి మారవచ్చు (మంచు కరగడం) లేదా మారకపోవచ్చు (కాగితం మడత) – (i) సరైనది. కొత్త పదార్థం ఏర్పడదు – (iii) సరైనది. కొత్త పదార్థం ఏర్పడటం (ii), రసాయన చర్య (iv) రసాయన మార్పు లక్షణాలు. కాబట్టి (i), (iii) మాత్రమే.
B. కొత్త పదార్థం ఏర్పడని భౌతిక మార్పు; నీటిని ఆవిరి చేస్తే చక్కెర తిరిగి వస్తుంది
C. దహన చర్య
D. చక్కెరను ఏ విధంగానూ తిరిగి పొందలేం
Answer & explanation
Correct: B — కొత్త పదార్థం ఏర్పడని భౌతిక మార్పు; నీటిని ఆవిరి చేస్తే చక్కెర తిరిగి వస్తుంది
చక్కెర నీటిలో కరిగినా చక్కెర, నీరు రెండూ అలాగే ఉంటాయి – రుచి తీపిగానే ఉంటుంది; కొత్త పదార్థం ఏర్పడదు. నీటిని ఆవిరి చేస్తే చక్కెర తిరిగి లభిస్తుంది కాబట్టి ఇది వెనక్కి మార్చగల భౌతిక మార్పు. ఆక్సిజన్‌తో చర్య లేదు కాబట్టి దహనం కాదు.
B. చాప చుట్టడం, తాడు మెలితిప్పడం, చక్కెర నీటిలో కరగడం
C. కాగితం కాలడం, గోధుమలు పిండి చేయడం, పాప్‌కార్న్
D. రాళ్ల నుంచి మట్టి, తాడు మెలితిప్పడం, పాలు పెరుగవడం
Answer & explanation
Correct: B — చాప చుట్టడం, తాడు మెలితిప్పడం, చక్కెర నీటిలో కరగడం
చాపను మళ్లీ పరచవచ్చు, మెలితిప్పిన తాడును విప్పవచ్చు, చక్కెర ద్రావణం నుంచి నీటిని ఆవిరి చేసి చక్కెర పొందవచ్చు – మూడూ వెనక్కి మార్చగలవి. ఇడ్లీ, పండ్లు పండటం, కాగితం కాలడం, పాప్‌కార్న్, పిండి చేయడం, రాళ్ల నుంచి మట్టి, పాలు పెరుగవడం వెనక్కి మార్చలేనివి – అవి ఉన్న సమూహాలు తప్పు.
A. పూర్తిగా భిన్న ధర్మాలున్న కొత్త పదార్థం ఏర్పడుతుంది
B. మార్పు తాత్కాలికం
C. భౌతిక ధర్మాల్లో మాత్రమే మార్పు
D. ఉష్ణం లేదా కాంతి విడుదల కావచ్చు, కాకపోవచ్చు
Answer & explanation
Correct: A — పూర్తిగా భిన్న ధర్మాలున్న కొత్త పదార్థం ఏర్పడుతుంది
పాఠం సారాంశం ప్రకారం భౌతిక మార్పు తాత్కాలికం, సులభ పద్ధతులతో వెనక్కి మార్చవచ్చు, కొత్త పదార్థం ఏర్పడదు, భౌతిక ధర్మాల్లోనే మార్పు, ఉష్ణం/కాంతి విడుదల కావచ్చు లేదా కాకపోవచ్చు. "భిన్న ధర్మాలున్న కొత్త పదార్థం ఏర్పడటం" రసాయన మార్పు లక్షణం – కాబట్టి అదే సరికానిది.
కింది ప్రవచనాల్లో సరైనవి ఏవి?
1. ఆకులను కంపోస్ట్‌గా మార్చడం రసాయన మార్పు.
2. నిమ్మరసంతో వంటసోడా కలపడం రసాయన మార్పు.
3. నీటి ఆవిరిని సాంద్రీకరించి నీరు సేకరించడం రసాయన మార్పు.
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 2 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మాత్రమే
ఆకులు బాక్టీరియా, శిలీంధ్రాల చర్యతో కుళ్లి కంపోస్ట్ అనే కొత్త పదార్థంగా మారతాయి – రసాయన మార్పు (1 సరైనది). నిమ్మరసం-వంటసోడా చర్యలో CO₂ ఏర్పడుతుంది – రసాయన మార్పు (2 సరైనది). ఆవిరి నీరుగా మారడం స్థితి మార్పు మాత్రమే, భౌతిక మార్పు – కాబట్టి 3 తప్పు.