లిట్మస్ – లైకెన్ల నుండి సహజ సూచిక (Litmus and Acid-Base Indicators)
Free practice MCQs with answers and explanations for లిట్మస్ – లైకెన్ల నుండి సహజ సూచిక (Litmus and Acid-Base Indicators) in ఆమ్లాలు, క్షారాలు & లవణాలు (Acids, Bases and Salts). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
లిట్మస్ను దేని నుండి పొందుతారు?
A. లైకెన్లు (Lichens)
B. గులాబీ రేకలు
C. పసుపు కొమ్ము
D. ఉల్లిపాయ
Answer & explanation
Correct: A — లైకెన్లు (Lichens)
లిట్మస్ లైకెన్ల నుండి పొందే సహజ పదార్థం; ఇది ద్రావణం, కాగితం రూపాల్లో దొరుకుతుంది. గులాబీ రేకలు, పసుపు కూడా సహజ సూచికలే కానీ లిట్మస్ కాదు. ఉల్లిపాయ వాసన మార్పు చూపే ఘ్రాణ సూచిక.
లైకెన్లు ఒక శిలీంధ్రం, ఒక శైవలం కలిసి జీవించడం వల్ల ఏర్పడతాయని పాఠం చెబుతుంది. ఇవి సమృద్ధిగా వర్షం, స్వచ్ఛమైన గాలి ఉన్న ప్రాంతాల్లో రాళ్లు, చెట్లపై పెరుగుతాయి. వైరస్, ఫెర్న్, నాచు లైకెన్ భాగస్వాములు కావు.
B. ఆమ్ల, క్షార ద్రావణాల్లో వేర్వేరు రంగులు చూపుతుంది కాబట్టి
C. అది వాసన మార్చుకుంటుంది కాబట్టి
D. అది ప్రయోగశాలలో మాత్రమే తయారవుతుంది కాబట్టి
Answer & explanation
Correct: B — ఆమ్ల, క్షార ద్రావణాల్లో వేర్వేరు రంగులు చూపుతుంది కాబట్టి
లిట్మస్ ఆమ్ల ద్రావణంలో ఎరుపు, క్షార ద్రావణంలో నీలం రంగు చూపుతుంది – ఆమ్ల, క్షార ద్రావణాల్లో వేర్వేరు రంగులు చూపే పదార్థాలే ఆమ్ల-క్షార సూచికలు. వాసన మారేవి ఘ్రాణ సూచికలు. లిట్మస్ లైకెన్ల నుండి వచ్చే సహజ పదార్థం, ప్రయోగశాలలో మాత్రమే తయారయ్యేది కాదు.
లైకెన్లు ఎలాంటి ప్రాంతాల్లో పెరుగుతాయని పుస్తకం చెబుతుంది?
A. ఎడారుల్లో మాత్రమే
B. కాలుష్యం ఎక్కువ ఉన్న నగరాల్లో
C. సమృద్ధిగా వర్షం, స్వచ్ఛమైన గాలి ఉన్న ప్రాంతాల్లో
D. ఉప్పు నీటి సముద్రాల్లో
Answer & explanation
Correct: C — సమృద్ధిగా వర్షం, స్వచ్ఛమైన గాలి ఉన్న ప్రాంతాల్లో
లైకెన్లు రాళ్లు, చెట్లపై, సమృద్ధిగా వర్షం కురిసే, స్వచ్ఛమైన గాలి ఉన్న ప్రాంతాల్లో పెరుగుతాయని పుస్తకం చెబుతుంది. కాలుష్యం ఉన్న చోట అవి సరిగా పెరగవు కాబట్టి గాలి నాణ్యతకు సూచికలుగా కూడా పరిగణిస్తారు. ఎడారులు, సముద్రాలు వాటి సాధారణ ఆవాసాలు కావు.
అభిప్రాయం (A): లిట్మస్ ఒక సహజ సూచిక. కారణం (R): లిట్మస్ను శిలీంధ్రం, శైవలం కలయిక అయిన లైకెన్ల నుండి పొందుతారు.
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R, A కు వివరణ కాదు
B. A సరైనది, R తప్పు
C. A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: C — A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ
లిట్మస్ లైకెన్ల నుండి లభించే సహజ పదార్థం; లైకెన్లు శిలీంధ్రం, శైవలం కలయిక. ప్రకృతిలోని జీవుల నుండి లభించడమే లిట్మస్ను "సహజ" సూచికగా చేస్తుంది – ప్రయోగశాలలో తయారైతే కృత్రిమ సూచిక అయ్యేది. కాబట్టి R, A ను సరిగ్గా వివరిస్తుంది.
కింది వాటిలో పుస్తకం సహజ ఆమ్ల-క్షార సూచికగా పేర్కొనని దేది?
A. బీట్రూట్
B. ఎర్ర మందార
C. నేరేడు
D. ఉప్పు
Answer & explanation
Correct: D — ఉప్పు
పుస్తకం లైకెన్ (లిట్మస్), ఎర్ర గులాబీ, ఎర్ర మందార, ఊదా క్యాబేజీ, పసుపు, బీట్రూట్, నేరేడు (Indian blackberry) లను సహజ సూచికలుగా పేర్కొంది. ఉప్పు తటస్థ లవణం – దానికి రంగు మార్చే గుణం లేదు, ఇతర పదార్థాల స్వభావాన్ని చూపదు.