కుటుంబం & సమాజం (Family and Community) · Practice MCQs

Correct: B — కుటుంబ ఖర్చులన్నీ ఒంటరిగా నిర్ణయించడం

తాతయ్య–బామ్మలు కథలు చెబుతారు, పిల్లల హోంవర్క్‌లో సాయం చేస్తారు, కాలనీలో కరెంటు ఫిర్యాదు నమోదు, తుఫాను బాధితుల ఇంటి మరమ్మతుకు నిధుల సేకరణ వంటి సేవ చేస్తారని పాఠం చెబుతుంది. ప్రత్యేక ఖర్చులను తల్లిదండ్రులు కలిసి చర్చించి నిర్ణయిస్తారు – కాబట్టి 'ఒంటరిగా నిర్ణయించడం' పాఠంలో లేదు.

Correct: A — అవి అరుదుగా రాతలో ఉన్నా, వనరులను భద్రంగా అందిస్తాయి; ప్రతి ఒక్కరూ విధులు పాటించాలి

ఉమ్మడి వనరుల వాడకంపై సముదాయాలు ఒప్పుకున్న పద్ధతులను నియమాలు అనవచ్చు, కానీ అవి అరుదుగానే రాసి ఉంటాయి; అవి వనరులను భద్రంగా అందిస్తాయి, కానీ ప్రతి కుటుంబం, వ్యక్తి నిర్దిష్ట విధులు పాటించాలి – లేదంటే సముదాయం సజావుగా నడవదు. ఇవి ప్రభుత్వ చట్టాలు కావు; గిరిజన, గ్రామీణ సముదాయాల్లోనే ఎక్కువ.

Correct: A — నేల సిద్ధం చేయడం, విత్తడం, కోత

కొన్ని గ్రామాల్లో నేల సిద్ధం చేయడం (land preparation), విత్తడం (sowing), కోత (harvesting) వంటి వ్యవసాయ పనుల్లో ప్రజలు కలిసి ఒకరికొకరు సాయం చేసుకుంటారని పాఠం చెబుతుంది. ట్రాక్టర్ల తయారీ, ఎరువుల ఫ్యాక్టరీ, ఎగుమతి – ఇవి పారిశ్రామిక, వ్యాపార కార్యకలాపాలు; సముదాయ సహకారానికి పాఠం ఇచ్చిన ఉదాహరణలు కావు.

Correct: D — వారికి డబ్బు ఇవ్వలేదు; సముదాయం, పర్యావరణం పట్ల కర్తవ్యంగా చేశారు

భిల్లులు వందలాది గ్రామాల్లో వేలాది చెట్లు నాటి, వాన నీటి కోసం కందకాలు తవ్వారు; ఈ పనికి వారికి డబ్బు ఇవ్వలేదు, సముదాయం, పర్యావరణం పట్ల తమ కర్తవ్యంగా చేశారు. హల్మా లక్ష్యం భూమాత సేవ. కూలి, కాంట్రాక్టు, పర్యాటకం అనే ఎంపికలు ఈ నిస్వార్థ సంప్రదాయ స్వభావానికి విరుద్ధం.

Correct: C — శ్రీ మహేష్ శర్మ

శివగంగ ఉద్యమానికి చెందిన శ్రీ మహేష్ శర్మకు భిల్ల సముదాయాలతో చేసిన మార్పు తెచ్చే కృషికి 2019లో పద్మశ్రీ లభించిందని పాఠం చెబుతుంది. సుందర్‌లాల్ బహుగుణ చిప్కో ఉద్యమ నాయకుడు. కె.ఎం. మున్షీ వన మహోత్సవానికి సంబంధించిన వ్యక్తి, తిరువళ్ళువర్ ప్రాచీన తమిళ కవి.

Correct: B — గ్రామాల్లో సముదాయం వ్యవసాయ పనులు, ఉమ్మడి వనరుల చుట్టూ ఉంటుంది; పట్టణాల్లో స్వచ్ఛంద బృందాలు, నివాసుల సంఘాల రూపంలో ఉంటుంది

సముదాయం పట్టణాల్లోనూ ఉంటుంది కానీ కొంచెం భిన్నంగా పనిచేస్తుందని పాఠం చెబుతుంది. గ్రామాల్లో వ్యవసాయ సహకారం, నీరు–మేత భూములు–అటవీ ఉత్పత్తుల నియమాలు, పండుగలు; పట్టణాల్లో RWAలు, స్వచ్ఛంద విద్యా సేవ వంటి రూపాలు. రెండు చోట్లా ఉంటుంది కానీ ఒకేలా పనిచేయదు.

Correct: B — బోధించడానికి వెళ్ళినవారు కూడా ఆ పిల్లల నుంచి ఎంతో నేర్చుకున్నారు

వాలంటీర్లుగా బోధించిన బడి పిల్లలు తాము బోధించడానికి వెళ్ళినా ఆ పిల్లల నుంచే ఎక్కువ నేర్చుకున్నామన్నారు; బెంచీలు, తరగతి గదులు లేకపోయినా పిల్లలు పూర్తి శ్రద్ధ పెట్టారని ఒక టీచర్ గమనించారు. వాలంటీర్లకు జీతం ఉండదు; తరగతులు ఆపేయలేదు – సేవ ఇరువైపులా లాభమే.

Correct: A — సరుకులకు వ్యాపార సముదాయం, చెత్త తొలగింపుకు మున్సిపల్ కార్మికులు

RWAలు సొంత నియమాలు చేసుకున్నా, సరుకుల కోసం వ్యాపార సముదాయం (trading community) మీద, చెత్త నిర్వహణ కోసం మున్సిపల్ కార్మికుల మీద ఆధారపడతాయని పాఠం ఉదాహరణ ఇస్తుంది. దీని ద్వారా సముదాయాలు చివరికి పరస్పరం ఆధారపడతాయని తెలుస్తుంది. మిగతా జతలు పాఠంలో RWAకి ఇచ్చిన ఉదాహరణలు కావు.

Correct: D — కుటుంబం ఎందుకు ముఖ్యం? సముదాయం అంటే ఏమిటి, దాని పాత్ర ఏమిటి?

ఈ అధ్యాయం రెండు పెద్ద ప్రశ్నలతో మొదలవుతుంది – కుటుంబం ఎందుకు ముఖ్యం, సముదాయం అంటే ఏమిటి, దాని పాత్ర ఏమిటి. ప్రజలు చేసే పనుల రకాల ప్రశ్నలు 'పని విలువ' అధ్యాయానివి; AI, GPS ప్రశ్నలు 'కృత్రిమ మేధ అనుసంధానం' భాగానివి; ఖండాలు, సముద్రాల ప్రశ్నలు భూగోళ అధ్యాయానివి.

Correct: C — అనువైన (flexible) భావన – ఎన్నో రూపాల్లో ఉండవచ్చు

ఎన్నో ఉదాహరణలు చూశాక 'సముదాయం ఒక అనువైన (flexible) భావన' అని పాఠం చెబుతుంది – జాతి, మతం, ప్రాంతం, ఉమ్మడి పని లేదా ఆసక్తి ఆధారంగా సముదాయాలు ఉంటాయి. అది గ్రామాలకే పరిమితం కాదు (RWA, అహ్మదాబాద్ స్వచ్ఛంద విద్యా సేవ పట్టణాలవి); రక్త సంబంధం ఉండాల్సిన అవసరమూ లేదు – అది కుటుంబ లక్షణం.