కాలరేఖ & చరిత్ర ఆధారాలు (Timeline and Sources of History): చరిత్ర ఆధారాలు & చరిత్రకారులు (Sources of History and Historians)
Free practice MCQs with answers and explanations for చరిత్ర ఆధారాలు & చరిత్రకారులు (Sources of History and Historians) in కాలరేఖ & చరిత్ర ఆధారాలు (Timeline and Sources of History). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం చరిత్రలో 'ఆధారం' (Source) అంటే ఏమిటి?
A. చరిత్ర పుస్తకపు ముఖచిత్రం
B. గతంలోని సంఘటన లేదా కాలం గురించి సమాచారం ఇచ్చే ప్రదేశం, వ్యక్తి, గ్రంథం లేదా వస్తువు
C. ఒక సంవత్సరంలోని 365 రోజులు
D. భవిష్యత్తును అంచనా వేసే పద్ధతి
Answer & explanation
Correct: B — గతంలోని సంఘటన లేదా కాలం గురించి సమాచారం ఇచ్చే ప్రదేశం, వ్యక్తి, గ్రంథం లేదా వస్తువు
ఆధారం అంటే గతంలోని ఒక సంఘటన లేదా కాలం గురించి సమాచారం సేకరించే ప్రదేశం, వ్యక్తి, గ్రంథం లేదా వస్తువు – ఉదా: పాత ఫోటోలు, డైరీలు, నాణేలు, శాసనాలు, పెద్దల జ్ఞాపకాలు. ముఖచిత్రం, క్యాలెండర్ రోజులు, భవిష్యత్ అంచనాలు చరిత్ర ఆధారం అనే భావనకు సంబంధించినవి కావు.
గతాన్ని అధ్యయనం చేసి దాని గురించి రాసే వ్యక్తిని ఏమంటారు?
A. చరిత్రకారుడు (Historian)
B. భూగర్భ శాస్త్రవేత్త (Geologist)
C. ఖగోళ శాస్త్రవేత్త (Astronomer)
D. పటాల తయారీదారు (Cartographer)
Answer & explanation
Correct: A — చరిత్రకారుడు (Historian)
గతాన్ని అధ్యయనం చేసి రాసేవారు చరిత్రకారులు; వీరు వీలైనన్ని ఎక్కువ ఆధారాల నుండి సమాచారం సేకరించి ఒక కాలపు చరిత్రను పునర్నిర్మిస్తారు. భూగర్భ శాస్త్రవేత్తలు భూమి స్వరూపాలను, ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు ఆకాశ వస్తువులను అధ్యయనం చేస్తారు; పటాలు తయారుచేసేవారు కార్టోగ్రాఫర్లు.
రెండు ఆధారాలు ఒకదానికొకటి విరుద్ధమైన సమాచారం ఇస్తే చరిత్రకారుడు ఏమి చేస్తాడు?
A. రెండు ఆధారాలనూ పూర్తిగా వదిలేస్తాడు
B. తనకు నచ్చిన కథను ఊహించి రాస్తాడు
C. మొదట దొరికిన ఆధారాన్నే నమ్ముతాడు
D. ఏ ఆధారాన్ని ఎక్కువ నమ్మవచ్చో పరిశీలించి నిర్ణయిస్తాడు
Answer & explanation
Correct: D — ఏ ఆధారాన్ని ఎక్కువ నమ్మవచ్చో పరిశీలించి నిర్ణయిస్తాడు
ఆధారాలు పరస్పరం బలపరిస్తే జిగ్సా ముక్కలు సరిపోయినట్లు; విరుద్ధంగా ఉంటే ఏ ఆధారం ఎక్కువ నమ్మదగినదో చరిత్రకారుడు నిర్ణయించాలి అని పాఠం చెబుతుంది. అందుకే చరిత్రకారులను డిటెక్టివ్లతో పోలుస్తారు. ఊహించి రాయడం, మొదటి ఆధారాన్నే నమ్మడం, అన్నింటినీ వదిలేయడం సరైన పద్ధతులు కావు.
ఇటీవలి చరిత్ర (గత రెండు–మూడు శతాబ్దాలు) అధ్యయనానికి పాఠ్యపుస్తకం ప్రత్యేకంగా పేర్కొన్న అదనపు ఆధారం ఏది?
A. శిలాజాలు
B. శిలా చిత్రాలు
C. వార్తాపత్రికలు
D. రాతి పనిముట్లు
Answer & explanation
Correct: C — వార్తాపత్రికలు
గత రెండు–మూడు శతాబ్దాల ఇటీవలి చరిత్రకు వార్తాపత్రికలు ముఖ్య ఆధారం; గత కొన్ని దశాబ్దాలకు టీవీ, ఇంటర్నెట్ వంటి ఎలక్ట్రానిక్ మాధ్యమాలు కూడా. శిలాజాలు లక్షల ఏళ్ళ నాటి జీవుల ఆధారాలు; శిలా చిత్రాలు, రాతి పనిముట్లు తొలి మానవుల కాలానికి చెందినవి.
గత సుమారు 50 సంవత్సరాలుగా చరిత్ర పునర్నిర్మాణానికి తోడ్పడుతున్న శాస్త్రీయ అధ్యయనాలలో పాఠ్యపుస్తకం పేర్కొనని దానిని గుర్తించండి.
A. ప్రాచీన శీతోష్ణస్థితుల అధ్యయనం
B. తవ్వకాల పదార్థాల రసాయన అధ్యయనం
C. జ్యోతిష ఫలితాల అధ్యయనం
D. ప్రాచీన ప్రజల జన్యు (genetics) అధ్యయనం
Answer & explanation
Correct: C — జ్యోతిష ఫలితాల అధ్యయనం
పాఠం ప్రకారం గత 50 ఏళ్ళుగా ప్రాచీన శీతోష్ణస్థితుల అధ్యయనాలు, తవ్వకాల్లో దొరికిన పదార్థాల రసాయన అధ్యయనాలు, ప్రాచీన ప్రజల జన్యు అధ్యయనాలు కొత్త అంతర్దృష్టులు ఇచ్చి సాంప్రదాయ ఆధారాలను బలపరుస్తున్నాయి. జ్యోతిష ఫలితాలు శాస్త్రీయ చారిత్రక ఆధారం కావు.
చరిత్రకారులను డిటెక్టివ్లతో పోల్చడానికి సరైన కారణాన్ని ఎంచుకోండి.
A. ఇద్దరూ నేరస్తులను మాత్రమే అధ్యయనం చేస్తారు
B. ఇద్దరూ అనేక ఆధారాలు సేకరించి, వాటిని పోల్చి, నమ్మదగినవి ఎంచుకుని నిర్ధారణకు వస్తారు
C. ఇద్దరూ ఆధారాలు లేకుండా ఊహలతో పనిచేస్తారు
D. ఇద్దరూ భవిష్యత్తును అంచనా వేస్తారు
Answer & explanation
Correct: B — ఇద్దరూ అనేక ఆధారాలు సేకరించి, వాటిని పోల్చి, నమ్మదగినవి ఎంచుకుని నిర్ధారణకు వస్తారు
డిటెక్టివ్ ఆధారాలు (clues) సేకరించి, సరిపోల్చి, నమ్మదగినవి ఎంచుకుని నిర్ధారణకు వస్తాడు. చరిత్రకారుడు కూడా వీలైనన్ని ఆధారాలు సేకరించి, విరుద్ధమైనప్పుడు ఏది నమ్మదగినదో నిర్ణయించి, 'జిగ్సా పజిల్' లాగా గతాన్ని పునర్నిర్మిస్తాడు. ఊహలతో పనిచేయడం, భవిష్యత్ అంచనా ఇద్దరి పద్ధతీ కాదు.