భారతదేశ సాంస్కృతిక మూలాలు (Cultural Roots of India) · Practice MCQs

Correct: C — A సరైనది, R తప్పు

బౌద్ధమతం, జైనమతం వేదాల అధికారాన్ని అంగీకరించలేదు – A సరైనది. కానీ తేడాలు ఉన్నా వైదిక, బౌద్ధ, జైన విధానాలు ధర్మం, కర్మ, పునర్జన్మ, దుఃఖం–అజ్ఞానాలకు ముగింపు వెతకడం వంటి ఉమ్మడి భావనలు పంచుకున్నాయి; అదే చెట్టు "కాండం". కాబట్టి R తప్పు.

Correct: B — 2, 3 మాత్రమే

వాక్యం 1 తప్పు – బ్రహ్మన్ అనేది అన్నిటిలో ఉన్న ఒకే దివ్య సారం; దాన్ని బ్రహ్మ దేవుడితో కలిపి గందరగోళపడకూడదని పాఠం స్పష్టంగా హెచ్చరిస్తుంది. వాక్యం 2 సరైనది – 'తత్ త్వమ్ అసి' = నీవే అది. వాక్యం 3 సరైనది – ఉపనిషత్తుల ఆత్మ భావన ఇదే.

Correct: B — 1, 2 మాత్రమే

వాక్యాలు 1, 2 సరైనవి – ఋగ్వేదం భరతులు, పురులు, కురులు, యదులు, తుర్వశులు వంటి 30కి పైగా జనాలను పేర్కొంది; ప్రతి జనం వాయవ్య ప్రాంతంతో ముడిపడి ఉంది. వాక్యం 3 తప్పు – పాలన గురించి పెద్దగా తెలియదు; 'రాజ', 'సభ', 'సమితి' వంటి కొన్ని పదాలు మాత్రమే ఆధారాలు (clues).

Correct: A — 1, 2 మాత్రమే

వాక్యం 1 సరైనది – ఖాళీగా కనిపించే మర్రి విత్తనంలో భవిష్యత్ చెట్టు ఉన్నట్టు, ఒకే మట్టితో ఎన్నో కుండలు చేసినట్టు బ్రహ్మన్ అంతటా ఉంది. వాక్యం 2 సరైనది. వాక్యం 3 తప్పు – గార్గి తర్వాత మళ్లీ ప్రశ్నలు మొదలుపెట్టింది; అప్పుడు యాజ్ఞవల్క్యుడు ప్రపంచం, ఋతువులు, నదులు బ్రహ్మన్ వల్లే సాధ్యమని వివరించాడు.

Correct: D — ఇవి మహావీరుడి పూర్వ జన్మల కథలు

జాతక కథలు బుద్ధుడి పూర్వ జన్మల కథలు, మహావీరుడివి కాదు – కాబట్టి ఆ వాక్యం సరికానిది. ఇవి బౌద్ధ విలువలను సులభంగా చెబుతాయి. కోతుల రాజు కథలో బుద్ధుడు తన కోతులను కాపాడటానికి శరీరాన్నే వంతెనగా చేసి గాయాలతో చనిపోయాడు; అది చూసిన రాజు తన బాధ్యత గురించి ఆలోచించాడు.

Correct: C — అతడు బుద్ధుడి ప్రవచనంలోని మాటలు విని మారాడు

రోహిణేయుడు అనుకోకుండా విన్నది మహావీరుడి ప్రవచనంలోని మాటలు, బుద్ధుడివి కాదు – కాబట్టి ఆ వాక్యం సరికానిది. అతడు నైపుణ్యం గల దొంగ; పట్టుబడి రైతులా నటించాడు; మహావీరుడి మాటలతో మంత్రి పన్నాగం ఛేదించి, తర్వాత పశ్చాత్తాపంతో సొమ్ము తిరిగిచ్చి సన్యాసి అయ్యాడు. ప్రతి ఒక్కరికీ రెండో అవకాశం ఉండాలన్నది నీతి.

Correct: C — 1, 2 మాత్రమే

వాక్యాలు 1, 2 నేటి మానవ శాస్త్రవేత్తలు సాధారణంగా ఇచ్చే నిర్వచనంలో భాగాలు. వాక్యం 3 తప్పు – 19వ శతాబ్దపు శాస్త్రవేత్తలు తెగలను 'ఆదిమ' (primitive), 'నాగరికుల కంటే తక్కువ' అని వర్ణించారు; లోతైన అధ్యయనాల తర్వాత ఆ పక్షపాత అభిప్రాయాలను దాదాపు వదిలేశారు.

Correct: B — గిరిజన మతాలు, హిందూమతం చరిత్ర అంతటా ఒకదానిపై ఒకటి ప్రభావం చూపాయి

బెటీ ప్రకారం ఉపఖండంలోని వేలాది కులాలు, తెగలు చరిత్ర మొదలైనప్పటి నుండి ఒకరి మత నమ్మకాలపై మరొకరు ప్రభావం చూపారు. గిరిజన మతాలపై హిందూమత ప్రభావం అందరూ ఒప్పుకునేదే; అలాగే హిందూమతం తొలి దశలోనే కాక మొత్తం పరిణామంలో గిరిజన మతాల ప్రభావానికి లోనైంది. అంటే పరస్పర ప్రభావం, పరస్పర సుసంపన్నత.

Correct: A — ధర్మం, కర్మ, పునర్జన్మ, దుఃఖం–అజ్ఞానాలకు ముగింపు వెతకడం వంటి ఉమ్మడి భావనలు

వైదిక, బౌద్ధ, జైన విధానాల్లో ముఖ్య తేడాలు ఉన్నా ధర్మం, కర్మ, పునర్జన్మ, దుఃఖం–అజ్ఞానాలకు ముగింపు వెతకడం, ఎన్నో విలువలు ఉమ్మడిగా ఉన్నాయి; ఇదే చెట్టు కాండం అని పాఠం చెబుతుంది. ఒకే రాజు, ఒకే భాష, ఒకే పూజా స్థలం వంటివి పాఠంలో చెప్పిన ఉమ్మడి అంశాలు కావు.

Correct: D — శారీరక హింస చేయకపోవడమే కాదు, ఆలోచనలో కూడా ఎవరిపైనా చెడు భావనలు పెట్టుకోకపోవడం

రెండు సంప్రదాయాల్లోనూ అహింస అంటే మనిషి లేదా జంతువుపై శారీరక హింస చేయకపోవడం కంటే చాలా ఎక్కువ – ఆలోచనలో హింస, అంటే చెడు భావనలు కూడా వద్దు. కొన్నిసార్లు ప్రతికూల ఆలోచనలు మన మీదే ఉంటాయని, వాటిని సానుకూలంగా మార్చుకోవాలని పాఠం చెబుతుంది. కాబట్టి మిగతా పరిమిత ఎంపికలు తప్పు.