భారతీయ సంస్కృతి – వేర్లు, కాండం, కొమ్మల చెట్టు (Cultural Roots like a Banyan Tree)
Free practice MCQs with answers and explanations for భారతీయ సంస్కృతి – వేర్లు, కాండం, కొమ్మల చెట్టు (Cultural Roots like a Banyan Tree) in భారతదేశ సాంస్కృతిక మూలాలు (Cultural Roots of India). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
పాఠ్యపుస్తకం భారతీయ సంస్కృతిని దేనితో పోల్చింది?
A. వేర్లు, కాండం, కొమ్మలు ఉన్న ప్రాచీన చెట్టు
B. సముద్రంలో కలిసే నది
C. ఎత్తైన పర్వత శిఖరం
D. అనేక గదులున్న భవనం
Answer & explanation
Correct: A — వేర్లు, కాండం, కొమ్మలు ఉన్న ప్రాచీన చెట్టు
భారతీయ సంస్కృతిని ఒక ప్రాచీన చెట్టుతో పోల్చారు – వేర్లు ఒకే కాండాన్ని పోషిస్తాయి, కాండం నుండి కళ, సాహిత్యం, విజ్ఞానం, వైద్యం వంటి కొమ్మలు వస్తాయి. కొమ్మలు వేరుగా కనిపించినా ఒకే కాండంతో కలిసి ఉంటాయి. పాఠం చివర మర్రి చెట్టును చక్కని గుర్తుగా చెప్పారు; నది, పర్వతం, భవనం పోలికలు పాఠంలో లేవు.
పాఠం మొదట్లోని సుభాషితం (Wise Saying) ప్రకారం అన్నిటికంటే గొప్ప సంపద ఏది?
A. బంగారం, వెండి
B. పెద్ద భూములు
C. రాజ్యాధికారం
D. నిజమైన జ్ఞానం
Answer & explanation
Correct: D — నిజమైన జ్ఞానం
సుభాషితం ప్రకారం దొంగలు దోచుకోలేనిది, రాజులు స్వాధీనం చేసుకోలేనిది, బరువు లేనిది, వాడేకొద్దీ పెరిగేది నిజమైన జ్ఞానం. బంగారాన్ని దొంగలు దోచుకోవచ్చు, భూములను–అధికారాన్ని రాజులు లాక్కోవచ్చు – అందుకే అవి ఈ వర్ణనకు సరిపోవు.
ప్రకటన 1: భారతదేశ సాంస్కృతిక మూలాల్లో కొన్ని సింధు/హరప్పా (సింధు–సరస్వతి) నాగరికత వరకు వెళ్తాయని చాలా మంది పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు చెప్పారు.
ప్రకటన 2: మర్రి చెట్టును హిందూ సంప్రదాయం మాత్రమే పవిత్రంగా భావిస్తుంది.
సరైన సమాధానం ఎంచుకోండి.
A. 2 మాత్రమే సరైనది
B. 1 మాత్రమే సరైనది
C. 1, 2 రెండూ సరైనవి
D. 1, 2 రెండూ తప్పు
Answer & explanation
Correct: B — 1 మాత్రమే సరైనది
ప్రకటన 1 పాఠంలో ఉన్నదే – సాంస్కృతిక మూలాలు సింధు/హరప్పా నాగరికత వరకు వెళ్తాయి. ప్రకటన 2 తప్పు – హిందూ, బౌద్ధ, జైన మూడు సంప్రదాయాలూ మర్రి చెట్టును పవిత్రంగా భావిస్తాయి; 'మాత్రమే' అనే మాటే వాక్యాన్ని తప్పు చేస్తుంది. మర్రి చెట్టు భారతీయ నాగరికతకు గుర్తుగా పాఠం చెప్పింది.
మర్రి చెట్టును పవిత్రంగా భావించే సంప్రదాయాలుగా పాఠం చెప్పినవి ఏవి?
A. హిందూ, బౌద్ధ, జైన సంప్రదాయాలు
B. కేవలం హిందూ సంప్రదాయం
C. కేవలం గిరిజన సంప్రదాయాలు
D. చార్వాక, లోకాయత విధానాలు
Answer & explanation
Correct: A — హిందూ, బౌద్ధ, జైన సంప్రదాయాలు
పాఠం చివర మర్రి చెట్టును భారతీయ నాగరికతకు చక్కని గుర్తుగా చెప్పి, హిందూ, బౌద్ధ, జైన సంప్రదాయాలు మూడూ దాన్ని పవిత్రంగా భావిస్తాయని పేర్కొంది. "కేవలం" అని ఒక్కదానికి పరిమితం చేసిన ఎంపికలు తప్పు; చార్వాక భౌతికవాద విధానం, దానికి పవిత్ర భావనలు లేవు.
పాఠం మొదట్లో చెప్పిన చెట్టు పోలికలో, భిన్న ఆలోచనా విధానాలను కలిపే "కాండం" (trunk) దేనిని సూచిస్తుందని పాఠం తర్వాత వివరిస్తుంది?
A. ధర్మం, కర్మ, పునర్జన్మ, దుఃఖం–అజ్ఞానాలకు ముగింపు వెతకడం వంటి ఉమ్మడి భావనలు
B. ఒకే రాజు పాలన
C. ఒకే భాష, ఒకే లిపి
D. ఒకే పూజా స్థలం
Answer & explanation
Correct: A — ధర్మం, కర్మ, పునర్జన్మ, దుఃఖం–అజ్ఞానాలకు ముగింపు వెతకడం వంటి ఉమ్మడి భావనలు
వైదిక, బౌద్ధ, జైన విధానాల్లో ముఖ్య తేడాలు ఉన్నా ధర్మం, కర్మ, పునర్జన్మ, దుఃఖం–అజ్ఞానాలకు ముగింపు వెతకడం, ఎన్నో విలువలు ఉమ్మడిగా ఉన్నాయి; ఇదే చెట్టు కాండం అని పాఠం చెబుతుంది. ఒకే రాజు, ఒకే భాష, ఒకే పూజా స్థలం వంటివి పాఠంలో చెప్పిన ఉమ్మడి అంశాలు కావు.