సముద్రాలు & ఖండాలు (Oceans and Continents) · Practice MCQs

Correct: C — 1981

పాఠం ప్రకారం 1981 నుండి భారత అంటార్కిటికా కార్యక్రమం అంటార్కిటికాను అన్వేషిస్తోంది. 1983 మొదటి కేంద్రం దక్షిణ గంగోత్రి స్థాపన సంవత్సరం – కార్యక్రమ ఆరంభం కాదు. ఈ రెండు సంవత్సరాలను తికమక పడకుండా గుర్తుంచుకోవాలి: కార్యక్రమం 1981, కేంద్రం 1983.

Correct: B — శీతోష్ణస్థితి, పర్యావరణం ఎలా మారుతూ వచ్చాయో (పరిణామం)

సుమారు 40 భారత శాస్త్రవేత్తల బృందాలు అంటార్కిటికాలో ముఖ్యంగా శీతోష్ణస్థితి, పర్యావరణాల పరిణామంపై పరిశోధన చేశాయి. అంటార్కిటికా చాలా చల్లని, మంచుతో కప్పిన ఖండం – అక్కడ ఎడారి వ్యవసాయం, గనుల వ్యాపారం, చేపల వ్యాపారం భారత కార్యక్రమ లక్ష్యాలు కావు.

Correct: B — A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కు సరైన వివరణ

భారత్ అంటార్కిటికాలో దక్షిణ గంగోత్రి (1983) తో మొదలుపెట్టి మూడు కేంద్రాలు స్థాపించింది – A నిజం. ఆ కేంద్రాల ఉద్దేశమే శీతోష్ణస్థితి, పర్యావరణ పరిణామం అధ్యయనం – R నిజం, అదే A కు కారణం. పాఠం చివరి ప్రశ్నల్లో ఇదే ప్రతిపాదన–కారణం (Assertion–Reason) ప్రశ్న ఉంది.

Correct: A — హిమాద్రి

అంటార్కిటికాలో భారత కేంద్రాలు – దక్షిణ గంగోత్రి (మొదటిది, 1983), తర్వాత స్థాపించిన మైత్రి, భారతి. హిమాద్రి భారతదేశపు ఆర్కిటిక్ పరిశోధనా కేంద్రం – అది ఉత్తర ధ్రువ ప్రాంతంలో ఉంది, దక్షిణ ధ్రువ ఖండమైన అంటార్కిటికాలో కాదు. అందుకే ఇది సరిపడని ఎంపిక.

Correct: D — గ్రహపు ఊపిరితిత్తులు (Lungs of the Planet)

మహాసముద్రాల్లోని వృక్ష సంపద (ఆల్గే వంటివి) ప్రపంచ ఆక్సిజన్‌లో సగానికి పైగా ఉత్పత్తి చేస్తుంది; ఊపిరితిత్తులు శ్వాసకు సహాయపడినట్లే అవి భూమికి ఆక్సిజన్ ఇస్తాయి, అందుకే 'గ్రహపు ఊపిరితిత్తులు'. మిగతా పేర్లు పాఠంలో లేవు; సముద్రాలు ఎడారులు కావు, జీవంతో నిండి ఉంటాయి.

Correct: C — జూన్ 8

ఐక్యరాజ్యసమితి జూన్ 8ని ప్రపంచ మహాసముద్రాల దినోత్సవంగా ప్రకటించింది – సముద్రం గ్రహపు ఊపిరితిత్తులని, ఆహారం–ఔషధాలకు వనరని గుర్తుచేయడానికి. జూన్ 5 ప్రపంచ పర్యావరణ దినోత్సవం, మార్చి 22 ప్రపంచ జల దినోత్సవం, ఏప్రిల్ 22 ధరిత్రీ దినోత్సవం (Earth Day).

Correct: C — వర్షపాతం ఉండదు, భూమి ఎడారిగా మారుతుంది

మహాసముద్రాలు ఖండాలకు వర్షం పంపుతాయి – ఇది భూమి జల చక్రంలో భాగం. పాఠం ప్రకారం మహాసముద్రాలు లేకపోతే వర్షమే ఉండదు, భూమి ఎడారిగా మారుతుంది. వర్షం లేకపోతే నదులు ఎండిపోతాయి, పెద్దవి కావు. మార్పు లేదనడం జల చక్రంలో సముద్రాల పాత్రను విస్మరించడమే.

Correct: B — పంటలకు నేరుగా సాగునీరుగా వాడుకోవడం

పాఠం ప్రకారం ప్రజలు సముద్రాలను వలసలకు, అన్ని రకాల వస్తువుల వ్యాపారానికి, సైనిక యాత్రలకు, చేపల వేట ద్వారా ఆహారానికి వాడుకున్నారు. సముద్రపు నీరు ఉప్పగా ఉంటుంది కాబట్టి దాన్ని నేరుగా పంటలకు సాగునీరుగా వాడలేరు – అందుకే ఇది సరిపడని ఎంపిక.

Correct: A — భూమి జల చక్రం

జల చక్రం ఒక సహజ ప్రక్రియ – సముద్రాల నుండి వర్షం ఖండాలకు చేరడం; ఇది ముప్పు కాదు, ప్రయోజనం. పాఠం ప్రకారం ప్రతి ఏటా పదుల లక్షల టన్నుల ప్లాస్టిక్ సముద్ర జీవులను ఊపిరాడకుండా చేస్తోంది; ఇతర కాలుష్యాలు, అతిగా చేపలు పట్టడం కూడా సముద్ర జీవులు తగ్గడానికి కారణాలు.

Correct: D — I, III మాత్రమే

I సరైనది – సముద్రాలు శీతోష్ణస్థితిని నియంత్రించి జీవాన్ని నిలబెడతాయి. II తప్పు – అతిగా చేపలు పట్టడం సముద్ర జీవులు తగ్గడానికి కారణం, పెరగడానికి కాదు. III సరైనది – సముద్రాలు తీర ప్రజల సంస్కృతులను పోషించాయి; సముద్ర దేవతలు, రాక్షసులు, నిధుల కథలు దాదాపు అందరికీ ఉన్నాయి.