Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రామాణిక కాలం – IST & GMT (Standard Time) in భూమిపై ప్రదేశాలను గుర్తించడం (Locating Places on the Earth). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భారత ప్రామాణిక కాలం (IST) గ్రీనిచ్ కాలం (GMT) కంటే ఎంత ముందు ఉంటుంది?
A. 5 గంటల 30 నిమిషాలు
B. 4 గంటల 30 నిమిషాలు
C. 6 గంటలు
D. 5 గంటలు
Answer & explanation
Correct: A — 5 గంటల 30 నిమిషాలు
IST = GMT + 5:30 (5.5 గంటలు). IST ఆధార రేఖాంశం 82°30'E; 82.5 × 4 నిమిషాలు = 330 నిమిషాలు = 5 గంటల 30 నిమిషాలు. 5 గంటలు, 6 గంటలు, 4:30 – ఇవి 75°E, 90°E, 67.5°E రేఖాంశాలకు సమానమైన తేడాలు; భారత ప్రామాణిక రేఖాంశానికి కాదు.
భారత ప్రామాణిక కాలానికి (IST) ఆధారమైన రేఖాంశం ఏది?
A. 77° తూర్పు
B. 23°30' ఉత్తరం
C. 0° (గ్రీనిచ్)
D. 82°30' తూర్పు (82.5°E)
Answer & explanation
Correct: D — 82°30' తూర్పు (82.5°E)
IST కి ఆధారమైన ప్రామాణిక రేఖాంశం 82°30'E; ఇది ఉత్తరప్రదేశ్లోని మీర్జాపూర్ సమీపం గుండా వెళ్తుంది. 77°E ఢిల్లీ రేఖాంశం మాత్రమే. 23°30'N కర్కాటక రేఖ – అది అక్షాంశం, కాలం నిర్ణయించదు. 0° గ్రీనిచ్ GMTకి ఆధారం.
లండన్లో మధ్యాహ్నం 12 గంటలు అయితే భారతదేశంలో (IST) సమయం ఎంత?
A. ఉదయం 6:30
B. మధ్యాహ్నం 12:00
C. సాయంత్రం 5:30
D. రాత్రి 11:30
Answer & explanation
Correct: C — సాయంత్రం 5:30
భారత్ గ్రీనిచ్కు తూర్పున ఉంది, IST = GMT + 5:30. కాబట్టి 12:00 + 5:30 = సాయంత్రం 5:30. ఉదయం 6:30 అనేది 5:30 తీసివేస్తే వస్తుంది – భారత్ పడమరన ఉంటేనే అలా. 12:00 అంటే తేడా లేదనడం తప్పు; 11:30 pm రావాలంటే 11.5 గంటల తేడా కావాలి.
స్థానిక కాలం (Local Time), ప్రామాణిక కాలం (Standard Time) గురించి సరైన వాక్యం ఏది?
A. స్థానిక కాలం దేశమంతా ఒకటే; ప్రామాణిక కాలం ప్రతి ఊరికి వేరు
B. స్థానిక కాలం ప్రతి ప్రదేశానికి దాని రేఖాంశం ప్రకారం మారుతుంది; ప్రామాణిక కాలం దేశమంతా ఒకటే
C. రెండూ ఎల్లప్పుడూ ఒకటే
D. ప్రామాణిక కాలం అక్షాంశం ఆధారంగా నిర్ణయిస్తారు
Answer & explanation
Correct: B — స్థానిక కాలం ప్రతి ప్రదేశానికి దాని రేఖాంశం ప్రకారం మారుతుంది; ప్రామాణిక కాలం దేశమంతా ఒకటే
ప్రతి ఊరికి దాని రేఖాంశం ప్రకారం సూర్యుని స్థానం మారుతుంది – అదే స్థానిక కాలం. ఇన్ని సమయాలు వాడటం అసౌకర్యం కాబట్టి దేశం గుండా వెళ్ళే ఒక రేఖాంశం ఆధారంగా అందరూ పాటించే ఒకే సమయం – ప్రామాణిక కాలం. మొదటి ఎంపిక నిర్వచనాలను తారుమారు చేసింది; ప్రామాణిక కాలం రేఖాంశంపై ఆధారపడుతుంది, అక్షాంశంపై కాదు.
IST, GMT మధ్య తేడా 5 గంటల 30 నిమిషాలు ఎలా వస్తుంది?
A. 82.5° × 15 నిమిషాలు = 1,237 నిమిషాలు
B. 82.5° × 4 నిమిషాలు = 330 నిమిషాలు
C. 77° × 4 నిమిషాలు = 308 నిమిషాలు
D. 23.5° × 15 నిమిషాలు = 352 నిమిషాలు
Answer & explanation
Correct: B — 82.5° × 4 నిమిషాలు = 330 నిమిషాలు
1° రేఖాంశానికి 4 నిమిషాలు (60 ÷ 15). IST రేఖాంశం 82.5°E కాబట్టి 82.5 × 4 = 330 నిమిషాలు = 5 గంటల 30 నిమిషాలు. 15 నిమిషాలతో గుణించడం తప్పు సూత్రం. 77° ఢిల్లీ రేఖాంశం – ప్రామాణిక రేఖాంశం కాదు. 23.5° అక్షాంశం, దానికి సమయంతో సంబంధం లేదు.
పోర్బందర్, తిన్సుకియా స్నేహితుల ఉదాహరణ ఆధారంగా సరైన వాక్యం ఏది?
A. అస్సాంలో సూర్యుడు ముందుగా అస్తమించినా, రెండు చోట్లా గడియారాలు ఒకే IST చూపుతాయి
B. అస్సాంలో స్థానిక కాలం, IST సరిగ్గా ఒకటే
C. రెండు నగరాల స్థానిక కాలం ఒకటే, IST మాత్రమే వేరు
D. గుజరాత్, అస్సాం వేర్వేరు ప్రామాణిక కాలాలు పాటిస్తాయి
Answer & explanation
Correct: A — అస్సాంలో సూర్యుడు ముందుగా అస్తమించినా, రెండు చోట్లా గడియారాలు ఒకే IST చూపుతాయి
రెండు నగరాల రేఖాంశాలు వేరు కాబట్టి స్థానిక కాలాలు వేరు – అస్సాం తూర్పున ఉండటంతో అక్కడ సూర్యుడు ముందుగా అస్తమిస్తాడు. కానీ భారతదేశమంతా ఒకే ప్రామాణిక కాలం IST పాటిస్తుంది, కాబట్టి గడియారాలు ఒకే సమయం చూపుతాయి. అస్సాం 82°30'E కి తూర్పున ఉంది కాబట్టి అక్కడ స్థానిక కాలం IST కి సమానం కాదు.