భూమిపై ప్రదేశాలను గుర్తించడం (Locating Places on the Earth) · Practice MCQs

Correct: A — పటాల పుస్తకం లేదా పటాల సంకలనం

అట్లాస్ అంటే అనేక పటాలను ఒకే చోట కూర్చిన పుస్తకం (collection of maps). పటం గీసిన గోళాన్ని గ్లోబు అంటారు, అట్లాస్ కాదు. చిహ్నాల జాబితా పటంలోని ఒక భాగం (సూచిక) మాత్రమే, దిశలు చూపే పరికరం దిక్సూచి. కాబట్టి అట్లాస్ = పటాల సంకలనం.

Correct: D — భౌతిక పటాలు (Physical Maps)

సహజ స్వరూపాలైన పర్వతాలు, సముద్రాలు, నదులను చూపేవి భౌతిక పటాలు. రాజకీయ పటాలు దేశాలు, రాష్ట్రాల సరిహద్దులు, నగరాలను చూపుతాయి. విషయ నిర్దేశిత పటాలు వర్షపాతం, పంటలు వంటి ఒక ప్రత్యేక సమాచారాన్ని మాత్రమే చూపుతాయి. అందుకే సరైన సమాధానం భౌతిక పటాలు.

Correct: C — రాజకీయ పటం

సరిహద్దులు, రాష్ట్రాలు, నగరాలు, రాజధానుల వంటి పరిపాలనా వివరాలు చూపేది రాజకీయ పటం – పాఠ్యపుస్తకం కూడా ఇదే ఉదాహరణ ఇచ్చింది. భౌతిక పటం సహజ స్వరూపాలను, విషయ నిర్దేశిత పటం ఒకే ప్రత్యేక అంశాన్ని చూపుతాయి. నక్షత్ర పటం ఆకాశానికి సంబంధించినది, భూభాగానికి కాదు.

Correct: B — పై నుండి కిందికి చూస్తున్నట్లు

పటంలో ఒక ప్రాంతాన్ని దాని పైభాగం నుండి కిందికి చూస్తున్నట్లు గీస్తారు; అందుకే భవనాలు, రోడ్లు వాటి పై ఆకారంతో కనిపిస్తాయి. పక్క నుండి లేదా వాలుగా చూస్తే ఒక వస్తువు మరొకదాన్ని కప్పేస్తుంది, దూరాలు సరిగా కొలవలేం. కాబట్టి పటం ఎల్లప్పుడూ పై నుండి చూసిన దృశ్యం.

Correct: B — I, II మాత్రమే

పటం చిన్న గ్రామం నుండి జిల్లా, రాష్ట్రం, దేశం, ప్రపంచం వరకు ఏ ప్రాంతానికైనా గీయవచ్చు – కాబట్టి I సరైనది. ఒకే రకమైన సమాచారం (వర్షపాతం) చూపేది విషయ నిర్దేశిత పటం – II సరైనది. అట్లాస్ అనేది ఒక పటం కాదు, అనేక పటాల పుస్తకం – కాబట్టి III తప్పు. అందువల్ల I, II మాత్రమే సరైనవి.

Correct: A — పర్వతాల ఎత్తు, నదీ ప్రవాహాల వంటి సహజ స్వరూపాల వివరాలు

రాజకీయ పటం దేశాలు, రాష్ట్రాల సరిహద్దులు, రాజధానులు, నగరాల వంటి వివరాలను చూపుతుంది. పర్వతాలు, నదులు వంటి సహజ స్వరూపాలను వివరంగా చూపడం భౌతిక పటం పని. కాబట్టి ఈ నాలుగింటిలో సరిహద్దులు, రాజధానులు, నగరాలు రాజకీయ పటానికి చెందినవి; సహజ స్వరూపాల వివరాలు చెందవు.

Correct: D — దూరం, దిశ, చిహ్నాలు

పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం పటానికి మూడు ముఖ్య అంశాలు – దూరం (Distance), దిశ (Direction), చిహ్నాలు (Symbols). స్కేలు దూరం అనే అంశంలో భాగం, గ్లోబు–అట్లాస్ పటం భాగాలు కావు. అక్షాంశం, రేఖాంశం స్థానాన్ని గుర్తించే గ్రిడ్ రేఖలు; కాలం పటంలోని అంశం కాదు.

Correct: C — పటం యొక్క స్కేలు (Scale)

స్కేలు అంటే పటంపై దూరానికి, నేలపై అసలు దూరానికి మధ్య నిష్పత్తి. ఉదా: 1 సెం.మీ. = 500 మీ. అనే స్కేలుతో పెద్ద నగరాన్ని చిన్న కాగితంపై గీయవచ్చు. చిహ్నాలు స్థలం ఆదా చేస్తాయి కానీ ప్రాంతాన్ని కుదించవు; దిశ బాణం, రంగులు పరిమాణంతో సంబంధం లేనివి.

Correct: C — 2 కి.మీ. (2,000 మీ.)

అసలు దూరం = పటంపై దూరం × స్కేలు విలువ = 4 × 500 మీ. = 2,000 మీ. = 2 కి.మీ. 500 మీ. అనేది కేవలం 1 సెం.మీ.కి సమానమైన దూరం; 4 కి.మీ. రావాలంటే స్కేలు 1 సెం.మీ. = 1 కి.మీ. కావాలి; 1 కి.మీ. అంటే 2 సెం.మీ. మాత్రమే.

Correct: B — 200 కి.మీ.

2.5 సెం.మీ. = 500 కి.మీ. అయితే 1 సెం.మీ. = 500 ÷ 2.5 = 200 కి.మీ. 250 కి.మీ. అనేది 500ను 2తో భాగిస్తే వస్తుంది – అది తప్పు లెక్క. 500 కి.మీ. మొత్తం గీతకు సమానం, 1 సెం.మీ.కి కాదు. 100 కి.మీ. అంటే 5 సెం.మీ. = 500 కి.మీ. స్కేలు అవుతుంది.