భూమిపై ప్రదేశాలను గుర్తించడం (Locating Places on the Earth) · Practice MCQs

Correct: B — 0°

అక్షాంశాలను భూమధ్యరేఖ నుండే కొలుస్తారు; అందుకే భూమధ్యరేఖ = 0° అక్షాంశం. ఉత్తర ధ్రువం 90°N. 180° అనేది రేఖాంశం విలువ (అంతర్జాతీయ దినరేఖ), అక్షాంశం కాదు. 23°30'N కర్కాటక రేఖ (Tropic of Cancer) – ఇది భూమధ్యరేఖ కాదు.

Correct: A — 90°N

భూమధ్యరేఖ (0°) నుండి ఉత్తరంగా వెళ్ళే కొద్దీ అక్షాంశం పెరిగి ఉత్తర ధ్రువం వద్ద గరిష్ఠంగా 90°N అవుతుంది. 90°S దక్షిణ ధ్రువం. అక్షాంశం 90° కంటే ఎక్కువ ఉండదు, కాబట్టి 180°N అనేది లేదు. 0° అనేది భూమధ్యరేఖ.

Correct: A — భూమధ్యరేఖ (0°)

భూమధ్యరేఖ గ్లోబుపై అతిపెద్ద వృత్తం; అక్కడి నుండి ఉత్తరం లేదా దక్షిణం వైపు వెళ్ళే కొద్దీ అక్షాంశ వృత్తాలు చిన్నవి అవుతాయి. కాబట్టి కర్కాటక రేఖ కంటే 60°N చిన్నది, ధ్రువం వద్ద 90°N కేవలం ఒక బిందువు. అందుకే అతి పొడవైన అక్షాంశం భూమధ్యరేఖ.

Correct: D — నిరూపకాల వ్యవస్థ (System of Coordinates)

రెండు ఉదాహరణల్లోనూ రెండు విలువలు (అక్షరం + సంఖ్య, లేదా వరుస + దుకాణం సంఖ్య) కలిపి ఒక స్థానాన్ని ఖచ్చితంగా గుర్తిస్తున్నాం. ఇదే నిరూపకాల వ్యవస్థ; భూమిపై అక్షాంశం + రేఖాంశం ఇదే పని చేస్తాయి. స్కేలు దూరం కోసం, దిశలు వైపు కోసం, కాల మండలాలు సమయం కోసం – స్థానం గుర్తించడానికి కాదు.

Correct: C — ఉష్ణ (Torrid) → సమశీతోష్ణ (Temperate) → శీతల (Frigid)

భూమధ్యరేఖ చుట్టూ వేడిగా ఉండే ఉష్ణ మండలం (Torrid), అక్షాంశం పెరిగే కొద్దీ మితమైన సమశీతోష్ణ మండలం (Temperate), ధ్రువాల దగ్గర చల్లని శీతల మండలం (Frigid) వస్తాయి. మొదటి ఎంపిక ధ్రువం నుండి భూమధ్యరేఖ వైపు క్రమం – ప్రశ్న దిశకు వ్యతిరేకం. రెండో, నాలుగో ఎంపికల క్రమాలు తప్పు.

Correct: B — అన్ని అక్షాంశ సమాంతర రేఖల పొడవు సమానం

అక్షాంశ వృత్తాలు భూమధ్యరేఖ వద్ద అతిపెద్దవి, ధ్రువాల వైపు చిన్నవి అవుతాయి – కాబట్టి అన్నీ సమాన పొడవు అనడం తప్పు. భూమధ్యరేఖ 0° అక్షాంశం, దక్షిణ ధ్రువం 90°S, అక్షాంశాలు తూర్పు–పడమరగా సమాంతర రేఖలు – ఈ మూడూ సరైనవే. పాఠం చివర 'నిజమా–అబద్ధమా' ప్రశ్నలో కూడా ఇదే అంశం ఉంది.

Correct: B — గ్రీనిచ్ (లండన్, ఇంగ్లాండ్)

ప్రపంచ ప్రమాణమైన 0° రేఖాంశం ఇంగ్లాండ్‌లోని లండన్ నగరపు గ్రీనిచ్ ప్రాంతం గుండా వెళ్తుంది; అందుకే దీన్ని గ్రీనిచ్ మెరిడియన్ అంటారు. ఉజ్జయిన్ ప్రాచీన భారతదేశపు ప్రధాన రేఖాంశం (మధ్యరేఖ) – నేటి అంతర్జాతీయ ప్రమాణం కాదు. న్యూయార్క్ సుమారు 74°W వద్ద ఉంది.

Correct: A — ఉజ్జయిని (నేటి ఉజ్జయిన్)

యూరప్ కంటే చాలా శతాబ్దాల ముందే భారత ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు ఉజ్జయిని గుండా వెళ్ళే 'మధ్యరేఖ'ను ప్రధాన రేఖాంశంగా వాడారు. ఉజ్జయిని అనేక శతాబ్దాలు ఖగోళశాస్త్ర కేంద్రం; వరాహమిహిరుడు సుమారు 1,500 ఏళ్ళ క్రితం అక్కడ పనిచేశాడు. పాటలీపుత్రం, కాశీ, తక్షశిల ప్రాచీన నగరాలే కానీ మధ్యరేఖ వాటి గుండా వెళ్ళలేదు.

Correct: D — 1884

పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం 1884లో కొన్ని దేశాలు కలిసి గ్రీనిచ్ గుండా వెళ్ళే రేఖాంశాన్ని 0° ప్రధాన రేఖాంశంగా అంతర్జాతీయ ప్రమాణం చేశాయి. 1857 భారత మొదటి స్వాతంత్ర్య సంగ్రామం, 1905 బెంగాల్ విభజన, 1947 భారత స్వాతంత్ర్యం – ఇవి చరిత్రలోని ఇతర ముఖ్య సంవత్సరాలు, ప్రధాన రేఖాంశానికి సంబంధం లేదు.

Correct: C — 29°N అక్షాంశం, 77°E రేఖాంశం

పాఠం ప్రకారం ఢిల్లీ సుమారు 29°N అక్షాంశం, 77°E రేఖాంశం వద్ద ఉంది. భారతదేశం భూమధ్యరేఖకు ఉత్తరాన, గ్రీనిచ్‌కు తూర్పున ఉంది కాబట్టి N, E గుర్తులే వస్తాయి – S, W తప్పు. 77°N అంటే ధ్రువం దగ్గర, అసాధ్యం. 13°N, 77°E బెంగళూరు నిరూపకాలు.