భూమిపై ప్రదేశాలను గుర్తించడం (Locating Places on the Earth) · Practice MCQs

Correct: B — పరిమిత స్థలంలో ఎక్కువ వివరాలు చూపడం

పెద్ద నగరం లేదా దేశం పటంలో ప్రతి భవనాన్ని బొమ్మగా గీయడానికి స్థలం సరిపోదు; అందుకే చిన్న చిహ్నాలతో పాఠశాల, తపాలా కార్యాలయం, నది, అడవి వంటివి చూపుతారు. దూరం కొలవడానికి స్కేలు, దిశ కోసం 'N' బాణం వాడతారు. అందం అనేది ముఖ్య ఉద్దేశం కాదు.

Correct: A — వేర్వేరు దేశాలు వేర్వేరు చిహ్నాల సమితులను వాడతాయి

పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం వేర్వేరు దేశాలు వేర్వేరు చిహ్నాల సమితులు వాడతాయి; భారతదేశానికి సర్వే ఆఫ్ ఇండియా చిహ్నాలను నిర్ణయించింది. చిహ్నాలు భవనాలకే కాకుండా రోడ్లు, రైలు మార్గాలు, నది, చెరువు, అడవి వంటి సహజ అంశాలకూ ఉంటాయి. పెద్ద ప్రాంతాల పటాల్లోనే చిహ్నాల అవసరం ఎక్కువ.

Correct: D — పసుపు – సముద్రాలు

పటాల్లో సముద్రాలు, సరస్సులు, నదులను నీలి రంగుతో చూపుతారు, పసుపుతో కాదు – కాబట్టి 'పసుపు – సముద్రాలు' తప్పు జత. నీలం – నీరు, గోధుమ – పర్వతాలు, ఆకుపచ్చ – మైదానాలు అనేవి పటాలలో సాధారణంగా పాటించే రంగుల సంప్రదాయాలు. రంగులు కూడా చిహ్నాల్లాగే సమాచారం ఇస్తాయి.

Correct: C — I, III మాత్రమే

I సరైనది – రైల్వే స్టేషన్, పాఠశాల వంటి భవనాలకు, రోడ్లు–రైలు మార్గాలకు, నది–అడవి వంటి సహజ అంశాలకు చిహ్నాలు ఉంటాయి. II తప్పు – సర్వే ఆఫ్ ఇండియా ఒక ప్రభుత్వ సంస్థ. III సరైనది – అందుకే చిహ్నాల అవసరం వచ్చింది. కాబట్టి I, III మాత్రమే సరైనవి.

Correct: C — గ్లోబు

గ్లోబు అంటే పటం గీసిన గోళం; భూమి ఆకారంలోనే ఉండటం వల్ల అది భూమికి నమూనా. అట్లాస్ పటాల పుస్తకం – బల్లపరుపు పేజీలు. దిక్సూచి దిశలు చూపే పరికరం, స్కేలు దూరాల నిష్పత్తి. పాఠం చివరి ప్రశ్నల్లో కూడా భూమిని సూచించే భౌతిక వస్తువు గ్లోబే అని అడుగుతారు.

Correct: B — దాదాపు గోళాకారం; ధ్రువాల వద్ద కొంచెం చదునుగా ఉంటుంది

భూమి దాదాపు గోళాకారం; పూర్తి గోళం కాదు, ధ్రువాల వద్ద కొంచెం చదునుగా ఉంటుంది. అయినా చదువులో దాన్ని గోళంగానే తీసుకుంటాం. బల్లపరుపు అనే భావన తప్పు – అందుకే భూమిని కాగితంపై గీయడం కష్టం. స్థూపాకారం అనేది భూమి ఆకారం కానే కాదు.

Correct: A — ఆర్యభట

పాఠం ప్రారంభంలో ఉన్న ఉల్లేఖనం ఆర్యభటది (సుమారు 500 CE) – భూగోళం నీరు, మట్టి, అగ్ని, గాలితో ఏర్పడి, గోళాకారంలో అంతరిక్షంలో నిలిచి ఉందని ఆయన చెప్పారు. వరాహమిహిరుడు ఉజ్జయినిలో పనిచేసిన మరో ఖగోళ శాస్త్రవేత్త; భాస్కరాచార్యుడు, బ్రహ్మగుప్తుడు కూడా ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలే కానీ ఈ ఉల్లేఖనం వారిది కాదు.

Correct: D — గోళాన్ని బల్లపరుపు కాగితంపై పూర్తి ఖచ్చితత్వంతో చూపడం సాధ్యం కాదు

నారింజ తొక్కను అంచుల వద్ద చిరగకుండా చదును చేయలేం. అలాగే గోళాకారమైన భూమిని బల్లపరుపు కాగితంపై ఎలాంటి మార్పు లేకుండా చూపలేం. అందుకే గ్లోబు భూమిని మెరుగ్గా చూపుతుంది. ఈ కృత్యం భూమి రంగు గురించి గానీ, స్కేలు గురించి గానీ కాదు; భూమి బల్లపరుపు అనే భావనను ఇది తిరస్కరిస్తుంది.

Correct: D — I, III మాత్రమే

I సరైనది – గ్లోబు లోహం, ప్లాస్టిక్ లేదా అట్టతో చేసిన గోళం. II తప్పు – గ్లోబు చంద్రుడు, అంగారకుడు, నక్షత్రాలు–నక్షత్ర రాశులది కూడా కావచ్చు. III సరైనది – ఒకే ఆకారం కావడంతో గ్లోబు భూమిని మెరుగ్గా చూపుతుంది. కాబట్టి I, III మాత్రమే.

Correct: C — A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కు సరైన వివరణ

భూమి గోళాకారం కాబట్టి దాన్ని బల్లపరుపు కాగితంపై గీస్తే ఆకారాలు, దూరాల్లో మార్పు వస్తుంది. గ్లోబు కూడా గోళం కాబట్టి ఆ సమస్య ఉండదు – అదే గ్లోబు మెరుగ్గా ఉండటానికి కారణం. కాబట్టి A, R రెండూ నిజం, R నేరుగా A ను వివరిస్తుంది. మిగతా ఎంపికలు ఈ కారణ సంబంధాన్ని తప్పుగా చూపుతాయి.