పటంలోని అంశాలు – దూరం & స్కేలు (Components of a Map: Distance and Scale)
Free practice MCQs with answers and explanations for పటంలోని అంశాలు – దూరం & స్కేలు (Components of a Map: Distance and Scale) in భూమిపై ప్రదేశాలను గుర్తించడం (Locating Places on the Earth). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
పటంలోని మూడు ముఖ్యమైన అంశాలు (components) ఏవి?
A. రంగు, పరిమాణం, పేరు
B. అక్షాంశం, రేఖాంశం, కాలం
C. స్కేలు, గ్లోబు, అట్లాస్
D. దూరం, దిశ, చిహ్నాలు
Answer & explanation
Correct: D — దూరం, దిశ, చిహ్నాలు
పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం పటానికి మూడు ముఖ్య అంశాలు – దూరం (Distance), దిశ (Direction), చిహ్నాలు (Symbols). స్కేలు దూరం అనే అంశంలో భాగం, గ్లోబు–అట్లాస్ పటం భాగాలు కావు. అక్షాంశం, రేఖాంశం స్థానాన్ని గుర్తించే గ్రిడ్ రేఖలు; కాలం పటంలోని అంశం కాదు.
చాలా పెద్ద ప్రాంతాన్ని చిన్న కాగితంపై సరిపోయేలా చూపడానికి సహాయపడేది ఏది?
A. పటంలోని చిహ్నాలు
B. ఉత్తర దిశ బాణం
C. పటం యొక్క స్కేలు (Scale)
D. పటంలోని రంగులు
Answer & explanation
Correct: C — పటం యొక్క స్కేలు (Scale)
స్కేలు అంటే పటంపై దూరానికి, నేలపై అసలు దూరానికి మధ్య నిష్పత్తి. ఉదా: 1 సెం.మీ. = 500 మీ. అనే స్కేలుతో పెద్ద నగరాన్ని చిన్న కాగితంపై గీయవచ్చు. చిహ్నాలు స్థలం ఆదా చేస్తాయి కానీ ప్రాంతాన్ని కుదించవు; దిశ బాణం, రంగులు పరిమాణంతో సంబంధం లేనివి.
ఒక పటం స్కేలు 1 సెం.మీ. = 500 మీ. పటంపై రెండు ప్రదేశాల మధ్య దూరం 4 సెం.మీ. అయితే నేలపై అసలు దూరం ఎంత?
A. 500 మీ.
B. 4 కి.మీ.
C. 2 కి.మీ. (2,000 మీ.)
D. 1 కి.మీ.
Answer & explanation
Correct: C — 2 కి.మీ. (2,000 మీ.)
అసలు దూరం = పటంపై దూరం × స్కేలు విలువ = 4 × 500 మీ. = 2,000 మీ. = 2 కి.మీ. 500 మీ. అనేది కేవలం 1 సెం.మీ.కి సమానమైన దూరం; 4 కి.మీ. రావాలంటే స్కేలు 1 సెం.మీ. = 1 కి.మీ. కావాలి; 1 కి.మీ. అంటే 2 సెం.మీ. మాత్రమే.
భారతదేశ పటంలో 2.5 సెం.మీ. పొడవు గల గీత నేలపై 500 కి.మీ.ను సూచిస్తుంది. అయితే పటంపై 1 సెం.మీ. నేలపై ఎంత దూరానికి సమానం?
A. 100 కి.మీ.
B. 200 కి.మీ.
C. 250 కి.మీ.
D. 500 కి.మీ.
Answer & explanation
Correct: B — 200 కి.మీ.
2.5 సెం.మీ. = 500 కి.మీ. అయితే 1 సెం.మీ. = 500 ÷ 2.5 = 200 కి.మీ. 250 కి.మీ. అనేది 500ను 2తో భాగిస్తే వస్తుంది – అది తప్పు లెక్క. 500 కి.మీ. మొత్తం గీతకు సమానం, 1 సెం.మీ.కి కాదు. 100 కి.మీ. అంటే 5 సెం.మీ. = 500 కి.మీ. స్కేలు అవుతుంది.
40 మీ. పొడవు, 30 మీ. వెడల్పు గల ఆటస్థలాన్ని 1 సెం.మీ. = 10 మీ. స్కేలుపై గీశారు. పటంపై దాని కర్ణం (diagonal) 5 సెం.మీ. వచ్చింది. అసలు కర్ణం పొడవు ఎంత?
A. 50 మీ.
B. 70 మీ.
C. 5 మీ.
D. 35 మీ.
Answer & explanation
Correct: A — 50 మీ.
పటంపై పొడవు 4 సెం.మీ., వెడల్పు 3 సెం.మీ.; కర్ణం 5 సెం.మీ. స్కేలు ప్రకారం అసలు కర్ణం = 5 × 10 = 50 మీ. 70 మీ. అంటే పొడవు, వెడల్పు కలిపిన మొత్తం – కర్ణం కాదు. 5 మీ. అంటే స్కేలుతో గుణించడం మరచిపోవడం; 35 మీ. అనేది సగటు, దీనికి అర్థం లేదు.
ఒక పటం స్కేలు 2.5 సెం.మీ. = 500 కి.మీ. పటంపై రెండు నదీ ముఖద్వారాల మధ్య దూరం 7.5 సెం.మీ. అయితే అసలు దూరం ఎంత?
A. 750 కి.మీ.
B. 1,250 కి.మీ.
C. 3,750 కి.మీ.
D. 1,500 కి.మీ.
Answer & explanation
Correct: D — 1,500 కి.మీ.
7.5 సెం.మీ. అంటే 2.5 సెం.మీ. యొక్క 3 రెట్లు (7.5 ÷ 2.5 = 3). కాబట్టి అసలు దూరం = 3 × 500 = 1,500 కి.మీ. లేదా 1 సెం.మీ. = 200 కి.మీ. కాబట్టి 7.5 × 200 = 1,500 కి.మీ. 750 కి.మీ. 1 సెం.మీ. = 100 కి.మీ. అనుకుంటే వస్తుంది; 3,750 కి.మీ. 7.5 × 500 అని తప్పుగా గుణిస్తే వస్తుంది.