నిరూపకాలు, భూమధ్యరేఖ & అక్షాంశాలు (Coordinates, Equator and Latitude)
Free practice MCQs with answers and explanations for నిరూపకాలు, భూమధ్యరేఖ & అక్షాంశాలు (Coordinates, Equator and Latitude) in భూమిపై ప్రదేశాలను గుర్తించడం (Locating Places on the Earth). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భూమధ్యరేఖ (Equator) అక్షాంశం విలువ ఎంత?
A. 90°N
B. 0°
C. 180°
D. 23°30'N
Answer & explanation
Correct: B — 0°
అక్షాంశాలను భూమధ్యరేఖ నుండే కొలుస్తారు; అందుకే భూమధ్యరేఖ = 0° అక్షాంశం. ఉత్తర ధ్రువం 90°N. 180° అనేది రేఖాంశం విలువ (అంతర్జాతీయ దినరేఖ), అక్షాంశం కాదు. 23°30'N కర్కాటక రేఖ (Tropic of Cancer) – ఇది భూమధ్యరేఖ కాదు.
భూమధ్యరేఖ (0°) నుండి ఉత్తరంగా వెళ్ళే కొద్దీ అక్షాంశం పెరిగి ఉత్తర ధ్రువం వద్ద గరిష్ఠంగా 90°N అవుతుంది. 90°S దక్షిణ ధ్రువం. అక్షాంశం 90° కంటే ఎక్కువ ఉండదు, కాబట్టి 180°N అనేది లేదు. 0° అనేది భూమధ్యరేఖ.
భూమధ్యరేఖ గ్లోబుపై అతిపెద్ద వృత్తం; అక్కడి నుండి ఉత్తరం లేదా దక్షిణం వైపు వెళ్ళే కొద్దీ అక్షాంశ వృత్తాలు చిన్నవి అవుతాయి. కాబట్టి కర్కాటక రేఖ కంటే 60°N చిన్నది, ధ్రువం వద్ద 90°N కేవలం ఒక బిందువు. అందుకే అతి పొడవైన అక్షాంశం భూమధ్యరేఖ.
చదరంగంలో బంటు 'd2 నుండి d4'కు కదిలిందని రాయడం, మార్కెట్లో '5వ వరుసలో 7వ దుకాణం' అని చెప్పడం – ఈ రెండూ ఏ వ్యవస్థకు ఉదాహరణలు?
A. కాల మండలాల వ్యవస్థ
B. పటాల స్కేలు వ్యవస్థ
C. దిశల వ్యవస్థ
D. నిరూపకాల వ్యవస్థ (System of Coordinates)
Answer & explanation
Correct: D — నిరూపకాల వ్యవస్థ (System of Coordinates)
రెండు ఉదాహరణల్లోనూ రెండు విలువలు (అక్షరం + సంఖ్య, లేదా వరుస + దుకాణం సంఖ్య) కలిపి ఒక స్థానాన్ని ఖచ్చితంగా గుర్తిస్తున్నాం. ఇదే నిరూపకాల వ్యవస్థ; భూమిపై అక్షాంశం + రేఖాంశం ఇదే పని చేస్తాయి. స్కేలు దూరం కోసం, దిశలు వైపు కోసం, కాల మండలాలు సమయం కోసం – స్థానం గుర్తించడానికి కాదు.
భూమధ్యరేఖ నుండి ధ్రువం వైపు ప్రయాణిస్తే శీతోష్ణస్థితి మండలాల సరైన క్రమం ఏది?
A. శీతల (Frigid) → సమశీతోష్ణ (Temperate) → ఉష్ణ (Torrid)
B. సమశీతోష్ణ (Temperate) → ఉష్ణ (Torrid) → శీతల (Frigid)
C. ఉష్ణ (Torrid) → సమశీతోష్ణ (Temperate) → శీతల (Frigid)
D. ఉష్ణ (Torrid) → శీతల (Frigid) → సమశీతోష్ణ (Temperate)
Answer & explanation
Correct: C — ఉష్ణ (Torrid) → సమశీతోష్ణ (Temperate) → శీతల (Frigid)
భూమధ్యరేఖ చుట్టూ వేడిగా ఉండే ఉష్ణ మండలం (Torrid), అక్షాంశం పెరిగే కొద్దీ మితమైన సమశీతోష్ణ మండలం (Temperate), ధ్రువాల దగ్గర చల్లని శీతల మండలం (Frigid) వస్తాయి. మొదటి ఎంపిక ధ్రువం నుండి భూమధ్యరేఖ వైపు క్రమం – ప్రశ్న దిశకు వ్యతిరేకం. రెండో, నాలుగో ఎంపికల క్రమాలు తప్పు.
D. అక్షాంశ రేఖలు భూమధ్యరేఖకు సమాంతరంగా తూర్పు–పడమరగా ఉంటాయి
Answer & explanation
Correct: B — అన్ని అక్షాంశ సమాంతర రేఖల పొడవు సమానం
అక్షాంశ వృత్తాలు భూమధ్యరేఖ వద్ద అతిపెద్దవి, ధ్రువాల వైపు చిన్నవి అవుతాయి – కాబట్టి అన్నీ సమాన పొడవు అనడం తప్పు. భూమధ్యరేఖ 0° అక్షాంశం, దక్షిణ ధ్రువం 90°S, అక్షాంశాలు తూర్పు–పడమరగా సమాంతర రేఖలు – ఈ మూడూ సరైనవే. పాఠం చివర 'నిజమా–అబద్ధమా' ప్రశ్నలో కూడా ఇదే అంశం ఉంది.