శాస్త్రీయ పద్ధతి దశలు (Steps of the Scientific Method)

Correct: B — పరిశీలన (Observation)

శాస్త్రీయ పద్ధతి మనకు ఆసక్తిగా అనిపించిన లేదా అర్థం కాని విషయాన్ని గమనించడంతో, అంటే పరిశీలనతో మొదలవుతుంది. ఆ తర్వాత ప్రశ్న, ఊహ, పరీక్ష (ప్రయోగం), చివరగా విశ్లేషణ వస్తాయి. విశ్లేషణ చివరి దశ; ప్రయోగం, ఊహ మధ్యలో వచ్చే దశలు.

Correct: A — సమస్యలు పరిష్కరించడానికి లేదా కొత్తవి కనుగొనడానికి శాస్త్రీయ పద్ధతిని పాటించేవారు

పాఠం శాస్త్రవేత్తలను వృత్తి లేదా డిగ్రీ ఆధారంగా కాకుండా పద్ధతి ఆధారంగా నిర్వచించింది: సమస్యలు పరిష్కరించడానికి లేదా కొత్త విషయాలు కనుగొనడానికి శాస్త్రీయ పద్ధతిని పాటించేవారే శాస్త్రవేత్తలు. 'మాత్రమే' అనే ఎంపికలు ఈ నిర్వచనాన్ని కుదిస్తాయి; వాస్తవాలు గుర్తుంచుకోవడం సైన్స్ కాదని పాఠమే చెబుతుంది.

Correct: D — ప్రయోగాలు లేదా మరిన్ని పరిశీలనల ద్వారా

ఊహించిన సమాధానం సరైనదో కాదో ప్రయోగాలు (Experiments) లేదా మరిన్ని పరిశీలనల ద్వారా పరీక్షించాలని పాఠం చెబుతుంది. ఊహను పదే పదే చెప్పడం, బట్టీ పట్టడం లేదా పరీక్షించకుండా నమ్మడం వల్ల అది నిజమని రుజువు కాదు. ఆధారాలతో పరీక్షించడమే సైన్స్ ప్రత్యేకత.

Correct: C — ఊహను పరీక్షించడం (ప్రయోగం/పరిశీలన)

క్రమం: పరిశీలన → ప్రశ్న → ఊహ → పరీక్ష → విశ్లేషణ. ఊహ చేసిన వెంటనే దాన్ని ప్రయోగాలు లేదా మరిన్ని పరిశీలనలతో పరీక్షిస్తాం. పరిశీలన, ప్రశ్న ఊహ కంటే ముందు వచ్చే దశలు. ప్రశ్న మర్చిపోవడం ఏ దశా కాదు.

Correct: B — ఫలితాలు ప్రశ్నకు సమాధానం ఇస్తున్నాయో విశ్లేషించడం

పరీక్ష తర్వాత వచ్చిన ఫలితాలు నిజంగా మన ప్రశ్నకు సమాధానం ఇస్తున్నాయో లేదో విశ్లేషించడం (Analysis) చివరి దశ అని పాఠం చెబుతుంది. గమనించడం మొదటి దశ, ప్రశ్న రెండో దశ, ఊహ మూడో దశ. విశ్లేషణ లేకపోతే ప్రయోగం చేసినా ఒక నిర్ణయానికి రాలేం.

Correct: A — పరికల్పన (Hypothesis)

ప్రశ్నకు ముందుగా ఊహించే సాధ్యమైన సమాధానాన్ని శాస్త్రీయంగా పరికల్పన (Hypothesis) అంటారు; దాన్ని తర్వాత ప్రయోగాలతో పరీక్షిస్తారు. పరిశీలన మొదటి దశ, ఫలితం పరీక్ష నుంచి వచ్చేది, ముగింపు విశ్లేషణ తర్వాత వచ్చేది. పాఠం దీన్ని సులభంగా 'ఊహ (Guess)' అని చెప్పింది.

Correct: A — సైన్స్ అంటే ప్రశ్నలకు సమాధానాల కోసం దశలవారీ పద్ధతిని పాటించడం

సైన్స్ కేవలం వాస్తవాలు, అంకెలు బట్టీ పట్టడం లేదా కేవలం ప్రయోగాలు చేయడం కాదని, మన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు కనుక్కోవడానికి దశలవారీ పద్ధతిని పాటించడమని పాఠం చెబుతుంది. ఊహను పరీక్షించకుండా వదిలేయడం శాస్త్రీయ పద్ధతికి విరుద్ధం; పరీక్ష, విశ్లేషణ దశలు తప్పనిసరి.

Correct: C — పరిశీలన → ప్రశ్న → ఊహ → పరీక్ష → విశ్లేషణ

మొదట ఆసక్తికరమైన విషయాన్ని గమనిస్తాం, దాని గురించి ప్రశ్న వస్తుంది, సాధ్యమైన సమాధానాన్ని ఊహిస్తాం, ప్రయోగం/పరిశీలనతో పరీక్షిస్తాం, చివరగా ఫలితాలను విశ్లేషిస్తాం. మిగతా క్రమాల్లో ఊహకు ముందే పరీక్ష రావడం లేదా పరీక్షకు ముందే విశ్లేషణ రావడం వంటి తార్కిక తప్పులు ఉన్నాయి.

Correct: B — వాస్తవాలను పరీక్షించకుండా బట్టీ పట్టడం

పరిశీలన, ప్రశ్న, ఊహ, పరీక్ష, విశ్లేషణ – ఇవీ శాస్త్రీయ పద్ధతి దశలు. సైన్స్ అంటే వాస్తవాలు, అంకెలు బట్టీ పట్టడం కాదని పాఠం స్పష్టంగా చెబుతుంది; కాబట్టి బట్టీ పట్టడం ఏ దశా కాదు. మిగతా మూడూ పద్ధతిలోని నిజమైన దశలే.

Correct: C — A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కు సరైన వివరణ

పాఠం సైన్స్ అంటే బట్టీ పట్టడం కాదని (A) చెప్పి, వెంటనే 'ప్రశ్నలకు సమాధానాలు కనుక్కోవడానికి దశలవారీ పద్ధతిని పాటించడమే సైన్స్' (R) అని వివరిస్తుంది. సైన్స్ ఒక పద్ధతి కాబట్టే అది బట్టీ పట్టడం కాదు – అంటే R నేరుగా A ను వివరిస్తుంది. అందుకే రెండూ సరైనవి, R సరైన వివరణ.