పొడవును సరిగ్గా కొలిచే విధానం – కంటి స్థానం, విరిగిన స్కేలు (Correct Way of Measuring Length)
Free practice MCQs with answers and explanations for పొడవును సరిగ్గా కొలిచే విధానం – కంటి స్థానం, విరిగిన స్కేలు (Correct Way of Measuring Length) in పొడవు కొలత & చలనం (Measurement of Length and Motion). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
చెట్టు కాండం చుట్టుకొలత (Girth) కొలవడానికి సరైన పరికరం ఏది?
A. వంగే కొలత టేపు (దర్జీ టేపు)
B. 15-cm స్కేలు
C. మీటర్ స్కేలు
D. కిలోమీటర్ రాయి
Answer & explanation
Correct: A — వంగే కొలత టేపు (దర్జీ టేపు)
చెట్టు కాండం గుండ్రంగా ఉంటుంది కాబట్టి గట్టి మీటర్ స్కేలుతో నేరుగా దాని చుట్టుకొలత కొలవలేం. దర్జీ టేపు వంటి వంగే కొలత టేపు కాండం చుట్టూ చుట్టడానికి సరిపోతుంది. ఛాతీ కొలతకు కూడా ఇదే వాడతారు. 15-cm స్కేలు చిన్న వస్తువులకు మాత్రమే.
దృష్టి లోపం ఉన్న విద్యార్థులు పొడవు కొలవడానికి ఎలాంటి స్కేళ్లు వాడతారు?
A. గుర్తులు లేని స్కేళ్లు
B. తాకితే తెలిసే ఉబ్బెత్తు గుర్తులు (Raised markings) ఉన్న స్కేళ్లు
C. చాలా పొడవైన స్కేళ్లు
D. రంగుల స్కేళ్లు మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — తాకితే తెలిసే ఉబ్బెత్తు గుర్తులు (Raised markings) ఉన్న స్కేళ్లు
దృష్టి లోపం ఉన్న విద్యార్థులు చేతితో తాకి గుర్తించగలిగేలా ఉబ్బెత్తు గుర్తులున్న స్కేళ్లు వాడతారని పాఠం చెబుతుంది. గుర్తులు లేని స్కేలుతో ఎవరూ కొలవలేరు; రంగులు చూడలేని వారికి ఉపయోగపడవు; పొడవు పెంచడం సమస్యను పరిష్కరించదు.
స్కేలుతో పెన్సిల్ పొడవు కొలిచేటప్పుడు కన్ను ఎక్కడ ఉండాలి?
A. పెన్సిల్ కొనకు ఎడమ వైపు వాలుగా
B. పెన్సిల్ కొనకు కుడి వైపు వాలుగా
C. స్కేలు కింద నుండి
D. పెన్సిల్ కొనకు సరిగ్గా నిట్టనిలువుగా పైన
Answer & explanation
Correct: D — పెన్సిల్ కొనకు సరిగ్గా నిట్టనిలువుగా పైన
రీడింగ్ చదివేటప్పుడు కన్ను వస్తువు చివర (పెన్సిల్ కొన) కు సరిగ్గా పైన ఉండాలి – అంటే చూపు రేఖ స్కేలుకు లంబంగా ఉండాలి. ఎడమ లేదా కుడి వైపు వాలుగా చూస్తే రీడింగ్ ఎక్కువ లేదా తక్కువగా కనిపించి దృష్టి విభ్రమ దోషం (Parallax error) వస్తుంది.
ఒక స్కేలు సున్నా గుర్తు విరిగిపోయింది. వస్తువు ఒక చివర 1.0 cm, మరో చివర 10.4 cm వద్ద ఉంది. వస్తువు పొడవు ఎంత?
A. 9.4 cm
B. 10.4 cm
C. 11.4 cm
D. 1.0 cm
Answer & explanation
Correct: A — 9.4 cm
చివర్లు విరిగిన స్కేలుతో ఏదైనా పూర్తి గుర్తు (ఇక్కడ 1.0 cm) నుండి కొలిచి, రెండో చివర రీడింగ్ నుండి దాన్ని తీసివేయాలి: 10.4 − 1.0 = 9.4 cm. 10.4 cm అనేది సున్నా నుండి మొదలైనట్లు తప్పుగా భావించడం; 11.4 cm కలపడం వల్ల వచ్చే తప్పు.
Correct: B — వస్తువు పొడవు వెంబడి, వస్తువును తాకుతూ
చిత్రం 5.4 ప్రకారం స్కేలును వస్తువు పొడవు వెంబడి, వస్తువును తాకుతూ (In contact) ఉంచడం సరైన పద్ధతి. దూరంగా లేదా వాలుగా ఉంచితే చివర్లను సరిగ్గా సరిపోల్చలేం, కొలత తప్పవుతుంది. అడ్డంగా ఉంచితే పొడవు కాకుండా వెడల్పు కొలుస్తాం.
సొంతంగా మీటర్ స్కేలు తయారు చేయడానికి కింది వాటిలో వాడకూడని పదార్థం ఏది?
A. ప్లైవుడ్
B. ఉక్కు
C. సాగే రబ్బరు (Stretchable rubber)
D. గట్టి అట్టపెట్టె ముక్క
Answer & explanation
Correct: C — సాగే రబ్బరు (Stretchable rubber)
స్కేలు పొడవు ఎప్పుడూ ఒకేలా ఉండాలి. సాగే రబ్బరు లాగితే పొడవు పెరుగుతుంది, వదిలితే తగ్గుతుంది – కాబట్టి దానితో చేసిన స్కేలు ప్రతిసారీ వేర్వేరు కొలతలు ఇస్తుంది. ప్లైవుడ్, ఉక్కు, గట్టి అట్ట పొడవు మారని గట్టి పదార్థాలు కాబట్టి స్కేలుకు సరిపోతాయి.
పాఠ్యపుస్తక చిత్రంలో పెన్సిల్ కొలవడానికి A, B, C అనే మూడు కంటి స్థానాలు ఇచ్చారు. దృష్టి విభ్రమ దోషం (Parallax error) రాకుండా ఏ స్థానం సరైనది, ఎందుకు?
A. A – కొన మరింత స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది
B. C – పెన్సిల్ మందాన్ని సరిచేస్తుంది
C. B – చూపు రేఖ స్కేలుకు లంబంగా ఉంటుంది
D. ఏ స్థానమైనా – పెన్సిల్ స్కేలును తాకుతుంటే చాలు
Answer & explanation
Correct: C — B – చూపు రేఖ స్కేలుకు లంబంగా ఉంటుంది
సరైన కంటి స్థానం B అని చిత్రం 5.5 చూపుతుంది – కన్ను పెన్సిల్ కొనకు సరిగ్గా పైన ఉండి, చూపు రేఖ స్కేలుకు లంబంగా ఉంటుంది. A, C స్థానాల నుండి వాలుగా చూస్తే రీడింగ్ ఎక్కువ/తక్కువగా కనిపిస్తుంది. పెన్సిల్ స్కేలును తాకడం అవసరమే కానీ కంటి స్థానం సరిగ్గా లేకపోతే దోషం వస్తుంది.
ఒకే పెన్సిల్ను ఇద్దరు స్నేహితులు కొలిస్తే కొంచెం వేర్వేరు ఫలితాలు వచ్చాయి. దీనికి సాధ్యమైన కారణం కానిది ఏది?
A. కంటి స్థానం వాలుగా ఉండటం
B. స్కేలును వస్తువుకు సరిగ్గా తాకించకపోవడం
C. సున్నా గుర్తును సరిగ్గా సరిపోల్చకపోవడం
D. పెన్సిల్ రంగు వేరుగా కనిపించడం
Answer & explanation
Correct: D — పెన్సిల్ రంగు వేరుగా కనిపించడం
కొలతల్లో తేడాకు కారణాలు – వాలుగా చూడటం (దృష్టి విభ్రమ దోషం), స్కేలును వస్తువు వెంబడి తాకేలా ఉంచకపోవడం, చివర/సున్నా గుర్తును సరిగ్గా సరిపోల్చకపోవడం. పెన్సిల్ రంగు దాని పొడవును ప్రభావితం చేయదు, కాబట్టి అది కారణం కాదు.
వాక్యాలు: (i) ఛాతీ కొలతకు మీటర్ స్కేలు సరైనది. (ii) గది ఎత్తుకు మీటర్ స్కేలు లేదా కొలత టేపు వాడవచ్చు. (iii) పెన్సిల్ పొడవుకు 15-cm స్కేలు సరిపోతుంది. సరైనవి?
A. (ii), (iii) మాత్రమే
B. (i), (ii) మాత్రమే
C. (i), (iii) మాత్రమే
D. (i), (ii), (iii)
Answer & explanation
Correct: A — (ii), (iii) మాత్రమే
ఛాతీ, చెట్టు కాండం వంటి గుండ్రని వాటిని గట్టి మీటర్ స్కేలుతో నేరుగా కొలవలేం; దర్జీ టేపు వంటి వంగే టేపు కావాలి – (i) తప్పు. గది ఎత్తుకు మీటర్ స్కేలు లేదా కొలత టేపు, పెన్సిల్కు 15-cm స్కేలు సరిపోతాయని పాఠం చెబుతుంది – (ii), (iii) సరైనవి.