ప్రపంచీకరణ రూపకల్పన (The Making of a Global World) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రపంచీకరణ రూపకల్పన (The Making of a Global World) (10వ తరగతి సోషల్ – చరిత్ర (Class 10 Social – History)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
కింది సంఘటనలను పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం పాత నుంచి కొత్త క్రమంలో అమర్చండి: (ఎ) ఐర్లండ్ బంగాళదుంప కరువు (బి) సింధు లోయ – పశ్చిమ ఆసియా తీర వర్తకం (సి) పశ్చిమ తీర స్మారక శిలలపై ఓడల బొమ్మలు కనిపించడం (డి) వ్యాధి క్రిముల వ్యాప్తి స్పష్టమైన బంధంగా మారడం
A. బి, సి, డి, ఎ
B. సి, బి, ఎ, డి
C. బి, డి, సి, ఎ
D. డి, సి, బి, ఎ
Answer & explanation
Correct: A — బి, సి, డి, ఎ
సింధు లోయ – పశ్చిమ ఆసియా తీర వర్తకం క్రీ.పూ. 3000 నాటిది; స్మారక శిలలపై ఓడల బొమ్మలు 9వ శతాబ్దం నుంచి; వ్యాధి వ్యాప్తి 13వ శతాబ్దం నాటికి స్పష్టమైన బంధం; ఐర్లండ్ కరువు 1845–49. కాబట్టి క్రమం బి, సి, డి, ఎ.
ప్రకటన (A): అమెరికాపై యూరప్ జయం కేవలం మెరుగైన తుపాకుల వల్ల జరగలేదు. కారణం (R): మూలవాసులకు మశూచి వంటి వ్యాధులపై రోగనిరోధక శక్తి లేకపోవడంతో అవి సమాజాలను తుడిచిపెట్టాయి.
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R అనేది A కు సరైన వివరణ కాదు
B. A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కు సరైన వివరణ
C. A సరైనది, R తప్పు
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: B — A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కు సరైన వివరణ
పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం స్పానిష్ జేతల అత్యంత శక్తివంతమైన ఆయుధం మశూచి క్రిములు; మూలవాసులకు రోగనిరోధకత లేక అవి సమాజాలను నాశనం చేసి జయానికి దారి వేశాయి. తుపాకులను ఎవరైనా కొనవచ్చు, స్వాధీనం చేసుకోవచ్చు. అందువల్ల R ఖచ్చితంగా A ను వివరిస్తుంది.
ఈ వాక్యాలను పరిశీలించండి. 1) 19వ శతాబ్దంలో వస్తువులు, పెట్టుబడుల కదలిక కన్నా శ్రామిక వలసపై ఎక్కువ ఆంక్షలు ఉండేవి. 2) 1820–1914 మధ్య ప్రపంచ వర్తకం 25–40 రెట్లు పెరిగింది. 3) ఆ వర్తకంలో సుమారు 60 శాతం తయారీ వస్తువులే.
A. 2, 3 మాత్రమే సరైనవి
B. 1, 3 మాత్రమే సరైనవి
C. 1, 2 మాత్రమే సరైనవి
D. 1, 2, 3 అన్నీ సరైనవి
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మాత్రమే సరైనవి
శ్రామిక వలసపై ఆంక్షలు ఎక్కువ, వర్తకం 25–40 రెట్లు పెరిగింది – ఈ రెండూ పాఠ్యపుస్తకంలో ఉన్నాయి. కానీ ఆ వర్తకంలో సుమారు 60% ప్రాథమిక ఉత్పత్తులు (గోధుమ, పత్తి, బొగ్గు); తయారీ వస్తువులు కావు. కాబట్టి మూడో వాక్యం తప్పు.
మాంసం వర్తకంలో శీతలీకరణ ఓడల ప్రభావం గురించి కింది వాటిలో తప్పు ప్రకటన ఏది?
A. జంతువులను మొదటి చోటే వధించి ఘనీభవించిన మాంసంగా పంపారు
B. రవాణా ఖర్చు తగ్గింది
C. పేదల ఆహారంలో రొట్టె, బంగాళదుంపలతో పాటు మాంసం, వెన్న, గుడ్లు చేరాయి
D. యూరప్లో మాంసం ధరలు పెరిగి పేదలకు మరింత దూరమైంది
Answer & explanation
Correct: D — యూరప్లో మాంసం ధరలు పెరిగి పేదలకు మరింత దూరమైంది
శీతలీకరణ వల్ల రవాణా ఖర్చు తగ్గి యూరప్లో మాంసం ధరలు తగ్గాయి; అందువల్ల పేదలు ఎక్కువ రకాల ఆహారం తినగలిగారు. ధరలు పెరిగాయనే ప్రకటన పాఠ్యపుస్తకానికి విరుద్ధం, కాబట్టి అదే తప్పు ప్రకటన. మిగతా మూడూ పాఠ్యపుస్తక విషయాలే.
రిండర్పెస్ట్ ఆఫ్రికా అట్లాంటిక్ తీరం చేరిన ఐదేళ్ల తర్వాత (పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం) ఖండం దక్షిణ కొన "కేప్"ను ఏ సంవత్సరంలో చేరింది?
A. 1897
B. 1887
C. 1892
D. 1902
Answer & explanation
Correct: A — 1897
పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం రిండర్పెస్ట్ 1892లో ఆఫ్రికా అట్లాంటిక్ తీరం చేరి, ఐదేళ్ల తర్వాత కేప్ చేరింది; అంటే 1892 + 5 = 1897. 1892 తీరం చేరిన సంవత్సరం మాత్రమే; 1887 కంటే ముందే (1880ల చివర) వ్యాధి ఆఫ్రికాలో ప్రవేశించింది.
ఆఫ్రికా విభజన గురించి ఈ వాక్యాలను పరిశీలించండి. 1) 1885లో బెర్లిన్లో ఆఫ్రికా విభజన పూర్తి చేశారు. 2) బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్ భారీగా విదేశీ భూభాగాలు చేర్చుకున్నాయి. 3) బెల్జియం, జర్మనీ కొత్త వలస శక్తులయ్యాయి. 4) 1890ల చివరలో అమెరికా స్పెయిన్ చేతిలోని కొన్ని కాలనీలను తీసుకుని వలస శక్తిగా మారింది.
A. 1, 2 మాత్రమే సరైనవి
B. 1, 2, 3, 4 అన్నీ సరైనవి
C. 2, 3 మాత్రమే సరైనవి
D. 3, 4 మాత్రమే సరైనవి
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2, 3, 4 అన్నీ సరైనవి
నాలుగు వాక్యాలూ పాఠ్యపుస్తకంలో ఉన్నాయి: 1885 బెర్లిన్ విభజన; బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్ విస్తరణ; బెల్జియం, జర్మనీ కొత్త వలస శక్తులు కావడం; 1890ల చివర అమెరికా స్పెయిన్ కాలనీలను తీసుకుని వలస శక్తి కావడం. అందువల్ల అన్నీ సరైనవి.
ప్రకటన (A): 19వ శతాబ్దపు ఒప్పంద వ్యవస్థను "కొత్త బానిసత్వ వ్యవస్థ" అని వర్ణించారు. కారణం (R): తోటల్లో జీవన, పని పరిస్థితులు కఠినంగా ఉండి కార్మికులకు చట్టపరమైన హక్కులు తక్కువగా ఉండేవి.
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R అనేది A కు సరైన వివరణ కాదు
B. A సరైనది, R తప్పు
C. A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కు సరైన వివరణ
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: C — A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కు సరైన వివరణ
ఒప్పంద కార్మికులు తోటలకు చేరాక ఊహించిన దానికి భిన్నంగా కఠిన పరిస్థితులు, తక్కువ చట్టపరమైన హక్కులు ఎదుర్కొన్నారు; ఏజెంట్లు తప్పుడు సమాచారంతో ఆశపెట్టి కొన్నిసార్లు అపహరించారు. ఈ బానిసత్వ లక్షణాల వల్లే ఆ వర్ణన వచ్చింది కాబట్టి R అనేది A కు సరైన వివరణ.
B. రాస్తాఫారియనిజం – కరీబియన్కు వెళ్లిన భారత వలసలతో సంబంధాలు ప్రతిబింబిస్తుందని భావించే నిరసన మతం
C. వి.ఎస్. నైపాల్ – ఒప్పంద కార్మికుల వారసుడైన నోబెల్ గ్రహీత రచయిత
D. చట్నీ సంగీతం – జమైకా రెగె తార బాబ్ మార్లీ ప్రసిద్ధి చేసింది
Answer & explanation
Correct: D — చట్నీ సంగీతం – జమైకా రెగె తార బాబ్ మార్లీ ప్రసిద్ధి చేసింది
బాబ్ మార్లీ ద్వారా ప్రసిద్ధి చెందింది రాస్తాఫారియనిజం అనే నిరసన మతం; చట్నీ సంగీతం ట్రినిడాడ్, గయానాల్లో ప్రసిద్ధమైన ఒప్పంద అనంతర సృజన. అందువల్ల చట్నీ సంగీతాన్ని బాబ్ మార్లీతో జతచేయడం సరైంది కాదు; హోసే, రాస్తాఫారియనిజం, నైపాల్ జతలు సరైనవే.
1812 నుంచి 1871 మధ్య భారత ఎగుమతుల్లో ముడి పత్తి వాటా ఎలా మారింది?
A. 5 శాతం నుంచి 35 శాతానికి పెరిగింది
B. 35 శాతం నుంచి 5 శాతానికి తగ్గింది
C. 30 శాతం నుంచి 15 శాతానికి తగ్గింది
D. 15 శాతం నుంచి 3 శాతానికి తగ్గింది
Answer & explanation
Correct: A — 5 శాతం నుంచి 35 శాతానికి పెరిగింది
తయారీ వస్తువుల ఎగుమతులు వేగంగా తగ్గగా ముడిసరుకుల ఎగుమతులు అంతే వేగంగా పెరిగాయి: ముడి పత్తి వాటా 1812లో 5% నుంచి 1871 నాటికి 35%కి చేరింది. 30%→15%, 15%→3% వంటి తగ్గుదలలు పత్తి వస్త్రాల ఎగుమతి వాటాకు సంబంధించినవి.
బహుపక్ష పరిష్కార వ్యవస్థ (multilateral settlement system) అంటే ఏమిటి?
A. రెండు దేశాలు ఎప్పుడూ సమానంగా వర్తకం చేసుకునే ఒప్పందం
B. ఒక దేశం మరో దేశంతో ఉన్న లోటును మూడో దేశంతో ఉన్న మిగులుతో తీర్చుకునే వ్యవస్థ
C. ఒక దేశం తన కరెన్సీని బంగారంతో అనుసంధానించే విధానం
D. ధనిక దేశాలు పేద దేశాలకు ఉచిత సహాయం చేసే పథకం
Answer & explanation
Correct: B — ఒక దేశం మరో దేశంతో ఉన్న లోటును మూడో దేశంతో ఉన్న మిగులుతో తీర్చుకునే వ్యవస్థ
బ్రిటన్ అమ్మేదాని కన్నా ఎక్కువ కొనే దేశాలతో లోటులో ఉండగా, భారత్తో దానికి వర్తక మిగులు ఉంది; ఆ మిగులుతో ఆ లోటులను సర్దుబాటు చేసుకుంది. ఇదే బహుపక్ష పరిష్కారం. బంగారంతో కరెన్సీ అనుసంధానం బ్రెటన్ వుడ్స్ ఏర్పాటు, వేరే అంశం.
కింది సంఘటనలను పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం పాత నుంచి కొత్త క్రమంలో అమర్చండి: (ఎ) ఐర్లండ్ బంగాళదుంప కరువు (బి) సింధు లోయ – పశ్చిమ ఆసియా తీర వర్తకం (సి) పశ్చిమ తీర స్మారక శిలలపై ఓడల బొమ్మలు కనిపించడం (డి) వ్యాధి క్రిముల వ్యాప్తి స్పష్టమైన బంధంగా మారడం