భారతదేశంలో జాతీయవాదం (Nationalism in India) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for భారతదేశంలో జాతీయవాదం (Nationalism in India) (10వ తరగతి సోషల్ – చరిత్ర (Class 10 Social – History)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
HSRA, భగత్ సింగ్ గురించి ఈ వాక్యాలను పరిశీలించండి. 1) HSRA 1928లో స్థాపించారు. 2) 1929 ఏప్రిల్లో భగత్ సింగ్, బటుకేశ్వర్ దత్తా శాసనసభలో బాంబు విసిరారు. 3) "బాంబు, పిస్టల్ సంస్కృతిని కీర్తించడమే" తన ఉద్దేశమని భగత్ సింగ్ విచారణలో చెప్పారు. ఏవి సరైనవి?
A. 1, 3 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మాత్రమే
HSRA 1928లో ఏర్పడింది; భగత్ సింగ్, బటుకేశ్వర్ దత్తా 1929 ఏప్రిల్లో శాసనసభలో బాంబు వేశారు. కానీ విచారణలో భగత్ సింగ్ చెప్పినది దానికి విరుద్ధం: బాంబు, పిస్టల్ సంస్కృతిని కీర్తించాలని తాను అనుకోవడం లేదని, సమాజంలో విప్లవం కావాలని చెప్పారు; కాబట్టి 3 తప్పు.
ప్రకటన (A): ధనిక రైతులైన గుజరాత్ పటీదార్లు, ఉత్తరప్రదేశ్ జాట్లు శాసనోల్లంఘనలో ఉత్సాహంగా పాల్గొన్నారు. కారణం (R): వారు వాణిజ్య పంటలు పండించేవారు కాబట్టి మాంద్యంతో ధరలు పడిపోయి శిస్తు చెల్లించలేని పరిస్థితి ఏర్పడింది.
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R, A కు వివరణ కాదు
B. A సరైనది, R సరికాదు
C. A సరికాదు, R సరైనది
D. A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ
Answer & explanation
Correct: D — A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ
ధనిక రైతులు వాణిజ్య పంటల ఉత్పత్తిదారులు; ధరలు కుప్పకూలడంతో నగదు ఆదాయం పోయి ప్రభుత్వ శిస్తు చెల్లించలేకపోయారు, శిస్తు తగ్గింపునకు ప్రభుత్వం నిరాకరించడంతో ఆగ్రహించి ఉద్యమానికి మద్దతిచ్చారు. అందువల్ల A, R రెండూ సరైనవి; R ద్వారా A కు కారణం తెలుస్తుంది.
శాసనోల్లంఘన ఉద్యమంలో పారిశ్రామిక కార్మికుల భాగస్వామ్యం గురించి సరికాని వాక్యం ఏది?
A. కార్మికుల డిమాండ్లను కాంగ్రెస్ తన కార్యక్రమంలో ఉత్సాహంగా చేర్చింది
B. నాగపూర్ ప్రాంతం మినహా పెద్ద సంఖ్యలో పాల్గొనలేదు
C. 1930లో ఛోటానాగ్పూర్ టిన్ గనుల వేలాది కార్మికులు గాంధీ టోపీలు ధరించి ర్యాలీల్లో పాల్గొన్నారు
D. కొందరు తమ వేతన పోరాటాల్లో విదేశీ వస్తు బహిష్కరణ వంటి అంశాలను స్వీకరించారు
Answer & explanation
Correct: A — కార్మికుల డిమాండ్లను కాంగ్రెస్ తన కార్యక్రమంలో ఉత్సాహంగా చేర్చింది
కాంగ్రెస్ కార్మికుల డిమాండ్లను తన కార్యక్రమంలో చేర్చడానికి సిద్ధపడలేదు; అలా చేస్తే పారిశ్రామికవేత్తలు దూరమై సామ్రాజ్యవాద వ్యతిరేక శక్తులు చీలుతాయని భావించింది. అందువల్ల ఆ వాక్యం సరికాదు. మిగిలిన మూడూ పుస్తకంలో చెప్పిన వాస్తవాలే.
అంబేడ్కర్, పూనా ఒప్పందం గురించి ఈ వాక్యాలను పరిశీలించండి. 1) అంబేడ్కర్ 1930లో డిప్రెస్డ్ క్లాసెస్ అసోసియేషన్ స్థాపించారు. 2) పూనా ఒప్పందం 1932 సెప్టెంబర్లో కుదిరింది. 3) బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం అంగీకరించకముందే గాంధీజీ ఆమరణ దీక్ష ప్రారంభించారు. ఏవి సరైనవి?
A. 1, 3 మాత్రమే
B. 1, 2 మాత్రమే
C. 2, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మాత్రమే
అంబేడ్కర్ డిప్రెస్డ్ క్లాసెస్ అసోసియేషన్ 1930లో ఏర్పడింది; పూనా ఒప్పందం 1932 సెప్టెంబర్లో. రెండో రౌండ్ టేబుల్ సమావేశంలో అంబేడ్కర్ ప్రత్యేక నియోజకవర్గాల డిమాండ్ చేశారు; బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం అంగీకరించిన తర్వాతే గాంధీజీ ఆమరణ దీక్ష మొదలుపెట్టారు; కాబట్టి 3 తప్పు.
శాసనోల్లంఘనలో మహిళల పాత్ర గురించి పుస్తకం ప్రకారం సరైన వాక్యం ఏది?
A. మహిళలు ఉప్పు యాత్రలో పాల్గొనలేదు; వారు ఇళ్ళకే పరిమితమయ్యారు
B. గాంధీజీ మహిళలు ఇంటి బాధ్యతలు వదిలి రాజకీయాల్లో పూర్తిగా నాయకత్వం వహించాలన్నారు
C. పట్టణాల్లో ఉన్నత కుల మహిళలు, గ్రామాల్లో ధనిక రైతు కుటుంబాల మహిళలు పాల్గొన్నారు; అయినా కాంగ్రెస్ వారికి అధికార పదవులివ్వడానికి చాలాకాలం సిద్ధపడలేదు
D. ఈ ఉద్యమంతో మహిళల స్థానంపై అభిప్రాయం పూర్తిగా మారిపోయింది
Answer & explanation
Correct: C — పట్టణాల్లో ఉన్నత కుల మహిళలు, గ్రామాల్లో ధనిక రైతు కుటుంబాల మహిళలు పాల్గొన్నారు; అయినా కాంగ్రెస్ వారికి అధికార పదవులివ్వడానికి చాలాకాలం సిద్ధపడలేదు
వేలాది మహిళలు ఉప్పు యాత్ర సమయంలో ఇళ్ళ నుంచి బయటకు వచ్చి ర్యాలీలు, ఉప్పు తయారీ, పికెటింగ్లో పాల్గొని జైలుకు వెళ్ళారు. అయినా మంచి తల్లులు, భార్యలు కావడమే వారి విధి అని గాంధీజీ నమ్మారు; కాంగ్రెస్ సంకేతాత్మక ఉనికినే కోరి అధికార పదవులివ్వడానికి సంకోచించింది. అందువల్ల ఆ వాక్యమే సరైనది.
ప్రకటన (A): 1928లో కాంగ్రెస్–లీగ్ మధ్య రాజీ ఆశలు అడుగంటాయి. కారణం (R): ఆల్ పార్టీస్ కాన్ఫరెన్స్లో హిందూ మహాసభకు చెందిన ఎం.ఆర్. జయకర్ రాజీ ప్రయత్నాలను గట్టిగా వ్యతిరేకించారు.
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R, A కు వివరణ కాదు
B. A సరైనది, R సరికాదు
C. A సరికాదు, R సరైనది
D. A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ
Answer & explanation
Correct: D — A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ
1927లో ఐక్యత సాధ్యమనిపించినా, ప్రాతినిధ్యంపై చర్చలు కొనసాగి, 1928 ఆల్ పార్టీస్ కాన్ఫరెన్స్లో జయకర్ రాజీని గట్టిగా వ్యతిరేకించడంతో పరిష్కార ఆశలన్నీ పోయాయి. ఈ కారణంగా శాసనోల్లంఘన మొదలైనప్పుడు సముదాయాల మధ్య అనుమానం ఉండిపోయింది. కాబట్టి A, R సరైనవి, R వివరణ.
1930లో ముస్లిం లీగ్ అధ్యక్షుడు ఇక్బాల్ ప్రసంగం గురించి సరైన వాక్యం ఏది?
A. ప్రత్యేక నియోజకవర్గాలను సమర్థిస్తూ, ముస్లింల ఆర్థిక వెనుకబాటు, పంజాబ్లో అప్పుల భారం, కొన్ని ప్రావిన్సుల్లో తగినంత మెజారిటీ లేకపోవడాన్ని ప్రస్తావించారు
B. ప్రత్యేక నియోజకవర్గాలను వ్యతిరేకిస్తూ ఏకీకృత జాతీయవాదాన్ని సమర్థించారు
C. ఇతర సముదాయాలపై ద్వేషం కలిగి ఉండటమే సముదాయ ప్రగతికి మార్గమన్నారు
D. ముస్లింలు కాంగ్రెస్లో చేరడమే ఏకైక పరిష్కారమన్నారు
Answer & explanation
Correct: A — ప్రత్యేక నియోజకవర్గాలను సమర్థిస్తూ, ముస్లింల ఆర్థిక వెనుకబాటు, పంజాబ్లో అప్పుల భారం, కొన్ని ప్రావిన్సుల్లో తగినంత మెజారిటీ లేకపోవడాన్ని ప్రస్తావించారు
ఇక్బాల్ ప్రత్యేక నియోజకవర్గాలను మైనారిటీ రక్షణగా సమర్థించి, ముస్లింల సాధారణ ఆర్థిక వెనుకబాటు, ముఖ్యంగా పంజాబ్లో అప్పుల భారం, కొన్ని ప్రావిన్సుల్లో తగినంత మెజారిటీ లేకపోవడం వల్ల ఆందోళన అన్నారు. ఇతర సముదాయాలపై ద్వేషం ఉన్న సముదాయం నీచమైనదన్నారు. ఆయన ప్రకటన తర్వాతి పాకిస్తాన్ డిమాండ్కు మేధో సమర్థన ఇచ్చిందని భావిస్తారు.
D. రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ – బెంగాల్లో జానపద గాథల సేకరణ
Answer & explanation
Correct: B — నటేశ శాస్త్రి – "ఆనందమఠ్" నవల
ఆనందమఠ్ నవల రాసింది బంకిమ్ చంద్ర ఛటోపాధ్యాయ. నటేశ శాస్త్రి మద్రాసులో "ది ఫోక్లోర్ ఆఫ్ సదరన్ ఇండియా" అనే తమిళ జానపద కథల నాలుగు సంపుటాలు ప్రచురించారు. మిగిలిన మూడు జతలు పుస్తకం ప్రకారం సరైనవి, కాబట్టి తప్పు జత నటేశ శాస్త్రి – ఆనందమఠ్.
బెంగాల్ స్వదేశీ పతాకం, 1921 స్వరాజ్ పతాకం జతలలో సరైనది ఏది?
A. స్వదేశీ పతాకం – రాట్నం; స్వరాజ్ పతాకం – ఎనిమిది కమలాలు
B. రెండింటిలోనూ ఎనిమిది కమలాలు, అర్ధచంద్రుడు ఉన్నాయి
C. స్వదేశీ పతాకం – ఎనిమిది కమలాలు, అర్ధచంద్రుడు; స్వరాజ్ పతాకం – రాట్నం
D. స్వదేశీ పతాకం – ఎరుపు, ఆకుపచ్చ, తెలుపు; స్వరాజ్ పతాకం – ఎరుపు, ఆకుపచ్చ, పసుపు
Answer & explanation
Correct: C — స్వదేశీ పతాకం – ఎనిమిది కమలాలు, అర్ధచంద్రుడు; స్వరాజ్ పతాకం – రాట్నం
బెంగాల్ స్వదేశీ పతాకం ఎరుపు, ఆకుపచ్చ, పసుపు రంగులతో ఎనిమిది కమలాలు (8 ప్రావిన్సులు), అర్ధచంద్రుడు (హిందువులు–ముస్లింలు) కలిగి ఉంది. 1921 స్వరాజ్ పతాకం ఎరుపు, ఆకుపచ్చ, తెలుపుతో మధ్యలో రాట్నం కలిగి ఉంది. మిగతా ఎంపికల్లో చిహ్నాలు లేదా రంగులు తారుమారయ్యాయి.
కింది సంఘటనలను కాలక్రమంలో అమర్చండి: (a) గాంధీ–ఇర్విన్ ఒప్పందం (b) దండి ఉప్పు సత్యాగ్రహం (c) పూనా ఒప్పందం (d) క్విట్ ఇండియా తీర్మానం
A. (a) → (b) → (c) → (d)
B. (b) → (c) → (a) → (d)
C. (b) → (a) → (d) → (c)
D. (b) → (a) → (c) → (d)
Answer & explanation
Correct: D — (b) → (a) → (c) → (d)
దండి సత్యాగ్రహం 1930 మార్చి–ఏప్రిల్; గాంధీ–ఇర్విన్ ఒప్పందం 5 మార్చి 1931; పూనా ఒప్పందం 1932 సెప్టెంబర్; క్విట్ ఇండియా తీర్మానం 1942 జూలై–ఆగస్టు. ఒప్పందం ఉద్యమం మొదలైన తర్వాత కుదిరిందని, పూనా ఒప్పందం దాని తర్వాతి ఏడాది అని గుర్తుంచుకుంటే ఈ క్రమం స్పష్టం.
HSRA, భగత్ సింగ్ గురించి ఈ వాక్యాలను పరిశీలించండి. 1) HSRA 1928లో స్థాపించారు. 2) 1929 ఏప్రిల్లో భగత్ సింగ్, బటుకేశ్వర్ దత్తా శాసనసభలో బాంబు విసిరారు. 3) "బాంబు, పిస్టల్ సంస్కృతిని కీర్తించడమే" తన ఉద్దేశమని భగత్ సింగ్ విచారణలో చెప్పారు. ఏవి సరైనవి?