ఖనిజ & శక్తి వనరులు (Minerals and Energy Resources) · Practice MCQs

Correct: C — కట్టెలు, పేడ పిడకలు

అంచనా ప్రకారం గ్రామీణ గృహాల శక్తి అవసరంలో 70% కంటే ఎక్కువ కట్టెలు, పేడ పిడకల ద్వారా తీరుతోంది. అడవులు తగ్గడం, పిడకల వల్ల విలువైన ఎరువు నష్టపోవడం వల్ల ఈ ఆధారం కొనసాగించడం కష్టమవుతోంది. మిగిలినవి ఇంత పెద్ద వాటా కలిగిలేవు.

Correct: D — ఆంత్రసైట్

బొగ్గు నాణ్యత పీట్ నుంచి లిగ్నైట్, బిటుమినస్ మీదుగా పెరిగి ఆంత్రసైట్ వద్ద అత్యున్నతమవుతుంది; ఇది అత్యుత్తమ గట్టి బొగ్గు. పీట్లో కార్బన్ తక్కువ, లిగ్నైట్ మృదువైన బ్రౌన్ కోల్, బిటుమినస్ వాణిజ్యంలో బాగా ప్రాచుర్యం ఉన్నది కానీ ఆంత్రసైట్ అంత నాణ్యమైనది కాదు.

Correct: C — ఝరియా

దామోదర్ లోయ (పశ్చిమ బెంగాల్–జార్ఖండ్)లో ఝరియా, రాణిగంజ్, బొకారో ముఖ్య బొగ్గు క్షేత్రాలు. డిగ్బోయ్ అస్సాంలోని చమురు క్షేత్రం, అంక్లేశ్వర్ గుజరాత్ చమురు క్షేత్రం, నైవేలి తమిళనాడులో లిగ్నైట్ క్షేత్రం కాబట్టి దామోదర్ లోయకు చెందవు.

Correct: A — అస్సాం

అస్సాం భారతదేశంలో అత్యంత పురాతన చమురు ఉత్పత్తి రాష్ట్రం; డిగ్బోయ్, నహర్కటియా, మోరన్–హుగ్రిజన్ క్షేత్రాలు అక్కడ ఉన్నాయి. గుజరాత్‌లో అంక్లేశ్వర్ ముఖ్యమైనది కానీ పురాతనం కాదు; మహారాష్ట్ర తీరంలో ముంబై హై ఆఫ్‌షోర్ క్షేత్రం ఉంది.

Correct: D — PNG

PNG అంటే పైపు ద్వారా సరఫరా అయ్యే సహజ వాయువు (Piped Natural Gas), ఇది ఇళ్లలో వంట ఇంధనంగా ఉపయోగపడుతుంది. CNG సంపీడిత సహజ వాయువు, వాహనాల రవాణా ఇంధనం. CGD అనేది నగర గ్యాస్ పంపిణీ నెట్‌వర్క్ పేరు; LPG ఈ పాఠంలో చెప్పిన రకం కాదు.

Correct: B — భాక్రా నంగల్

భాక్రా నంగల్, దామోదర్ వ్యాలీ కార్పొరేషన్, కోపిలి అనేవి జల విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేసే ప్రాజెక్టులుగా పుస్తకం పేర్కొంది. నైవేలి లిగ్నైట్ క్షేత్రం, ముంబై హై సముద్ర చమురు క్షేత్రం, జైసల్మేర్ పవన శక్తికి ప్రసిద్ధి; ఈ మూడూ జల విద్యుత్ ప్రాజెక్టులు కావు.

Correct: A — ఫోటోవోల్టాయిక్ సాంకేతికత

ఫోటోవోల్టాయిక్ (సౌర ఫలకాల) సాంకేతికత సూర్యరశ్మిని నేరుగా విద్యుత్తుగా మారుస్తుంది. భూఉష్ణ ప్రవణత భూమి లోతుతో పెరిగే వేడిని సూచిస్తుంది, ఫ్లడ్‌గేట్ ఆనకట్ట సముద్ర పోటు శక్తికి, బ్లాస్ట్ ఫర్నేస్ ఇనుప ధాతువు కరిగించడానికి సంబంధించినవి.

Correct: B — పశువుల పేడ

పశువుల పేడతో నడిచే బయోగ్యాస్ ప్లాంట్లనే గ్రామీణ భారతంలో గోబర్ గ్యాస్ ప్లాంట్లు అంటారు; పేడ కుళ్లి వాయువు వస్తుంది, మిగిలిన భాగం మంచి ఎరువు అవుతుంది. బొగ్గు, సహజ వాయువు శిలాజ ఇంధనాలు, సున్నపురాయి సిమెంట్ ముడి సరుకు; ఇవి గోబర్ గ్యాస్‌కు వాడరు.

Correct: C — లద్దాఖ్

భారతదేశంలో భూఉష్ణ శక్తి కోసం రెండు ప్రయోగాత్మక ప్రాజెక్టులు ఏర్పాటు చేశారు: ఒకటి హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లోని మణికరన్ సమీప పార్వతి లోయలో, మరొకటి లద్దాఖ్‌లోని పుగా లోయలో. గుజరాత్, పశ్చిమ బెంగాల్ టైడల్ శక్తికి అనువైన ప్రాంతాలుగా చెప్పబడ్డాయి.

Correct: D — ఖనిజాల ఏర్పాటు, వయస్సు, భౌతిక–రసాయన సంఘటన

పుస్తకం ప్రకారం భూవిజ్ఞాన శాస్త్రవేత్తలు ఖనిజాలు ఎలా ఏర్పడ్డాయి, వాటి వయస్సు, భౌతిక–రసాయన సంఘటనపై ఆసక్తి చూపుతారు. ఖనిజ వనరుల పంపిణీ, ఆధారిత ఆర్థిక కార్యకలాపాలు భూగోళ శాస్త్రవేత్తల (Geographers) దృష్టి; పంటలు, నదులు ఈ ప్రశ్నకు సంబంధం లేనివి.