ఖనిజాలు ఏర్పడే, లభించే విధానాలు (Modes of Occurrence of Minerals)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఖనిజాలు ఏర్పడే, లభించే విధానాలు (Modes of Occurrence of Minerals) in ఖనిజ & శక్తి వనరులు (Minerals and Energy Resources). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
శిలల చిన్న పగుళ్లలో ఏర్పడిన ఖనిజ నిక్షేపాలను ఏమంటారు?
A. ప్లేసర్ నిక్షేపాలు
B. సిరలు (Veins)
C. నాడ్యూల్స్
D. అవక్షేప పొరలు
Answer & explanation
Correct: B — సిరలు (Veins)
అగ్ని, రూపాంతర శిలల పగుళ్లు, చీలికల్లో ఖనిజాలు ఘనీభవిస్తాయి; చిన్న ఏర్పాట్లను సిరలు, పెద్దవాటిని లోడ్లు అంటారు. ప్లేసర్ నిక్షేపాలు నదీ లోయల ఇసుకలో ఏర్పడతాయి, నాడ్యూల్స్ సముద్ర అడుగున ఉంటాయి, పొరలు అవక్షేప శిలల్లో ఉంటాయి.
C. ఉపరితల శిలలు క్షయం చెంది, కరిగే భాగాలు తొలగిపోగా మిగిలిన అవశేష రాశిలో
D. నది ఇసుకలో ఒండ్రుగా పేరుకోవడం వల్ల
Answer & explanation
Correct: C — ఉపరితల శిలలు క్షయం చెంది, కరిగే భాగాలు తొలగిపోగా మిగిలిన అవశేష రాశిలో
అల్యూమినియం సిలికేట్లు అధికంగా ఉన్న శిలలు క్షయం చెందినప్పుడు, నీటిలో కరిగే భాగాలు తొలగిపోయి ధాతువులు ఉన్న అవశేష రాశి మిగులుతుంది; బాక్సైట్ అలా ఏర్పడుతుంది. సిరలు టిన్, రాగి వంటి లోహాలకు, ఆవిరి జిప్సంకు, ప్లేసర్ బంగారానికి సంబంధించినవి.
ప్లేసర్ నిక్షేపాలు నీటి వల్ల క్షయం చెందని బంగారం, వెండి, టిన్, ప్లాటినం వంటి ఖనిజాలను కలిగి ఉంటాయి. బాక్సైట్ శిలల క్షయం తర్వాత మిగిలిన అవశేష రాశిలో ఏర్పడే ధాతువు; అందువల్ల ఇది ప్లేసర్ నిక్షేపం కాదు.
1. జిప్సం, పొటాష్ ఉప్పు, సోడియం ఉప్పు శుష్క ప్రాంతాల్లో బాష్పీభవనం వల్ల ఏర్పడతాయి.
2. బొగ్గు సిరలు, లోడ్ల రూపంలో శిలల పగుళ్లలో ఏర్పడుతుంది.
సరైన ప్రకటన/ప్రకటనలు ఏవి?
A. 1 మాత్రమే
B. 2 మాత్రమే
C. 1, 2 రెండూ
D. 1, 2 రెండూ కాదు
Answer & explanation
Correct: A — 1 మాత్రమే
జిప్సం, పొటాష్, సోడియం ఉప్పు పొడి ప్రాంతాల్లో నీటి ఆవిరి వల్ల ఏర్పడే అవక్షేప ఖనిజాలు, కాబట్టి మొదటి ప్రకటన సరైనది. బొగ్గు అవక్షేప శిలల పొరల్లో చాలా కాలం వేడి, ఒత్తిడి కింద ఏర్పడుతుంది; సిరలు, లోడ్లలో టిన్, రాగి, జింక్, సీసం లభిస్తాయి, కాబట్టి రెండవ ప్రకటన తప్పు.
అభిప్రాయం (A): సముద్ర నీటిలో అపారమైన ఖనిజాలున్నా అవి ఆర్థికంగా ప్రాధాన్యం లేనివి.
కారణం (R): ఆ ఖనిజాలు చాలా విస్తృతంగా విస్తరించి (diffused) ఉన్నాయి.
A. A, R రెండూ సరైనవి; R, Aని సరిగా వివరిస్తుంది
B. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R, Aని వివరించదు
C. A సరైనది, R తప్పు
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: A — A, R రెండూ సరైనవి; R, Aని సరిగా వివరిస్తుంది
సముద్ర జలంలో ఖనిజాలు అపారంగా ఉన్నాయి కానీ చాలా విస్తృతంగా కరిగి ఉండటం వల్ల వెలికితీత లాభదాయకం కాదు; ఇదే కారణం. సాధారణ ఉప్పు, మెగ్నీషియం, బ్రోమిన్ మాత్రమే పెద్ద ఎత్తున సముద్ర జలం నుంచి తీస్తారు. కాబట్టి రెండూ సరైనవి, కారణం వివరణ.