అటవీ & వన్యప్రాణి వనరులు (Forest and Wildlife Resources) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for అటవీ & వన్యప్రాణి వనరులు (Forest and Wildlife Resources) (10వ తరగతి సోషల్ – భూగోళశాస్త్రం (Class 10 Social – Geography)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
ప్రకటనలు: 1) రిజర్వ్ అడవులు మొత్తం అటవీ భూమిలో సగానికి పైగా. 2) రక్షిత అడవులు దాదాపు మూడో వంతు. 3) వర్గీకరించని అడవులన్నీ పూర్తిగా ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలో ఉంటాయి. సరైనవి ఏవి?
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మాత్రమే
మొదటి రెండు నిష్పత్తులు పాఠ్యాంశంలో ఉన్నవే. వర్గీకరించని అడవులు ప్రభుత్వం, ప్రైవేటు వ్యక్తులు, సముదాయాలకు చెందినవి; కాబట్టి అవన్నీ ప్రభుత్వానివే అనడం తప్పు.
కేరళ రిజర్వ్ అడవుల శాతం ఎక్కువ ఉన్న రాష్ట్రాల జాబితాలో ఉంది, రక్షిత జాబితాలో కాదు. ఒడిశా రక్షిత అడవుల జాబితాలో, ఆంధ్రప్రదేశ్ రిజర్వ్ జాబితాలో, మధ్యప్రదేశ్ 75 శాతంతో శాశ్వత అడవుల్లో మొదటిస్థానంలో ఉన్నాయి.
ప్రతిపాదన (A): చిప్కో ఉద్యమం సమాజ అటవీకరణ విజయవంతమవుతుందని నిరూపించింది.
కారణం (R): అది స్థానిక జాతులతో చేపట్టిన అడవుల పెంపకంలో గొప్ప ఫలితాలు చూపింది.
A. A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది Aకి సరైన వివరణ
B. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R అనేది Aకి వివరణ కాదు
C. A సరైనది; R తప్పు
D. A తప్పు; R సరైనది
Answer & explanation
Correct: A — A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది Aకి సరైన వివరణ
చిప్కో నరికివేతను ఆపడమే కాకుండా, స్థానిక జాతులతో సమాజ అటవీకరణ అపారంగా విజయవంతమవుతుందని చూపింది. A లోని సాధారణ నిర్ధారణకు R లోని స్థానిక జాతుల పెంపకమే ఆధారం, కాబట్టి R సరైన వివరణ.
బీజ్ బచావో ఆందోళన్ టెహ్రీలో జరిగింది. చిప్కో హిమాలయాల్లో, సోన్చురి అల్వార్‌లో, గనుల పోరాటం రాజస్థాన్ సరిస్కాలో జరిగాయి; ఒడిశా JFM మొదటి తీర్మానంతో గుర్తింపు పొందింది.
ప్రతిపాదన (A): JFM లో సముదాయ సభ్యులకు కలప కాని అటవీ ఉత్పత్తులు లభిస్తాయి.
కారణం (R): వారు క్షీణించిన అటవీ భూమిలో రక్షణ కార్యకలాపాలు చేపడతారు.
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R అనేది Aకి వివరణ కాదు
B. A సరైనది; R తప్పు
C. A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది Aకి సరైన వివరణ
D. A తప్పు; R సరైనది
Answer & explanation
Correct: C — A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది Aకి సరైన వివరణ
JFM లో గ్రామ సంస్థలు క్షీణించిన అటవీ భూమిని రక్షిస్తాయి (R సరైనది); అందుకు ప్రతిఫలంగా కలప కాని ఉత్పత్తులు, విజయవంతమైన రక్షణ తర్వాత కలపలో వాటా పొందుతాయి (A సరైనది). R అనేది A కి కారణం.
JFM గురించి ప్రకటనలు: 1) మొదటి తీర్మానం 1988లో ఒడిశా ఆమోదించింది. 2) గ్రామస్థాయి స్థానిక సంస్థలు ఏర్పాటవుతాయి. 3) సముదాయ సభ్యులకే కలప మొత్తం సొంతమవుతుంది. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 2, 3 అన్నీ
D. 1, 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మాత్రమే
మొదటి రెండు ప్రకటనలు పాఠ్యాంశంలో ఉన్నాయి. సముదాయాలకు విజయవంతమైన రక్షణ తర్వాత కోసిన కలపలో వాటా మాత్రమే లభిస్తుంది, మొత్తం కాదు; అటవీ శాఖ ఆ భూమిని ఇంకా నిర్వహిస్తుంది కాబట్టి మూడో ప్రకటన తప్పు.
ప్రకటనలు: 1) ముండా, సంతాల్ తెగలు చింత, మామిడి చెట్లను పూజిస్తారు. 2) ఒడిశా, బిహార్ గిరిజనులు పెళ్లిళ్లలో చింత, మామిడి చెట్లను పూజిస్తారు. 3) చాలామంది రావి, మర్రి చెట్లను పవిత్రంగా భావిస్తారు. సరైనవి ఏవి?
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 2 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: A — 2, 3 మాత్రమే
ముండా, సంతాల్ పూజించేవి మహువా, కదంబ; చింత, మామిడిని ఒడిశా, బిహార్ గిరిజనులు పెళ్లిళ్లలో పూజిస్తారు. కాబట్టి మొదటి ప్రకటన తప్పు, రెండో మూడో ప్రకటనలు పాఠ్యాంశానికి అనుగుణంగా ఉన్నాయి.
ప్రతిపాదన (A): పవిత్ర తోపులలో ఎలాంటి జోక్యం నిషేధం.
కారణం (R): ఈ నిషేధం వల్ల అనేక అడవులు ఆదిమ రూపంలో నిలిచిపోయాయి.
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R అనేది Aకి వివరణ కాదు
B. A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది Aకి సరైన వివరణ
C. A సరైనది; R తప్పు
D. A తప్పు; R సరైనది
Answer & explanation
Correct: B — A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది Aకి సరైన వివరణ
పవిత్ర తోపులు స్థానికులు తాకకుండా వదిలేస్తారు, జోక్యం నిషేధం (A). ఈ నమ్మకం వల్లనే అనేక వర్జిన్ అడవులు ఆదిమ రూపంలో మిగిలాయి (R); ఇదే నిషేధం ఫలితాన్ని వివరిస్తుంది.
పాఠ్యాంశం చివరలో స్పష్టంగా నేర్పిన ప్రధాన పాఠం ఏది?
A. అడవులను పూర్తిగా మూసివేసి ఎవరినీ అనుమతించకూడదు
B. ఆర్థిక లాభమే ఏకైక ప్రమాణం కావాలి
C. పర్యావరణ విధ్వంసం, పునర్నిర్మాణ అనుభవాల నుంచి ప్రతిచోటా స్థానిక సముదాయాలు సహజ వనరుల నిర్వహణలో భాగస్వాములు కావాలి
D. వన్యప్రాణి సంరక్షణ బాధ్యత విదేశీ సంస్థలదే
Answer & explanation
Correct: C — పర్యావరణ విధ్వంసం, పునర్నిర్మాణ అనుభవాల నుంచి ప్రతిచోటా స్థానిక సముదాయాలు సహజ వనరుల నిర్వహణలో భాగస్వాములు కావాలి
పాఠ్యాంశం స్థానిక సముదాయాలను నిర్ణయాల కేంద్రంలో ఉంచాలని, ప్రజా కేంద్రిత, పర్యావరణ హిత, ఆర్థికంగా లాభదాయక కార్యకలాపాలనే అంగీకరించాలని చెబుతుంది. అడవులను మూసివేయడం లేదా కేవలం లాభాన్ని చూడటం ఈ పాఠానికి వ్యతిరేకం.
ప్రకటనలు: 1) వన్యప్రాణి అభయారణ్యాల సరిహద్దుల నిర్ణయంలో సమాజ ప్రత్యక్ష భాగస్వామ్యం ఉండదు. 2) అడవులు, వన్యప్రాణులు సహా సహజ పర్యావరణాన్ని కాపాడటం పౌరుల ప్రాథమిక కర్తవ్యం (51A(g)). ఏవి సరైనవి?
A. 1 మాత్రమే
B. 2 మాత్రమే
C. ఏదీ సరికాదు
D. 1, 2 రెండూ సరైనవే
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 రెండూ సరైనవే
సరిహద్దుల నిర్ణయం ప్రభుత్వ చర్య కాబట్టి సముదాయాలు నేరుగా పాల్గొనవు (మొదటి ప్రకటన). అడవులు, సరస్సులు, నదులు, వన్యప్రాణులను కాపాడటం ఆర్టికల్ 51A(g) ప్రకారం ప్రాథమిక కర్తవ్యం (రెండో ప్రకటన). రెండూ సరైనవి.
ప్రకటనలు: 1) రిజర్వ్ అడవులు మొత్తం అటవీ భూమిలో సగానికి పైగా. 2) రక్షిత అడవులు దాదాపు మూడో వంతు. 3) వర్గీకరించని అడవులన్నీ పూర్తిగా ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలో ఉంటాయి. సరైనవి ఏవి?