అటవీ & వన్యప్రాణి వనరులు (Forest and Wildlife Resources) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for అటవీ & వన్యప్రాణి వనరులు (Forest and Wildlife Resources) (10వ తరగతి సోషల్ – భూగోళశాస్త్రం (Class 10 Social – Geography)). Tap an option to check instantly · page 2 of 6.
Q11Easy
1991లో మొదటిసారిగా రక్షిత జాబితాలో చేర్చబడినవి ఏవి?
A. కీటకాలు
B. చేపలు
C. మొక్కలు (ఆరు జాతులతో)
D. పక్షులు
Answer & explanation
Correct: C — మొక్కలు (ఆరు జాతులతో)
అంతకుముందు 1980, 1986 నోటిఫికేషన్లలో కీటకాలు చేరాయి; 1991లో మాత్రమే మొక్కలు మొదటిసారి జాబితాలోకి వచ్చాయి, ఆరు జాతులతో మొదలైంది. చేపలు, పక్షులు ఈ సందర్భంలో పాఠ్యాంశం చెప్పిన వర్గాలు కావు.
మొత్తం అటవీ భూమిలో సగానికి పైగా ఏ రకం అడవులుగా ప్రకటించబడ్డాయి?
A. రక్షిత అడవులు
B. వర్గీకరించని అడవులు
C. పవిత్ర తోపులు
D. రిజర్వ్ అడవులు
Answer & explanation
Correct: D — రిజర్వ్ అడవులు
రిజర్వ్ అడవులు సగానికి పైగా ఉండగా, రక్షిత అడవులు దాదాపు మూడో వంతు మాత్రమే. వర్గీకరించని అడవులు మిగిలిన భాగం; పవిత్ర తోపులు అధికారిక అటవీ వర్గం కాదు, ప్రజల నమ్మకంతో రక్షించే ప్రదేశాలు.
అటవీ, వన్యప్రాణి వనరుల పరిరక్షణ పరంగా అత్యంత విలువైనవిగా భావించే అడవులు ఏవి?
A. రిజర్వ్ అడవులు
B. వర్గీకరించని అడవులు
C. ప్రైవేటు తోటలు
D. బీడు భూములు
Answer & explanation
Correct: A — రిజర్వ్ అడవులు
రిజర్వ్ అడవులు కఠిన రక్షణలో ఉండటం వల్ల పరిరక్షణ పరంగా అత్యంత విలువైనవి. వర్గీకరించని అడవులు ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు, సముదాయాల చేతుల్లో ఉండి బీడు భూములను కూడా కలుపుకుంటాయి; అవి అంత కఠినంగా రక్షించబడవు.
శాశ్వత అటవీ ఎస్టేట్లు (Permanent forest estates) అని దేనిని పిలుస్తారు?
A. రక్షిత, వర్గీకరించని అడవులను
B. రిజర్వ్, రక్షిత అడవులను
C. రిజర్వ్, వర్గీకరించని అడవులను
D. వర్గీకరించని అడవులను మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — రిజర్వ్, రక్షిత అడవులను
కలప, ఇతర అటవీ ఉత్పత్తుల కోసం, రక్షణ కారణాల కోసం నిర్వహించే రిజర్వ్, రక్షిత అడవులను కలిపి శాశ్వత అటవీ ఎస్టేట్లు అంటారు. వర్గీకరించని అడవులు ప్రైవేటు, సముదాయ యాజమాన్యంలో కూడా ఉండటం వల్ల శాశ్వత ఎస్టేట్లో చేరవు.
రాజస్థాన్లోని సరిస్కా పులుల అభయారణ్యం గ్రామస్థులు దేనికి వ్యతిరేకంగా పోరాడారు?
A. పంటల సాగుకు
B. చేపల వేటకు
C. గనుల తవ్వకానికి
D. ఆనకట్టల నిర్మాణానికి
Answer & explanation
Correct: C — గనుల తవ్వకానికి
సరిస్కా గ్రామస్థులు వన్యప్రాణి రక్షణ చట్టాన్ని ఉదహరిస్తూ గనుల తవ్వకాన్ని అడ్డుకున్నారు. గనులు అడవిని, వన్యప్రాణి ఆవాసాన్ని నాశనం చేస్తాయి; పాఠ్యాంశంలో పంటలు, చేపల వేట, ఆనకట్టల ప్రస్తావన ఈ ఉదాహరణలో లేదు.
పాఠ్యాంశం చిప్కోను హిమాలయాల్లో అనేక ప్రాంతాల్లో అడవుల నరికివేతను విజయవంతంగా ఎదిరించిన ఉద్యమంగా వర్ణిస్తుంది. థార్ ఎడారి సమీపంలో బిష్ణోయ్, అల్వార్ ఉదాహరణలు వస్తాయి; చిప్కోకు వాటితో సంబంధం లేదు.
సంయుక్త అటవీ నిర్వహణపై (JFM) మొదటి తీర్మానం చేసిన రాష్ట్రం ఏది?
A. ఒడిశా
B. రాజస్థాన్
C. కేరళ
D. గుజరాత్
Answer & explanation
Correct: A — ఒడిశా
JFM కార్యక్రమం అధికారికంగా 1988లో ఆరంభమైంది; ఆ సంవత్సరం ఒడిశా మొదటి తీర్మానాన్ని ఆమోదించింది. రాజస్థాన్ సరిస్కా, అల్వార్ ఉదాహరణలకు ప్రసిద్ధి కానీ JFM తీర్మానంలో మొదటిది కాదు.
B. దేవుళ్ల, దేవతల అడవులుగా భావించి తాకకుండా వదిలేసిన అటవీ భాగాలు
C. పర్యాటకుల కోసం కట్టిన ఉద్యానవనాలు
D. కలప కోసం పెంచే అడవులు
Answer & explanation
Correct: B — దేవుళ్ల, దేవతల అడవులుగా భావించి తాకకుండా వదిలేసిన అటవీ భాగాలు
ప్రకృతి సృష్టిని రక్షించాలనే గిరిజన నమ్మకంతో కొన్ని అడవి భాగాలను దేవుళ్ల అడవులుగా భావించి స్థానికులు తాకకుండా వదిలేస్తారు; అక్కడ ఎలాంటి జోక్యం నిషేధం. అందువల్ల ఆదిమ అడవులు నిలిచి ఉన్నాయి.
రాజస్థాన్లోని బిష్ణోయ్ గ్రామాల చుట్టూ సమాజంలో భాగంగా తిరిగే జంతువులు ఏవి?
A. పులులు, సింహాలు
B. ఏనుగులు, ఖడ్గమృగాలు
C. కృష్ణజింకలు, నీల్గాయ్, నెమళ్లు
D. మొసళ్లు, ఘరియల్లు
Answer & explanation
Correct: C — కృష్ణజింకలు, నీల్గాయ్, నెమళ్లు
బిష్ణోయ్ గ్రామాల చుట్టూ కృష్ణజింక, నీల్గాయ్, నెమళ్ల గుంపులు నిర్భయంగా తిరుగుతాయి; ఎవరూ వాటికి హాని చేయరు. పులులు, ఖడ్గమృగాలు, మొసళ్లు వంటివి ఈ సందర్భంలో పాఠ్యాంశం చెప్పిన జంతువులు కావు.
సంయుక్త అటవీ నిర్వహణ, బీజ్ బచావో ఆందోళన్, చిప్కో ఉద్యమం, వన్యప్రాణి అభయారణ్యాల సరిహద్దుల నిర్ణయం – వీటిలో సమాజ ప్రత్యక్ష భాగస్వామ్యం లేనిది ఏది?
A. సంయుక్త అటవీ నిర్వహణ
B. బీజ్ బచావో ఆందోళన్
C. చిప్కో ఉద్యమం
D. వన్యప్రాణి అభయారణ్యాల సరిహద్దుల నిర్ణయం
Answer & explanation
Correct: D — వన్యప్రాణి అభయారణ్యాల సరిహద్దుల నిర్ణయం
సరిహద్దుల నిర్ణయం (Demarcation) అధికారులు చేసే ప్రభుత్వ పని. JFMలో గ్రామ సంస్థలు, చిప్కో, బీజ్ బచావోలో గ్రామీణులు నేరుగా పాల్గొంటారు; అందుకే సమాజ భాగస్వామ్యం లేనిది సరిహద్దు నిర్ణయం మాత్రమే.