సమాజం – పరిరక్షణ: సరిస్కా, చిప్కో, బీజ్ బచావో ఆందోళన్ (Community and Conservation)
Free practice MCQs with answers and explanations for సమాజం – పరిరక్షణ: సరిస్కా, చిప్కో, బీజ్ బచావో ఆందోళన్ (Community and Conservation) in అటవీ & వన్యప్రాణి వనరులు (Forest and Wildlife Resources). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
రాజస్థాన్‌లోని సరిస్కా పులుల అభయారణ్యం గ్రామస్థులు దేనికి వ్యతిరేకంగా పోరాడారు?
A. పంటల సాగుకు
B. చేపల వేటకు
C. గనుల తవ్వకానికి
D. ఆనకట్టల నిర్మాణానికి
Answer & explanation
Correct: C — గనుల తవ్వకానికి
సరిస్కా గ్రామస్థులు వన్యప్రాణి రక్షణ చట్టాన్ని ఉదహరిస్తూ గనుల తవ్వకాన్ని అడ్డుకున్నారు. గనులు అడవిని, వన్యప్రాణి ఆవాసాన్ని నాశనం చేస్తాయి; పాఠ్యాంశంలో పంటలు, చేపల వేట, ఆనకట్టల ప్రస్తావన ఈ ఉదాహరణలో లేదు.
పాఠ్యాంశం చిప్కోను హిమాలయాల్లో అనేక ప్రాంతాల్లో అడవుల నరికివేతను విజయవంతంగా ఎదిరించిన ఉద్యమంగా వర్ణిస్తుంది. థార్ ఎడారి సమీపంలో బిష్ణోయ్, అల్వార్ ఉదాహరణలు వస్తాయి; చిప్కోకు వాటితో సంబంధం లేదు.
భైరోదేవ్ డాకవ్ 'సోన్చురి' గురించి సరైన వాక్యం ఏది?
A. టెహ్రీలో రైతులు 1,200 హెక్టార్ల పంట భూమిని ప్రకటించుకున్నారు
B. సరిస్కాలో అటవీ శాఖ 500 హెక్టార్లు రక్షించింది
C. అల్వార్ జిల్లాలోని ఐదు గ్రామాల ప్రజలు 1,200 హెక్టార్ల అడవిని ప్రకటించుకున్నారు
D. హిమాలయాల్లో స్త్రీలు చెట్లను కౌగిలించుకున్నారు
Answer & explanation
Correct: C — అల్వార్ జిల్లాలోని ఐదు గ్రామాల ప్రజలు 1,200 హెక్టార్ల అడవిని ప్రకటించుకున్నారు
అల్వార్ (రాజస్థాన్) జిల్లాలో ఐదు గ్రామాల ప్రజలు 1,200 హెక్టార్ల అడవికి సొంత నియమాలు పెట్టి వేటను నిషేధించారు. టెహ్రీ బీజ్ బచావో ఉద్యమ ప్రాంతం, హిమాలయాలు చిప్కో ప్రాంతం; అవి ఈ ఉదాహరణకు చెందవు.
D. స్థానిక జాతులతో సమాజ అడవుల పెంపకం (Community afforestation) చాలా విజయవంతమవుతుందని
Answer & explanation
Correct: D — స్థానిక జాతులతో సమాజ అడవుల పెంపకం (Community afforestation) చాలా విజయవంతమవుతుందని
చిప్కో నరికివేతను ఎదిరించడమే కాక, స్థానిక జాతులతో సమాజం చేపట్టే అటవీకరణ అపారంగా విజయవంతమవుతుందని చూపింది. రసాయన రహిత వైవిధ్య పంటల సాధ్యత బీజ్ బచావో, నవధాన్య ద్వారా రుజువైంది.
విత్తనాలు కాపాడే ఈ ఉద్యమం టెహ్రీలో రైతులు చేపట్టింది; నవధాన్యతో కలిసి రసాయనాలు లేని వైవిధ్య పంటలు లాభదాయకమని చూపింది. అల్వార్, సరిస్కా రాజస్థాన్ ఉదాహరణలు; ఛోటానాగ్‌పూర్ ముండా, సంతాల్ చెట్ల ఆరాధనతో ముడిపడింది.
ప్రతిపాదన (A): చిప్కో ఉద్యమం సమాజ అటవీకరణ విజయవంతమవుతుందని నిరూపించింది.
కారణం (R): అది స్థానిక జాతులతో చేపట్టిన అడవుల పెంపకంలో గొప్ప ఫలితాలు చూపింది.
A. A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది Aకి సరైన వివరణ
B. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R అనేది Aకి వివరణ కాదు
C. A సరైనది; R తప్పు
D. A తప్పు; R సరైనది
Answer & explanation
Correct: A — A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది Aకి సరైన వివరణ
చిప్కో నరికివేతను ఆపడమే కాకుండా, స్థానిక జాతులతో సమాజ అటవీకరణ అపారంగా విజయవంతమవుతుందని చూపింది. A లోని సాధారణ నిర్ధారణకు R లోని స్థానిక జాతుల పెంపకమే ఆధారం, కాబట్టి R సరైన వివరణ.
బీజ్ బచావో ఆందోళన్ టెహ్రీలో జరిగింది. చిప్కో హిమాలయాల్లో, సోన్చురి అల్వార్‌లో, గనుల పోరాటం రాజస్థాన్ సరిస్కాలో జరిగాయి; ఒడిశా JFM మొదటి తీర్మానంతో గుర్తింపు పొందింది.