Free practice MCQs with answers and explanations for వ్యవసాయం (Agriculture) (10వ తరగతి సోషల్ – భూగోళశాస్త్రం (Class 10 Social – Geography)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
కింది వాటిలో తప్పుగా జతపరచినది ఏది?
A. ఛత్తీస్‌గఢ్‌లోని బస్తర్ జిల్లా – ఖిల్ (Khil)
B. మణిపూర్ – పామ్లౌ (Pamlou)
C. జార్ఖండ్ – కురువా (Kuruwa)
D. పశ్చిమ కనుమలు – కుమారి (Kumari)
Answer & explanation
Correct: A — ఛత్తీస్‌గఢ్‌లోని బస్తర్ జిల్లా – ఖిల్ (Khil)
బస్తర్ జిల్లా (ఛత్తీస్‌గఢ్), అండమాన్ నికోబార్‌లో ఈ సాగును దీపా (Dipa) అంటారు; ఖిల్ అనేది హిమాలయ ప్రాంతంలోని పేరు. మణిపూర్‌లో పామ్లౌ, జార్ఖండ్‌లో కురువా, పశ్చిమ కనుమల్లో కుమారి జతలు సరైనవే.
సాగు పద్ధతులు కాలక్రమేణా మారడానికి కారణం కాని అంశం ఏది?
A. భౌతిక పర్యావరణ లక్షణాలు
B. విదేశీ వాణిజ్య ఒప్పందాల జాబితా
C. సాంకేతిక పరిజ్ఞానం
D. సామాజిక–సాంస్కృతిక ఆచారాలు
Answer & explanation
Correct: B — విదేశీ వాణిజ్య ఒప్పందాల జాబితా
పుస్తకం ప్రకారం సాగు పద్ధతులు భౌతిక పర్యావరణం, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, సామాజిక–సాంస్కృతిక ఆచారాలపై ఆధారపడి మారాయి. విదేశీ వాణిజ్య ఒప్పందాల జాబితా ఈ మూడు ఆధార అంశాల్లో లేదు, అందుకే అది సాగు పద్ధతుల మార్పుకు కారణంగా పేర్కొనబడలేదు.
సమగ్ర జీవనాధార సాగు గురించి: 1. శ్రమ ఎక్కువగా అవసరమయ్యే సాగు. 2. వారసత్వ హక్కు వల్ల భూ కమతాలు లాభదాయకం కాని స్థాయికి తగ్గాయి. ఏది సరైనది?
A. 1 మాత్రమే సరైనది
B. 2 మాత్రమే సరైనది
C. 1, 2 రెండూ సరైనవి
D. 1, 2 రెండూ సరికావు
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 రెండూ సరైనవి
సమగ్ర సాగు అధిక శ్రమ, జీవ రసాయన సాధనాలు, సాగునీటిపై ఆధారపడుతుంది కాబట్టి 1 సరైనది. వారసత్వ హక్కు వల్ల భూమి తరతరాలకు విభజింపబడి కమతాలు చిన్నవయ్యాయి, అయినా ప్రత్యామ్నాయ ఉపాధి లేక రైతులు గరిష్ఠ దిగుబడి తీస్తారు కాబట్టి 2 కూడా సరైనదే.
D. కేవలం కుటుంబ శ్రమతో, చిన్న భూమిలో ఆహారం కోసం సాగు
Answer & explanation
Correct: D — కేవలం కుటుంబ శ్రమతో, చిన్న భూమిలో ఆహారం కోసం సాగు
తోటల పెంపకంలో పెద్ద భూమి, అధిక పెట్టుబడి, వలస కూలీలు, పరిశ్రమల కోసం ఒకే పంట ఉంటాయి. కుటుంబ శ్రమతో చిన్న భూమిలో సొంత ఆహారం కోసం చేసే సాగు ఆదిమ జీవనాధార సాగు లక్షణం కాబట్టి అది తోటల పెంపకానికి చెందదు.
1. రబీ పంట కోత ఏప్రిల్–జూన్‌లో జరుగుతుంది. 2. ఖరీఫ్ పంటల విత్తనం అక్టోబర్–డిసెంబర్‌లో జరుగుతుంది. సరైన సమాధానం ఏది?
A. 1 మాత్రమే సరైనది
B. 2 మాత్రమే సరైనది
C. 1, 2 రెండూ సరైనవి
D. 1, 2 రెండూ సరికావు
Answer & explanation
Correct: A — 1 మాత్రమే సరైనది
రబీ పంటలను శీతాకాలంలో అక్టోబర్–డిసెంబర్‌లో విత్తి, వేసవిలో ఏప్రిల్–జూన్‌లో కోస్తారు కాబట్టి 1 సరైనది. ఖరీఫ్ సాగు రుతుపవనాల ఆరంభంలో మొదలై సెప్టెంబర్–అక్టోబర్‌లో కోత జరుగుతుంది; అక్టోబర్–డిసెంబర్ అనేది రబీ విత్తన కాలం కాబట్టి 2 సరికాదు.
ఏడాదికి మూడు వరి పంటలు (ఆస్, ఆమన్, బోరో) పండే రాష్ట్రాలు ఏవి?
A. పంజాబ్, హరియాణా, రాజస్థాన్
B. అస్సాం, పశ్చిమ బెంగాల్, ఒడిశా
C. గుజరాత్, మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక
D. హిమాచల్ ప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్, సిక్కిం
Answer & explanation
Correct: B — అస్సాం, పశ్చిమ బెంగాల్, ఒడిశా
అస్సాం, పశ్చిమ బెంగాల్, ఒడిశాలలో తేమ, నీటి లభ్యత ఎక్కువ కావడంతో ఏటా ఆస్, ఆమన్, బోరో అనే మూడు వరి పంటలు పండిస్తారని పుస్తకం చెబుతుంది. పంజాబ్, హరియాణాలో వరి ఇటీవలే ముఖ్యమైంది; గుజరాత్, హిమాలయ రాష్ట్రాలు ఈ విధానానికి ప్రసిద్ధి కావు.
కింది వాటిలో ముతక ధాన్యం (Coarse grain) కాని పంట ఏది?
A. జొన్న
B. సజ్జ
C. గోధుమ
D. రాగి
Answer & explanation
Correct: C — గోధుమ
పుస్తకం జొన్న, సజ్జ, రాగి చిరుధాన్యాలను ముతక ధాన్యాలని పిలుస్తూ వాటి పోషక విలువ ఎక్కువని చెబుతుంది. గోధుమ రెండో అతి ముఖ్య తృణ ధాన్యంగా వేరుగా వివరించబడింది, కాబట్టి ఈ మూడింటితో కలిపి లెక్కించరు.
జొన్న గురించి: 1. వర్షాధార పంట, సాగునీరు దాదాపు అవసరం లేదు. 2. విస్తీర్ణం, ఉత్పత్తిలో మూడో అతి ముఖ్య ఆహార పంట. ఏది సరైనది?
A. 1 మాత్రమే సరైనది
B. 2 మాత్రమే సరైనది
C. 1, 2 రెండూ సరికావు
D. 1, 2 రెండూ సరైనవి
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 రెండూ సరైనవి
జొన్న తేమ ఉన్న ప్రాంతాల్లో వర్షంపైనే పండే పంట కాబట్టి సాగునీరు దాదాపు అవసరం లేదు; అలాగే విస్తీర్ణం, ఉత్పత్తి రెండింటిలో మూడో అత్యంత ముఖ్య ఆహార పంట అని పుస్తకం చెబుతుంది. అందుకే రెండు వాక్యాలూ సరైనవి.
A (వాదన): పప్పు ధాన్యాలను ఇతర పంటలతో పంట మార్పిడిలో పండిస్తారు. R (కారణం): లెగ్యూమ్ పంటలు గాలిలోని నైట్రోజన్‌ను స్థిరీకరించి నేల సారాన్ని పునరుద్ధరిస్తాయి. సరైనది ఏది?
A. A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ
B. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R, A కు సరైన వివరణ కాదు
C. A సరైనది; R సరికాదు
D. A సరికాదు; R సరైనది
Answer & explanation
Correct: A — A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ
కంది తప్ప మిగిలిన పప్పులు నైట్రోజన్ స్థిరీకరణ ద్వారా నేల సారం పెంచుతాయి; అందుకే రైతులు వీటిని ఇతర పంటలతో మార్పిడిగా పండిస్తారు. కాబట్టి R అనేది A కు నేరుగా సరైన వివరణ; ఏ ఒక్కటీ తప్పు కాదు.
B. మంచుతో కూడిన చల్లని వాతావరణంలో బాగా పెరుగుతుంది
C. విత్తనం నుంచి కోత వరకు చేతి శ్రమ అవసరం
D. తక్కువ వర్షం ఉన్న ప్రాంతాల్లో సాగునీరు అవసరం
Answer & explanation
Correct: B — మంచుతో కూడిన చల్లని వాతావరణంలో బాగా పెరుగుతుంది
చెరకు ఉష్ణమండల, ఉపఉష్ణమండల పంట; 21–27°C ఉష్ణోగ్రత, 75–100 సెం.మీ. వర్షం అనుకూలం. చల్లని, మంచు వాతావరణం చెరకుకు తగదు, కాబట్టి ఆ వాక్యమే సరికానిది. ఇతర మూడూ పుస్తకంలోని నిజాలు.