భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ రంగాలు (Sectors of the Indian Economy): యాజమాన్యం ఆధారంగా రంగాలు – ప్రభుత్వ రంగం, ప్రైవేటు రంగం (Public and Private Sectors)
Free practice MCQs with answers and explanations for యాజమాన్యం ఆధారంగా రంగాలు – ప్రభుత్వ రంగం, ప్రైవేటు రంగం (Public and Private Sectors) in భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ రంగాలు (Sectors of the Indian Economy). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
కింది వాటిలో ప్రభుత్వ రంగానికి ఉదాహరణ ఏది?
A. రైల్వేలు
B. రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ లిమిటెడ్
C. టాటా ఐరన్ అండ్ స్టీల్ కంపెనీ లిమిటెడ్
D. ప్రైవేటు సాఫ్ట్వేర్ కంపెనీ
Answer & explanation
Correct: A — రైల్వేలు
రైల్వేలు, తపాలా కార్యాలయం ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలో ఉండి సేవలు అందించే ప్రభుత్వ రంగ ఉదాహరణలు. TISCO, RIL ప్రైవేటు వ్యక్తులు లేదా కంపెనీల యాజమాన్యంలో లాభం కోసం నడిచే ప్రైవేటు రంగ సంస్థలు.
ప్రైవేటు రంగ కార్యకలాపాలను ప్రధానంగా నడిపించే ఉద్దేశం ఏమిటి?
A. అందరికీ ఉచిత సేవ
B. లాభం సంపాదించడం
C. పన్నులు వసూలు చేయడం
D. వెనుకబడిన ప్రాంతాల అభివృద్ధి
Answer & explanation
Correct: B — లాభం సంపాదించడం
ప్రైవేటు రంగంలో వ్యక్తులు, కంపెనీలు తమ ఆస్తులపై లాభం సంపాదించడానికే కార్యకలాపాలు చేస్తాయి, అందుకే ఆ సేవలకు డబ్బు చెల్లించాలి. ప్రభుత్వ రంగ ఉద్దేశం లాభం మాత్రమే కాదు; పన్నులు సేకరించేది, వెనుకబడిన ప్రాంతాలను చూసేది ప్రభుత్వం.
రంగాలను ప్రభుత్వ రంగం, ప్రైవేటు రంగం అని విభజించడానికి ప్రమాణం ఏమిటి?
A. కార్యకలాపం స్వభావం
B. ఉపాధి పరిస్థితులు
C. ఆస్తుల యాజమాన్యం, సేవల అందజేత బాధ్యత
D. పనిచేసే కార్మికుల సంఖ్య
Answer & explanation
Correct: C — ఆస్తుల యాజమాన్యం, సేవల అందజేత బాధ్యత
ఆస్తులు ఎవరి యాజమాన్యంలో ఉన్నాయో, సేవలు అందించే బాధ్యత ఎవరిదో చూసి ప్రభుత్వ-ప్రైవేటు రంగాలుగా విభజిస్తారు. కార్యకలాపం స్వభావం ప్రాథమిక-ద్వితీయ-తృతీయ వర్గీకరణకు, ఉపాధి పరిస్థితులు వ్యవస్థీకృత-అవ్యవస్థీకృత వర్గీకరణకు ప్రమాణాలు.
కింది సంస్థల్లో పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ కానిది ఏది?
A. జెట్ ఎయిర్వేస్
B. MTNL
C. ఇండియన్ రైల్వేస్
D. ఆల్ ఇండియా రేడియో
Answer & explanation
Correct: A — జెట్ ఎయిర్వేస్
పుస్తకం వ్యాయామంలో MTNL, ఇండియన్ రైల్వేస్, ఎయిర్ ఇండియా, ఆల్ ఇండియా రేడియో ప్రభుత్వ సంస్థలుగా, జెట్ ఎయిర్వేస్ ప్రైవేటు విమాన సంస్థగా ఉంది. (తర్వాత ఎయిర్ ఇండియా ప్రైవేటీకరణ జరిగింది, కానీ ఇక్కడ ఇమడని పదం జెట్ ఎయిర్వేస్.)
రోడ్లు, ఆనకట్టల వంటి సౌకర్యాలను ప్రైవేటు రంగం సరసమైన ధరకు అందించదనడానికి పాఠం చెప్పిన కారణం కానిది ఏది?
A. భారీ మొత్తాల ఖర్చు కావాలి, ప్రైవేటు రంగ సామర్థ్యానికి మించింది
B. ప్రజలు ఈ సౌకర్యాలను వాడరు
C. వాడే వేలాది మంది నుంచి డబ్బు వసూలు చేయడం సులభం కాదు
D. అందించినా వినియోగానికి చాలా ఎక్కువ రేటు వసూలు చేస్తాయి
Answer & explanation
Correct: B — ప్రజలు ఈ సౌకర్యాలను వాడరు
పాఠం ప్రకారం భారీ ఖర్చు, వేలాది వినియోగదారుల నుంచి వసూలు చేయడంలో కష్టం, అధిక రేట్లు అనే కారణాల వల్ల ప్రైవేటు రంగం ఇలాంటి సౌకర్యాలను సరసమైన ధరకు ఇవ్వదు. ప్రజలు వాటిని వాడరనేది కారణం కాదు; అవి సమాజమంతటికీ అవసరమైన సౌకర్యాలు.